ল’ফ্লাৰৰ ক্ষাৰীয় আৰু পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু ৰঞ্জকৰ ব্যাখ্যা

ৰঞ্জনৰ কাম কৰা বেঞ্চ এখনত তিনিটা বটল কাষে কাষে থাকিব পাৰে, প্ৰত্যেকৰে লেবেলত মিথিলিন ব্লুৰ কোনো এটা ৰূপৰ নাম লিখা। এটাত লিখা আছে জলীয় মিথিলিন ব্লু 1%। এটাত লিখা আছে ল’ফ্লাৰৰ ক্ষাৰীয় মিথিলিন ব্লু। আনটোত লিখা আছে পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু। ব্যস্ত কৰ্মী এজনে ওচৰত থকা বটলটোৱেই লয়। তাৰ পিছত স্মিয়াৰটো অতি পাতলকৈ ৰঞ্জিত হয়, বা একে ধৰণৰ নীলা ৰঙেৰে ঢাক খায়, বা অপ্ৰত্যাশিত বেঙুনীয়া আভা দেখা যায়, আৰু ফলাফলৰ বাবে নমুনাটোক দোষ দিয়া হয়।

এইটো প্ৰস্তুতিসূত্ৰৰ সমস্যা, নমুনাৰ সমস্যা নহয়। তিনিওটা দ্ৰৱতে পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰঞ্জক আছে, কিন্তু সিহঁতৰ ৰঞ্জনৰ ধাৰণা পৃথক। এটা প্ৰায় নিৰপেক্ষ pH-ত থকা সাধাৰণ ধনায়নিক ৰঞ্জক। আনটো একেই ৰঞ্জক, যাক ক্ষাৰৰ সহায়ত অধিক তীব্ৰ কৰা হৈছে। তৃতীয়টো আৰু একক ৰঞ্জক নহয়; ই ইচ্ছাকৃতভাৱে জাৰিত কৰা মিশ্ৰণ। ভুলটো ব্যৱহাৰ কৰিলে আপোনাৰ কামৰ মাজতেই ৰঞ্জনৰ নীতি সলনি হৈ যায়।

চমু উত্তৰ

সাধাৰণ জলীয় মিথিলিন ব্লু হৈছে ভিত্তি: পানীত প্ৰায় 1% ৰঞ্জক, বেক্টেৰিয়াৰ আকৃতিগত অধ্যয়ন আৰু সাধাৰণ অণুবীক্ষণৰ বাবে এটা সৰল ধনায়নিক ৰঞ্জক। ল’ফ্লাৰৰ ক্ষাৰীয় মিথিলিন ব্লুত পানীৰে পাতল কৰা এলক’হলীয় মূল দ্ৰৱত মাপি লোৱা সামান্য পৰিমাণৰ পাতল ক্ষাৰ যোগ কৰা হয়। ই pH বৃদ্ধি কৰে আৰু ধনায়নিক ৰঞ্জকটোক বেক্টেৰিয়াৰ অম্লীয় গঠনসমূহৰ সৈতে অধিক দৃঢ়ভাৱে আবদ্ধ হ’বলৈ সহায় কৰে। পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু হৈছে ক্ষাৰীয় অৱস্থাত জাৰণৰ দ্বাৰা ইচ্ছাকৃতভাৱে পৰিপক্ব কৰা মিথিলিন ব্লু। সেয়ে বটলটোত অৱশিষ্ট মিথিলিন ব্লুৰ লগতে মিথাইল গোট আঁতৰোৱা সমগোত্ৰীয় যৌগসমূহৰ (azure A, azure B, azure C), থায়’নিন আৰু মিথিলিন ভায়’লেটৰ মিশ্ৰণ থাকে, আৰু এই মিশ্ৰণে বিভিন্ন গঠনক বিভিন্ন ৰঙৰ আভাৰে ৰঞ্জিত কৰে।

যদি কেৱল এটা বাক্য মনত ৰাখে: ক্ষাৰীয়কৰণে ৰঞ্জনৰ তীব্ৰতা সলনি কৰে, আনহাতে পলিক্ৰোমীকৰণে ৰঞ্জনৰ ৰং সলনি কৰে।

সাধাৰণ জলীয় মিথিলিন ব্লু: তুলনাৰ ভিত্তি

আটাইতকৈ সৰল প্ৰস্তুতিসূত্ৰটো হৈছে পানীত দ্ৰৱীভূত মিথিলিন ব্লু, সাধাৰণতে 1% w/v ঘনত্বত, ক্ষাৰ নোহোৱাকৈ আৰু জাৰণ নকৰাকৈ। ৰঙীন ৰাসায়নিক ৰূপটো হৈছে ক্ল’ৰাইড প্ৰতিআয়নযুক্ত মিথাইলথায়’নিনিয়াম ধনায়ন, এটা সৰু সমতল ফিন’থায়াজিন ৰঞ্জক, যাক PubChem-ৰ মিথিলিন ব্লুৰ তথ্যপঞ্জীত মিথাইলথায়’নিনিয়াম ক্ল’ৰাইড বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ধনায়ন হিচাপে ই নিউক্লিক এচিডৰ ফছফেট মূল শৃংখলা আৰু বেক্টেৰিয়াৰ কোষবেৰৰ অম্লীয় গোটসমূহৰ সৈতে আবদ্ধ হয়, ফলত পাতল পটভূমিৰ বিপৰীতে কোষবোৰ নীলা হয়।

ইয়াৰ গুণ হৈছে ফলাফলৰ পূৰ্বানুমানযোগ্যতা। কোষকেন্দ্ৰ আৰু বেক্টেৰিয়া নীলা দেখা যায়। বৈপৰীত্য সীমিত। অস্পষ্টকৈ দেখা অণুজীৱবোৰ দুৰ্বলভাৱে ৰঞ্জিত হ’ব পাৰে, আৰু ল’ফ্লাৰে ঠিক এই সীমাবদ্ধতাটো দূৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। এই দ্ৰৱ যি সৰল বেক্টেৰিয়া-ৰঞ্জকৰ বৃহত্তৰ গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত, তাৰ বিষয়ে জানিবলৈ বেক্টেৰিয়াৰ সৰল ৰঞ্জনৰ এক সামগ্ৰিক আলোচনা চাওক। ইয়াতো সঠিক পৰিচয় নিৰ্ণয় কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ: মিথাইল ব্লু সম্পূৰ্ণ পৃথক এটা অণু, যিদৰে মিথাইল ব্লু আৰু মিথিলিন ব্লুৰ তুলনাই বুজাইছে। সেয়ে কেৱল ৰঙৰ নামৰ ভিত্তিত কেটালগত বিচাৰিলে ভুল শ্ৰেণীৰ ৰঞ্জক পোৱা যাব পাৰে।

ল’ফ্লাৰৰ ক্ষাৰীয় মিথিলিন ব্লু: একেই ৰঞ্জক, অধিক তীব্ৰ ক্ৰিয়া

ল’ফ্লাৰৰ ধ্ৰুপদী প্ৰস্তুতিসূত্ৰত মিথিলিন ব্লুৰ এলক’হলীয় মূল দ্ৰৱৰ সৈতে পানীত থকা পাতল ক্ষাৰ মিহলোৱা হয়। পাঠ্যপুথিৰ সংস্কৰণসমূহত 30 mL 95% ইথানলত 0.3 g ৰঞ্জক আৰু লগতে 100 mL 0.01% জলীয় পটাছিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ কোৱা হয়। সমতুল্যভাৱে 30 mL সংপৃক্ত এলক’হলীয় মিথিলিন ব্লু, 100 mL পাতিত পানী আৰু 1 mL 1% KOH ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্পষ্টভাৱে ক্ষাৰীয় pH-ত প্ৰায় 0.3% ৰঞ্জকযুক্ত ব্যৱহাৰযোগ্য দ্ৰৱ পোৱা যায়। বাণিজ্যিক সংস্কৰণসমূহেও একেই নীতি অনুসৰণ কৰে, আৰু Thermo Fisher-ৰ অণুজীৱবিজ্ঞানৰ ৰঞ্জকৰ কেটালগত ল’ফ্লাৰৰ ক্ষাৰীয় মিথিলিন ব্লুক পলিক্ৰোম আৰু জলীয় ৰূপৰ লগতে পৃথক ব্যৱহাৰ-উদ্দেশ্য থকা পৃথক সামগ্ৰী হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।

ইয়াত মূল কাৰ্যকৰী ধাৰণাটো হৈছে ক্ষাৰ। pH বৃদ্ধি কৰিলে নমুনাৰ কাৰ্বক্সিল আৰু ফছফেট গোটসমূহৰ পৰা প্ৰ’টন আঁতৰি যায়, যাৰ ফলত ঋণাত্মক স্থানসমূহৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি পায়। আনহাতে এলক’হলীয় মূল দ্ৰৱই ৰঞ্জকটো সম্পূৰ্ণ দ্ৰৱীভূত কৰি ৰাখে, যাতে ই সেই স্থানসমূহত একক অণুৰ ৰূপত উপস্থিত হয়। ইয়াৰ ফলত নিৰপেক্ষ জলীয় ৰঞ্জকৰ তুলনাত বেক্টেৰিয়াৰ ৰঞ্জন অধিক দ্ৰুত আৰু তীব্ৰ হয়, আৰু সাধাৰণ বেক্টেৰিয়াবিজ্ঞানৰ স্মিয়াৰত পৰিচিত গাঢ় নীলা দণ্ডাকাৰ আৰু গোলাকাৰ বেক্টেৰিয়া দেখা যায়। সাধাৰণতে ৰঞ্জনৰ সময় একৰ পৰা তিনি মিনিট; তাৰ পিছত পানীৰে ধোৱা হয়।

ইয়াৰ ধ্ৰুপদী প্ৰয়োগ হৈছে ল’ফ্লাৰৰ ছিৰাম মাধ্যমত বৃদ্ধি কৰা Corynebacterium diphtheriae: সঞ্চিত পলিফছফেটৰ তীব্ৰভাৱে ৰঞ্জিত মেটাক্ৰ’মেটিক বাবেছ-আৰ্নষ্ট দানাযুক্ত সৰু, প্ৰায়ে গদাকাৰ দণ্ড। মাধ্যম আৰু ৰঞ্জকৰ এই যোৰ ঐতিহাসিক; দুয়োটাৰে কৃতিত্ব একেজন বেক্টেৰিয়াবিজ্ঞানীক দিয়া হয়, আৰু দানাবোৰৰ বৈপৰীত্যই ৰোগ-নিৰ্ণয়ত উপযোগী ফল দিয়ে। ডিফথেৰিয়া-সম্পৰ্কীয় কামৰ বাহিৰেও এই ৰঞ্জক কালচাৰৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা স্মিয়াৰৰ বাবে সাধাৰণ বেক্টেৰিয়াবিজ্ঞানৰ ৰঞ্জক হিচাপে, ক্লিনিকেল স্মিয়াৰত Neisseria-ৰ আকৃতি অধ্যয়নৰ বাবে, আৰু য’ত গ্ৰাম ৰঞ্জনৰ প্ৰয়োজন নাই কিন্তু সাধাৰণ জলীয় নীলা ৰঞ্জক অতি পাতল হয়, তাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই একবৰ্ণী ৰঞ্জক। সকলো অম্লীয় গঠন নীলাৰ কোনো নহয় কোনো আভাত ৰঞ্জিত হয়। কোনো কাৰ্যপদ্ধতিত পৃথক পৃথক ৰঙৰ প্ৰয়োজন হ’লে কেৱল ক্ষাৰে সেয়া দিব নোৱাৰে।

এটা ব্যৱহাৰিক সাৱধানতা: সংৰক্ষণ আৰু কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড গ্ৰহণৰ ফলত ক্ষাৰীয় ৰঞ্জক দ্ৰৱৰ অৱনতি হয় আৰু অধঃক্ষেপ সৃষ্টি হয়। সেয়ে পৰীক্ষাগাৰসমূহে হয় সীমিত পৰিমাণে দ্ৰৱ প্ৰস্তুত কৰে, নহয় কেটালগত থকা দ্ৰৱ কিনি তাৰ সংৰক্ষণযোগ্য সময়সীমা মানি চলে; প্ৰতিখন স্লাইডত পলস পেলোৱা পুৰণি বটল এটা ব্যৱহাৰ কৰি নাথাকে।

পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু: এটা নাম, কেইবাটাও ৰঞ্জক

পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু একেই ৰঞ্জকৰ পৰা আৰম্ভ হয়, কিন্তু তাক ক্ষাৰীয় অৱস্থাত নিয়ন্ত্ৰিত জাৰণৰ অধীন কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে ইয়াক পৰিপক্বকৰণ বা পলিক্ৰোমীকৰণ বুলি কোৱা হৈছিল। ক্ষাৰীয় অৱস্থাত সময়ৰ সৈতে পৰিপক্ব কৰা, কাৰ্বনেটৰ সৈতে গৰম কৰা, বা ডাইক্ৰ’মেটৰ দৰে জাৰক ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত ডাইমিথাইলএমিন’ প্ৰতিস্থাপক গোটসমূহৰ পৰা পৰ্যায়ক্ৰমে মিথাইল গোট আঁতৰি যায়। ফলত এটা মিশ্ৰণ সৃষ্টি হয়: অৱশিষ্ট মিথিলিন ব্লুৰ লগতে azure B (এটা মিথাইল গোট আঁতৰোৱা), azure A আৰু azure C (অধিক মিথাইল গোট আঁতৰোৱা), থায়’নিন (সকলো মিথাইল গোট আঁতৰোৱা), আৰু মিথিলিন ভায়’লেট পৰিয়ালৰ জাৰণজাত উপজাত পদাৰ্থ। প্ৰতিটো উপাদানৰ নিজস্ব ৰঙৰ আভা আৰু কলাৰ প্ৰতি আসক্তি থাকে, সেয়ে মিশ্ৰণটোৱে মেটাক্ৰ’মেটিকভাৱে ৰঞ্জন কৰে: কোষকেন্দ্ৰ, দানা, মিউচিন আৰু উপাস্থিয়ে নীলাৰ পৰা ৰঙা-বেঙুনীয়ালৈ পৃথক পৃথক আভা লয়।

বিখ্যাত ৰক্ত-ৰঞ্জকসমূহৰ আঁৰতো এই একেই ৰসায়ন আছে। প্ৰথমদিকৰ গৱেষকসকলে দেখিছিল যে ক্ষাৰীয় কৰা মিথিলিন ব্লুৱে মেলেৰিয়া পৰজীৱীৰ কোষকেন্দ্ৰ বেঙুনীয়া আভাৰে ৰঞ্জিত কৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ জলীয় পৰিপক্ব দ্ৰৱসমূহ অস্থিৰ আছিল আৰু কেইদিনমানৰ ভিতৰতে অধঃক্ষেপ সৃষ্টি হৈছিল। বেঙুনীয়া ৰক্ত-ৰঞ্জক কেনেকৈ উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল তাৰ পৰ্যালোচনাত দেখুওৱা হৈছে যে মালাখ’ভস্কি আৰু ৰ’মান’ভস্কিয়ে 1891 চনত কেনেকৈ স্বতন্ত্ৰভাৱে এই প্ৰভাৱ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ৰঞ্জকৰ অধঃক্ষেপ স্থিৰ কৰিবলৈ আৰু তাপ নোহোৱাকৈ পাতল প্ৰলেপ স্থিৰীকৰণ কৰিবলৈ কেনেকৈ মিথানল ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হৈছিল, আৰু পিছত গিমছাই কেনেকৈ নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ azure B আৰু ইঅ’ছিনৰ মিশ্ৰণ গ্লিচাৰলৰ সহায়ত স্থিৰ কৰি মানকীকৰণ কৰিছিল। আধুনিক গিমছা-ধৰণৰ ৰঞ্জকসমূহ পোনপটীয়াকৈ পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু আৰু ইঅ’ছিনৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে; এই সংমিশ্ৰণে ৰ’মান’ভস্কি প্ৰভাৱ সৃষ্টি কৰে। ইঅ’ছিনৰ সৈতে সংযোজন আৰু azure B উপাদানৰ বিষয়ে বিতংভাৱে জানিবলৈ ৰ’মান’ভস্কি-ধৰণৰ ৰঞ্জক আৰু azure B–ইঅ’ছিনৰ আন্তঃক্ৰিয়া চাওক।

ই এটা মিশ্ৰণ হোৱা বাবে পলিক্ৰোম মিথিলিন ব্লু স্বভাৱগতভাৱে তিনিওটাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কম মানকীকৃত। ইয়াৰ ৰঙৰ সঠিক ভাৰসাম্য জাৰণৰ পদ্ধতি আৰু পৰিমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। সেইবাবেই কলাবিজ্ঞানৰ সামগ্ৰী যোগানকাৰীসকলে ইয়াক পুৰণি ল’ফ্লাৰৰ দ্ৰৱ হিচাপে নহয়, নিজস্ব কাৰ্যক্ষমতা-পৰীক্ষা থকা পৃথক সামগ্ৰী হিচাপে বিক্ৰী কৰে। সাধাৰণ ব্যৱহাৰৰ ভিতৰত আছে মাষ্ট কোষৰ দানা, মিউচিন আৰু উপাস্থিৰ মেটাক্ৰ’মেটিক প্ৰদৰ্শন, প্লাজমা কোষৰ সূক্ষ্ম গঠন দেখুওৱা, আৰু গুডপেচাৰ-ধৰণৰ পলিক্ৰোম পদ্ধতিৰে কলাৰ পাতল ছেদত Helicobacter pylori দেখুওৱা। ৰঙৰ সহায়ত পৃথকীকৰণ কৰিবলগীয়া হ’লে ই সঠিক পছন্দ; কিন্তু কাৰ্যপদ্ধতিয়ে বেক্টেৰিয়াৰ পৰিষ্কাৰ একবৰ্ণী অবয়ৱ বিচাৰিলে ই ভুল পছন্দ।

প্ৰস্তুতিসূত্ৰ আৰু উদ্দেশ্যৰ তুলনা

তালিকাখন সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পদ্ধতি হিচাপে পঢ়ক। নমুনা অতি পাতলকৈ ৰঞ্জিত হ’লে pH-ৰ ধাৰণা সলনি কৰি ল’ফ্লাৰৰ ৰঞ্জক লওক। সকলো ৰঞ্জিত হয় কিন্তু কোনো গঠন পৃথককৈ চিনাক্ত নহ’লে ৰঞ্জকৰ ধাৰণা সলনি কৰি পলিক্ৰোম লওক। ল’ফ্লাৰেৰে ৰঞ্জিত স্মিয়াৰত দানাবোৰ সুন্দৰকৈ দেখা গ’লেও তত্ত্বাৱধায়কে যদি সোধে যে কোষকেন্দ্ৰ আৰু কোষদ্ৰৱ্য দুয়োটা একেই নীলা কিয়, তেন্তে উত্তৰটো হৈছে যে কোনো ক্ষাৰীয় একবৰ্ণী ৰঞ্জকে সিহঁতক পৃথক ৰঙেৰে দেখুৱাব নোৱাৰে। সেই প্ৰয়োজন পলিক্ৰোম পৰিয়াল আৰু তাৰ উদ্ভূত ৰক্ত-ৰঞ্জকসমূহৰ ক্ষেত্ৰৰ অন্তৰ্গত।

সাধাৰণ বিভ্ৰান্তিসমূহ এৰাই চলা

বেছিভাগ বিভ্ৰান্তিৰ মূলতে দুটা ভুল আছে। প্ৰথমটো হৈছে বটলত দুয়োটাই নীলা দেখা যায় বাবে ল’ফ্লাৰৰ ৰঞ্জক আৰু সাধাৰণ মিথিলিন ব্লুক পৰস্পৰ সলনি কৰি ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা বুলি ভবা। সিহঁতৰ pH আৰু তীব্ৰতা পৃথক, আৰু ল’ফ্লাৰৰ ৰঞ্জক নিৰ্দিষ্ট কৰা ঠাইত নিৰপেক্ষ ৰঞ্জক ব্যৱহাৰ কৰিলে কাৰ্যপদ্ধতিৰ মূল লক্ষ্য দানাৰ বৈপৰীত্যই হেৰাই যায়। দ্বিতীয়টো হৈছে যিকোনো পুৰণি বা আকস্মিকভাৱে পৰিপক্ব হোৱা ক্ষাৰীয় নীলা দ্ৰৱক পলিক্ৰোম বুলি গণ্য কৰা। অনিয়ন্ত্ৰিত পৰিপক্বকৰণে অজ্ঞাত ঘনত্বৰ অজ্ঞাত মিশ্ৰণ সৃষ্টি কৰে। প্ৰকৃত পলিক্ৰোম দ্ৰৱ নিৰ্দিষ্ট জাৰণ-পদ্ধতিৰে প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু ৰক্ত-ৰঞ্জকৰ ধাৰাত নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ ইঅ’ছিনৰ সৈতে মিহলোৱা হয়। ইয়াত ইতিহাসে এটা শিক্ষা দিয়ে: 1890-ৰ দশকৰ অস্থিৰ জলীয় পৰিপক্ব দ্ৰৱৰ ঠাইত মিথানলেৰে স্থিৰ কৰা প্ৰস্তুতিসূত্ৰ আহিছিল, ঠিক এই কাৰণেই যে অনিয়ন্ত্ৰিত মিশ্ৰণৰ ফলাফল পুনৰুৎপাদন কৰিব পৰা নগৈছিল। কিমান পুৰণি সেয়া নিশ্চিত নোহোৱা বটল এটাৰ পৰা ৰোগ-নিৰ্ণয়ৰ স্লাইড ৰঞ্জিত কৰাৰ আগতে এই শিক্ষাটো মনত ৰখা উচিত।

নামৰ সঠিক যাচাইয়ে এই বিভ্ৰান্তি দূৰ কৰে। ৰঙৰ পৰা অনুমান কৰাৰ সলনি লেবেলত কেটালগৰ সামগ্ৰীৰ পৰিচয় (জলীয়, ল’ফ্লাৰ নে পলিক্ৰোম), ৰঞ্জকৰ পৰিমাণ আৰু নিৰ্ধাৰিত প্ৰয়োগ নিশ্চিত কৰক। তিনিওটা প্ৰস্তুতিসূত্ৰৰ ৰং সৃষ্টিকাৰী মূল গঠন একে উৎসৰ। কিন্তু সিহঁতৰ উদ্দেশ্য একে নহয়।