Methylene blue, Prussian blue, àti hydroxocobalamin: òògùn atakò májèlé mẹ́ta fún àwọn ìṣòro ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀

Àwọn òògùn mẹ́ta ní ọ̀rọ̀ àwọ̀ kan ní ìbámu, ṣùgbọ́n ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé kò sí ohun mìíràn tí wọ́n jọ. Methylene blue jẹ́ àwọ̀ búlúù tí ń kópa nínú ìyípadà redox. Prussian blue jẹ́ ìṣètò kristali búlúù. Hydroxocobalamin, tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí Cyanokit, jẹ́ ohun pupa tí a lè yí padà sí vitamin B12. Òǹkàwé tí ó bá fi orúkọ wọn ṣe àkójọpọ̀ wọn yóò rò pé iṣẹ́ tí wọ́n ń ṣe jọra. Kò rí bẹ́ẹ̀. Ọ̀kọ̀ọ̀kan dá lórí èrò ọ̀tọ̀ nípa ohun tí ó ti bà jẹ́ nínú ara, ọ̀kọ̀ọ̀kan kò sì ṣiṣẹ́ níta ààlà èrò náà.

Ìbámu tó ṣe kedere yìí kò gùn. Methylene blue ń mú hemoglobin tí ìṣe oxidation ti mú kúrò lẹ́nu iṣẹ́ padà sípò. Hydroxocobalamin ń so cyanide mọ́ ara rẹ̀ ní tààràtà. Prussian blue ń dẹ cesium ipanilára àti thallium mọ́ inú ìfun kí ara lè yọ wọ́n jáde. Àwọ̀ ni ohun tí a rí. Ọ̀nà iṣẹ́ tó wà lábẹ́ rẹ̀ ni èrò pàtàkì, ìgbìyànjú láti so ọ̀kan mọ́ èkejì sì ni ibi tí ìdàrúdàpọ̀ ti ń wá.

Ìfiwéra fún ẹ̀kọ́ ni èyí, kì í ṣe ìtọ́nisọ́nà ìtọ́jú. Ìfura sí methemoglobinemia, fífarahàn sí cyanide, fífarahàn sí carbon monoxide, tàbí ìdọ̀tí ohun ipanilára jẹ́ pàjáwìrì. Pe àwọn iṣẹ́ ìrànlọ́wọ́ pàjáwìrì, kí o sì tẹ̀ lé ìmọ̀ràn àwọn amòye ìṣàkóso májèlé ní agbègbè rẹ dípò kí o gbé ìgbésẹ̀ lórí àpilẹ̀kọ kan.

Methylene blue: afárá ìgbéjáde tí ń mú hemoglobin padà sípò

Hemoglobin tó wà ní ipò déédéé ń gbé atẹ́gùn lórí irin tó wà ní ipò ferrous, Fe2+. Nínú methemoglobinemia, ìṣe oxidation ti yí irin náà padà sí ipò ferric, Fe3+, tí kò lè so atẹ́gùn mọ́ ara rẹ̀. Ẹ̀jẹ̀ lè dà bí àwọ̀ búráùn ṣọ́kọ́léètì. Ìwọ̀n atẹ́gùn pẹ̀lú pulse oximetry déédéé lè tan ènìyàn jẹ. Hemoglobin tó ń ṣiṣẹ́ kò tó fún aláìsàn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé afẹ́fẹ́ ń wọ ẹ̀dọ̀fóró, tí ó sì ń jáde.

Methylene blue ń ṣiṣẹ́ níbí nítorí pé ó jẹ́ afárá ìgbéjáde fún àwọn electron, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàlàyé nínú bí methylene blue ṣe ń gbé àwọn electron láàárín àwọn olùfúnni àti àwọn olùgbà. Nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa, a ń yí i padà sí leucomethylene blue nípasẹ̀ ọ̀nà kan tí ó gbára lé NADPH. Ìrísí tí a ti ṣe reduction sí yìí sì ń fún irin ferric ní àwọn electron láìlo enzymu, ó ń mú un padà sí ipò ferrous. Àwọ̀ náà ń yípo nínú iṣẹ́ yìí dípò kí ó tán nínú rẹ̀. Ọ̀nà iṣẹ́ yìí ni ìdí tí lílo methylene blue fún methemoglobinemia fi jẹ́ ìlànà ilé ìwòsàn tí a ti ń wọn àwọn ìpele, tí a sì ń ṣàkíyèsí ìdáhùn sí ìtọ́jú, kì í ṣe ìlànà ilé.

Àkọlé ìtọ́nisọ́nà methylene blue tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ sọ pé ìlò tí a fọwọ́ sí ni fún methemoglobinemia tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ wáyé nínú àwọn àgbàlagbà àti àwọn ọmọ, pẹ̀lú ìwọ̀n òògùn déédéé fún àgbàlagbà àti ọmọ ti 1 mg fún kg, tí a ń fi sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ láàárín 5 sí 30 ìṣẹ́jú, àti àǹfààní láti tún un ṣe lẹ́ẹ̀kan bí àwọn ìpele tàbí àmì àìsàn bá ṣì wà. Àwọn àlàyé nípa ààlà ìwọ̀n òògùn, àwọn ànímọ́ tó gbọdọ̀ wà kí a tó tún un ṣe, àti ìgbà tí a gbọdọ̀ yí sí ìtọ́jú mìíràn wà nínú àkọlé ìtọ́nisọ́nà methylene blue tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́. Àwọn ìbéèrè tó kan ìṣe nípa ọ̀nà fífúnni àti àbójútó sì wà nínú bí a ṣe ń pinnu ìwọ̀n methylene blue àti bí a ṣe ń ṣọ́ ìlò rẹ̀.

Ààlà mẹ́ta ṣe pàtàkì. Àkọ́kọ́, àìtó glucose-6-phosphate dehydrogenase jẹ́ ìdí tí a fi fòfin de lílo rẹ̀ ní gbangba, nítorí pé ìpèsè NADPH tí a nílò láti ṣe reduction sí àwọ̀ náà ti bà jẹ́. Èyí mú kí òògùn náà má ṣiṣẹ́, ó sì ń pọ̀ sí ewu ìparun àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa. Èkejì, methylene blue ń dènà monoamine oxidase A ní àwọn ìfojúsùn nanomolar, nítorí náà lílo rẹ̀ papọ̀ pẹ̀lú SSRIs, SNRIs, MAOIs, àti ọ̀pọ̀ àwọn opioid ní ìkìlọ̀ inú àpótí nípa àkójọpọ̀ àmì àìsàn serotonin. A ṣàtúnyẹ̀wò kókó yìí nínú ààbò methylene blue àti ìbáṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn òògùn mìíràn. Ẹ̀kẹta, àìlera iṣẹ́ kíndìnrín ń yí iye òògùn tí ara farahàn sí padà, àkọlé ìtọ́nisọ́nà sì fi ààlà ìwọ̀n òògùn lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo lé àwọn aláìsàn tí àìlera iṣẹ́ kíndìnrín wọn jẹ́ ìwọ̀nba tàbí líle. Kò sí èyíkéyìí nínú àwọn wọ̀nyí tí ó jẹ́ àlàyé kékeré lásán. Ọ̀kọ̀ọ̀kan wá láti inú èrò afárá ìgbéjáde kan náà: òògùn tí ń yá ìpèsè electron sẹ́ẹ̀lì lò, tí ó sì ń kan àwọn enzymu monoamine, yóò ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn méjèèjì.

Methylene blue tún ní ìtàn nínú ìfipá májèlé cyanide lé ara, láti àwọn ọdún 1930s, ṣùgbọ́n ìtàn kì í ṣe ìṣe ìtọ́jú òde òní. Àwọn olùṣèwádìí ìbẹ̀rẹ̀ dábàá àwọn ipa redox tàbí àwọn ipa tí methemoglobin ń gbé kalẹ̀. Nígbà tí ó fi di àwọn ọdún 1950s, a ti ka òògùn náà sí ohun tí kò ṣiṣẹ́ dáadáa lòdì sí cyanide ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn ọ̀nà nitrite àti thiosulfate. Kò ní ìlò cyanide tí a fọwọ́ sí ní US lónìí. Àwọn ìwádìí tuntun lórí eku àti sẹ́ẹ̀lì nípa cyanide jẹ́ àmì láti ìwádìí ṣáájú ìdánwò ènìyàn, kì í ṣe ìdí láti lọ mú òògùn náà nígbà pàjáwìrì cyanide.

Hydroxocobalamin: àárín cobalt tí ń so cyanide mọ́ ara rẹ̀

Cyanide ń dí cytochrome c oxidase nínú mitochondria lọ́wọ́, nítorí náà àwọn sẹ́ẹ̀lì kò lè lo atẹ́gùn bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé atẹ́gùn nínú ẹ̀jẹ̀ iṣan àlọ dà bí ẹni pé ó tó. Èyí ń yọrí sí àpọ̀jù acid láti lactic acid, ìyípadà nínú ìmọ̀lára àti ìmọ̀ ohun tó ń ṣẹlẹ̀, àti ìṣubú iṣẹ́ ọkàn àti àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀. Èrò ìtọ́jú ni yíyọ cyanide fúnra rẹ̀ kúrò, kì í ṣe àtúnṣe hemoglobin.

Hydroxocobalamin, tí a ń tà lábẹ́ orúkọ Cyanokit, ń ṣe èyí ní tààràtà. Àárín cobalt rẹ̀ ń so ion cyanide kan mọ́ ara rẹ̀ ní ipò ligand hydroxo rẹ̀, ó sì ń dá cyanocobalamin, vitamin B12 lásán, sílẹ̀, tí àwọn kíndìnrín ń yọ jáde. Dídì mọ́ ni èyí, kì í ṣe yíyípo redox. Ìwọ̀n òògùn fún àgbàlagbà tí a fọwọ́ sí jẹ́ 5 g sínú iṣan ẹ̀jẹ̀ fún nǹkan bí 15 ìṣẹ́jú, pẹ̀lú 5 g kejì bí ìdáhùn sí ìtọ́jú kò bá tó, dé ààlà 10 g. Ìdí nìyí tí ìfiwéra methylene blue pẹ̀lú Cyanokit fi ń yanjú kíákíá nígbà tí a bá gbé ìbéèrè náà kalẹ̀ dáadáa: fún ìfipá májèlé cyanide lé ara tí a mọ̀ dájú tàbí tí a fura sí, hydroxocobalamin ni òògùn àkọ́kọ́ tí a ń lò ní òde òní ní United States, pẹ̀lú ọjà nitrite àti thiosulfate ọ̀tọ̀ fún àwọn ọ̀ràn tí a yàn. Methylene blue kì í ṣe àropò ní ipò yẹn.

Àbájáde méjì tó kan ìṣe wá láti inú ìmọ̀ kemistri yìí. Òògùn náà pupa gidigidi, nítorí náà a retí awọ ara pupa àti ìtọ̀ pupa, ìyípadà àwọ̀ ìtọ̀ sì lè máa wà fún ọ̀sẹ̀ mélòó kan. Bí ó ṣe ń fa ìmọ́lẹ̀ sínú ara rẹ̀ gidigidi tún ń da àwọn àyẹ̀wò yàrá tí ó dá lórí ìwọ̀n àwọ̀ rú, ó sì ń da àwọn ìwọ̀n co-oximetry fún carboxyhemoglobin, methemoglobin, àti oxyhemoglobin rú. Bí àṣìṣe náà ṣe tóbi àti bó ṣe ń mú ìwọ̀n pọ̀ sí i tàbí dín kù yàtọ̀ síra gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rọ ìtúpalẹ̀. Oníṣègùn tí kò mọ èyí lè túmọ̀ àwọn iye gan-an tí a fi ń ṣe àyẹ̀wò ìfipá májèlé lé ara lọ́nà tí kò tọ́. Àkójọpọ̀ òògùn cyanide àtijọ́ tí ó dá lórí amyl nitrite, sodium nitrite, àti sodium thiosulfate ṣiṣẹ́ lọ́nà ọ̀tọ̀: nitrite ń dá methemoglobin sílẹ̀ mọ̀ọ́mọ̀ láti so cyanide mọ́ra, nígbà tí thiosulfate ń ṣèrànwọ́ láti yí cyanide padà sí thiocyanate. Ọ̀nà yẹn ń dín agbára gbígbé atẹ́gùn kù, ó sì lè dín ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ kù. Èyí kì í ṣe pàṣípààrọ̀ tó dára nígbà tí mímí èéfín sínú túmọ̀ sí pé carbon monoxide lè tún wà. Hydroxocobalamin ń yẹra fún àdánù yẹn nípa sísọ cyanide mọ́ra láìdá methemoglobin sílẹ̀.

Prussian blue: ìdẹ kristali tí ń dúró nínú ìfun

Prussian blue, tí a ń tà gẹ́gẹ́ bí Radiogardase, jẹ́ ferric hexacyanoferrate tí kò lè tú sínú omi. Ọ̀rọ̀ cyanide nínú àgbékalẹ̀ kemika yẹn ń ṣàpèjúwe àwọn ligand tí a dì mọ́ inú kristali irin, kì í ṣe cyanide òmìnira, kò sì ní ipa kankan nínú ìfipá májèlé cyanide lé ara. Ìlò rẹ̀ tí a fọwọ́ sí ni fún ìdọ̀tí inú ara pẹ̀lú cesium ipanilára tàbí thallium ipanilára tàbí èyí tí kì í ṣe ipanilára.

Èrò iṣẹ́ rẹ̀ ni pàṣípààrọ̀ ion nínú àyè inú ìfun. Àwọn kristali náà kì í gba inú ògiri ìfun tí kò bà jẹ́ wọ ara. Wọ́n ń dúró nínú ìfun, wọ́n ń fa àwọn ion cesium tàbí thallium mọ́ ara wọn sínú ìṣètò kristali, títí kan àwọn ion tí a yọ sínú omi oronro. Wọ́n sì ń dá yíyípo padà láàárín ìfun àti ẹ̀dọ̀ dúró kí iye irin tó pọ̀ sí i lè jáde pẹ̀lú ìgbẹ́. Ojú ìwé ìtọ́jú CDC fún Prussian blue sọ ọ̀nà iṣẹ́ kan náà ní ọ̀rọ̀ tó rọrùn: ó ń dẹ àwọn irin wọ̀nyí mọ́ inú ìfun, ó sì ń mú yíyọ wọn jáde pẹ̀lú ìgbẹ́ yára. Ìlànà fún àgbàlagbà àti ọ̀dọ́ ni 3 g nípasẹ̀ ẹnu ní ìgbà mẹ́ta lójoojúmọ́, pẹ̀lú ìwọ̀n òògùn tó kéré tí a dá lórí ìwọ̀n ara fún àwọn ọmọ kékeré. A sábà máa ń tẹ̀ síwájú fún 30 ọjọ́ tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ lábẹ́ àbójútó ìdọ̀tí náà.

Èyí ṣàlàyé ìwákiri ìfiwéra Prussian blue pẹ̀lú methylene blue ní tààràtà. Methylene blue ń ṣiṣẹ́ nínú ẹ̀jẹ̀ gẹ́gẹ́ bí afárá ìgbéjáde electron. Prussian blue ń ṣiṣẹ́ nínú ìfun gẹ́gẹ́ bí ìdẹ tí kò gba wọ ara. Ọ̀kan ń mú amuaradagba tó ní irin padà sípò. Èkejì ń dín àkókò tí irin fi ń dúró nínú ara kù. Pípààrọ̀ wọn yóò fi àwọn ìṣòro méjèèjì sílẹ̀ láìtọ́jú: methemoglobin yóò ṣì wà ní ipò tí oxidation ti yí i sí, cesium yóò sì máa tẹ̀ síwájú láti yípo padà.

Carbon monoxide: ibi tí methylene blue kò yẹ

Carbon monoxide ń so mọ́ hemoglobin pẹ̀lú agbára ìfarapọ̀ tí ó ga ju ti atẹ́gùn lọ gidigidi, ó sì ń yí ìlà ìyapa atẹ́gùn kúrò lára hemoglobin padà. Ó tún ń ṣiṣẹ́ ní àwọn ibi kan nínú ọkàn àti mitochondria. Ìtọ́jú déédéé ni mímú ènìyàn kúrò níbi ìfarahàn, pẹ̀lú atẹ́gùn 100 nínú ọgọ́rùn-ún títí àwọn àmì àìsàn yóò fi parí, èyí tí ó sábà ń gba wákàtí mélòó kan. A lè gbé atẹ́gùn lábẹ́ ìfúnpá gíga yẹ̀ wò fún àwọn ọ̀ràn líle kan tí a yàn, bíi àìlera iṣẹ́ ètò iṣan tó hàn gbangba, dídákú, ìṣòro ọkàn, tàbí àpọ̀jù acid tó le. Àwọn ìwé ìtọ́kasí pàjáwìrì ìjọba àpapọ̀ tí a kó jọ sínú àkójọpọ̀ ìtọ́kasí CDC lórí ìtọ́jú pàjáwìrì fi atẹ́gùn àti ìtọ́jú ìtìlẹ́yìn sí àárín ọ̀nà ìtọ́jú yìí.

Nítorí náà, ìwákiri methylene blue fún ìfipá májèlé carbon monoxide lé ara dá lórí àṣìṣe tó dà bí ẹni pé ó bọ́gbọ́n mu: bí àwọ̀ búlúù kan bá ń ṣàtúnṣe ìṣòro hemoglobin kan, bóyá ó lè ṣàtúnṣe òmíràn. Kò lè ṣe bẹ́ẹ̀. Òògùn náà kò ní ìlò carbon monoxide tí a fọwọ́ sí, àwọn ìlànà ìpinnu ìtọ́jú carbon monoxide tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ kò sì fi í kún un. Èrò náà ti pẹ́: a dábàá rẹ̀ nínú ìwádìí ẹranko ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1930s, ìṣàyẹ̀wò tí ó dá lórí ìdánwò sì kọ̀ ọ́ láàárín ọdún kan. Ìwádìí eku òde òní kan ṣoṣo tí a máa ń tọ́ka sí nígbà mìíràn dán ààbò ètò iṣan ní àkókò tí ó pẹ́ lẹ́yìn ìfarahàn wò, kì í ṣe yíyí carboxyhemoglobin padà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Irin tí oxidation ti yí padà àti irin tí carbon monoxide so mọ́ jẹ́ àwọn ipò ọ̀tọ̀ ti amuaradagba kan náà, afárá ìgbéjáde tí a ṣe fún èkíní kò sì ní ipa tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ lórí èkejì. Àwọn òǹkàwé tí ń tọpinpin ààlà yìí yóò rí i pé ó wúlò pẹ̀lú àwòrán gbòòrò ìwádìí methylene blue, tí ó ya àwọn ìlò fún ènìyàn sọ́tọ̀ kúrò nínú àwọn àmì láti ìwádìí sẹ́ẹ̀lì àti ẹranko.

Àyẹ̀wò lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn ṣáájú ìfiwéra èyíkéyìí

Fi tábìlì yẹn ṣe àyẹ̀wò àwọn àṣìṣe mẹ́ta tí ó wọ́pọ̀. Orúkọ tó jọra kò túmọ̀ sí ohun tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ lé lórí tó jọra. Àwọ̀ tó lágbára kò túmọ̀ sí iṣẹ́ òògùn tó jọra; pupa hydroxocobalamin àti búlúù àwọn méjì yòókù kò sọ ohunkóhun nípa bóyá a lè fi ọ̀kan rọ́pò èkejì. Àbájáde ìdánwò nínú ìfipá májèlé kan lé ara kò sì lè di ti ìfipá májèlé mìíràn lé ara nítorí pé ó kàn dà bí ohun tó sún mọ́ ọn nígbà tí a gbọ́ orúkọ rẹ̀. Èrò iṣẹ́ lákọ̀ọ́kọ́, orúkọ lẹ́yìn náà, àti ìpinnu pàjáwìrì pẹ̀lú àwọn oníṣègùn pàjáwìrì.