Búlúù mẹ́tílínì àti ọ̀rá nínú ẹdọ: ohun tí àwọn ìwádìí àdánwò rí

Ọ̀rá nínú ẹdọ jẹ́ orúkọ kan fún ọ̀pọ̀ ìṣòro tó yàtọ̀. Nínú ẹnì kan, ohun tó fa á ni lílo ọtí líle púpọ̀ fún ìgbà pípẹ́. Nínú ẹlòmíràn, ó jẹ́ ìpèsè àwọn èròjà oúnjẹ tó pọ̀ jù, pẹ̀lú àìdáhùn dáadáa sí insulin àti ọ̀rá àfikún tí ń dé ẹdọ. Àyẹ̀wò lábẹ́ ẹ̀rọ amún-nǹkan-tóbi lè fi ìpamọ́ ọ̀rá lásán hàn nínú àwọn ọ̀ràn méjèèjì, ṣùgbọ́n àwọn ohun tó kọ́kọ́ fa wọn yàtọ̀. Ìyàtọ̀ yẹn ló pinnu ohun tí àdánwò èyíkéyìí lè fi ẹ̀rí múlẹ̀.

Àwọn ìwé ìwádìí nípa búlúù mẹ́tílínì àti ọ̀rá nínú ẹdọ kò pọ̀, gbogbo wọn sì jẹ́ ìwádìí ṣáájú àdánwò lórí ènìyàn nípa ìbéèrè yìí. Àwọn ìwádìí mẹ́ta lórí eku àti eku kékeré ni a sábà máa ń tọ́ka sí jù lọ, gbogbo wọn kò sì tọ́ka sí èsì kan náà. Ìwádìí kan tí a ti fún àwọn ẹranko ní ethanol ṣe àtúnṣe ìyípadà redox, síbẹ̀ ọ̀rá nínú ẹdọ kò yí padà. Ìwádìí kan lórí oúnjẹ ọlọ́rà púpọ̀ dín ọ̀rá nínú ẹdọ kù, pẹ̀lú ìyípadà nínú ìfiranṣẹ́ ààmì. Ìwádìí kan lórí àwọn ẹranko tó ní ìlera rí àwọn èsì tó tako ara wọn fún peroxidation àwọn lipid nínú ẹdọ àti kíndìnrín. Bí a bá ka wọn papọ̀, wọ́n fi hàn ìdí tí a fi gbọdọ̀ ya àwọn èsì mẹ́ta sọ́tọ̀: ìyípadà redox, mímú ìfiranṣẹ́ ààmì ṣiṣẹ́, àti ìkójọpọ̀ ọ̀rá nínú àsopọ̀.

Àwọn èsì mẹ́ta tí ó rọrùn láti dà pọ̀

Ìwọ̀n redox ṣàpèjúwe bí a ṣe ń bójú tó àwọn ẹlẹ́ktrọ́nì. Ìpín NAD+ sí NADH nínú ẹdọ fi hàn bóyá àyíká inú sẹ́ẹ̀lì wà ní ipò oxidation tàbí reduction ní ìfiwéra. Oxidation ethanol sọ NAD+ di NADH, nítorí náà mímu ọtí fún ìgbà pípẹ́ ń dín ìpín náà kù. Àwọ̀ kan tó lè gba àwọn ẹlẹ́ktrọ́nì lè tún gbé e sókè. Ìyẹn jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ kẹ́míkà, kì í ṣe ẹ̀rí pé ọ̀rá tí a fi pamọ́ ti dín kù.

Ìwọ̀n ìfiranṣẹ́ ààmì ṣàpèjúwe ìṣàkóso. SIRT1 jẹ́ ensáímù ìṣàkóso tí ó gbẹ́kẹ̀ lé NAD+, tí ó sì ń ṣe àyípadà sí àwọn prótínì tó ń kópa nínú iṣẹ́ mitochondria àti bíbójú tó àwọn lipid. AMPK ń ṣiṣẹ́ bí ohun tó ń rí i pé agbára kéré, tí ó sì ń gbé oxidation epo agbára lárugẹ, tí ó ń dín ṣíṣe àwọn lipid kù nígbà tí a bá mú un ṣiṣẹ́. Nígbà tí ìwé ìwádìí kan bá sọ pé búlúù mẹ́tílínì mú SIRT1 ṣiṣẹ́ nínú ẹdọ, ó ń sọ nípa ìyípadà ìṣàkóso. Kò tíì sọ nípa èsì fún aláìsàn.

Ìwọ̀n tí a rí láti inú àyẹ̀wò àsopọ̀ tàbí àwọn kẹ́míkà inú ara ṣàpèjúwe ẹdọ fúnra rẹ̀. Àwọn àpẹẹrẹ tó wọ́pọ̀ ni iye triglyceride fún gírámù àsopọ̀ kọ̀ọ̀kan, fífi Oil Red O ṣe àwọ̀ ọ̀rá aláìlẹ́rù iná mànàmáná, àyẹ̀wò pẹ̀lú hematoxylin àti eosin fún wíwú àwọn sẹ́ẹ̀lì bí bálúùn àti ìpalára, àti ìṣiṣẹ́ ALT nínú pilásímà. Ẹ̀ka kẹta yìí nìkan ló dáhùn bóyá ìkójọpọ̀ ọ̀rá nínú ẹdọ sunwọ̀n sí i pẹ̀lú búlúù mẹ́tílínì nínú àdánwò náà.

Yíya àwọn ẹ̀ka wọ̀nyí sọ́tọ̀ ń dènà àṣìṣe ìtumọ̀ tó wọ́pọ̀ jù lọ: èsì redox tàbí ìfiranṣẹ́ ààmì tó dára kò túmọ̀ sí pé ọ̀rá nínú ẹdọ ti dín kù.

Àpẹẹrẹ ethanol: a tún redox ṣe, ọ̀rá kò yí padà

Èsì tí ó fi hàn kedere jù lọ pé àǹfààní náà kò ṣẹlẹ̀ wá láti inú ìwádìí fífún àwọn eku akọ Wistar ní ethanol fún ìgbà pípẹ́. Àwọn ẹranko gba ethanol gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú oúnjẹ olómi, tí ó pọ̀ sí i dé 36 nínú ọgọ́rùn-ún gbogbo agbára oúnjẹ. Àwọn ẹranko ìṣàkóso tí a fún ní iye oúnjẹ tó bá ti ẹgbẹ́ àdánwò mu gba glucose dípò agbára láti ethanol. Ẹgbẹ́ ethanol kan àti ẹgbẹ́ ìṣàkóso kan tún gba búlúù mẹ́tílínì ní 130 mg fún lítà oúnjẹ, ní nǹkan bí 42 mg fún kg lójoojúmọ́, láti ọjọ́ 5 sí ọjọ́ 30.

A fojú díwọ̀n ipò redox láti inú àwọn tọkọtaya èròjà ìyípadà oúnjẹ sí agbára tí a sábà máa ń lò: lactate sí pyruvate fún cytosol àti 3-hydroxybutyrate sí acetoacetate fún mitochondria. Ní ìbẹ̀rẹ̀ fífún wọn ní ethanol ní ìwọ̀n gíga, àwọn ẹgbẹ́ ethanol fi àwọn ìyípadà ńlá hàn, pẹ̀lú ìpín NAD+ sí NADH nínú cytosol tó dín kù ní nǹkan bí 62 nínú ọgọ́rùn-ún àti ti mitochondria tó dín kù ní nǹkan bí 71 nínú ọgọ́rùn-ún, pẹ̀lú glycerol 3-phosphate tó ga sí i. Búlúù mẹ́tílínì yí ọ̀pọ̀ àwọn ìyípadà wọ̀nyẹn padà, ó sì mú glycerol 3-phosphate padà sí iye tó sún mọ́ ti ẹgbẹ́ ìṣàkóso, láìyí iye ethanol tí wọ́n ń gba, ìpọ̀sí ìwọ̀n ara, tàbí ethanol nínú omi ara padà.

Ọ̀rá nínú ẹdọ fi àwòrán mìíràn hàn. Ní ọjọ́ 12, ṣáájú ìkójọpọ̀ ọ̀rá ńlá, triglyceride kò yàtọ̀ láàárín àwọn ẹgbẹ́. Ní ọjọ́ 27, triglyceride pọ̀ sí i gidigidi nínú àwọn ẹgbẹ́ ethanol, yálà wọ́n gba búlúù mẹ́tílínì tàbí wọn kò gbà á. Ní ọjọ́ 30, àpapọ̀ lipid pọ̀ sí i ní nǹkan bí 89 nínú ọgọ́rùn-ún, triglyceride sì pọ̀ sí i ní nǹkan bí 196 nínú ọgọ́rùn-ún nínú àwọn ẹranko tí a fún ní ethanol; àwọ̀ náà kò tún ní ipa lórí èyí. Ìkójọpọ̀ ọ̀rá ní àárín àwọn ìpín kékeré ẹdọ rí bákan náà, yálà a ṣe ìtọ́jú tàbí a kò ṣe é. Àwọn òǹkọ̀wé parí èrò wọn pé ìyípadà redox tí ethanol fa kì í ṣe ohun àkọ́kọ́ tó ń fa ọ̀rá nínú ẹdọ lẹ́yìn fífún wọn ní oúnjẹ náà fún ìgbà pípẹ́ nínú àpẹẹrẹ yìí. Kíkẹ́kọ̀ọ́ láti mọ bí àwọn àbájáde ẹranko àti sẹ́ẹ̀lì ṣe kan ewu fún ènìyàn ń ṣèrànwọ́ níbí: ọ̀nà ìṣẹ̀lẹ̀ kan lè jẹ́ òótọ́, síbẹ̀ kí ó má ṣàkóso èsì.

Èyí ni ìwádìí tó yẹ kí a tọ́ka sí nígbà tí ẹnì kan bá sọ pé àtúnṣe redox èyíkéyìí gbọdọ̀ mú ọ̀rá ẹdọ kúrò. Nínú ètò àdánwò yìí, kò ṣe bẹ́ẹ̀.

Àpẹẹrẹ ìyípadà oúnjẹ sí agbára: ìfiranṣẹ́ ààmì pẹ̀lú ọ̀rá tó dín kù, nínú eku kékeré

Àwòrán tó yàtọ̀ wá láti inú ìwádìí lórí àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹdọ àti àwọn eku kékeré tí a fún ní oúnjẹ ọlọ́rà púpọ̀ tí a gbé kalẹ̀ lórí SIRT1 àti AMPK. Nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì HepG2, àwọn sẹ́ẹ̀lì AML-12, àti àwọn sẹ́ẹ̀lì ẹdọ tí a mú taara láti inú eku, búlúù mẹ́tílínì gbé ìpín NAD+ sí NADH sókè, ó mú prótínì SIRT1 pọ̀ sí i, ó dín fífi ẹgbẹ́ acetyl kún olùṣàkóso PGC-1alpha kù, ó gbé iye DNA mitochondria àti lílo atẹ́gùn sókè, ó sì mú AMPK ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìpọ̀sí CPT-1 àti PPARalpha ní àwọn ìgbésẹ̀ tó tẹ̀ lé e. Nígbà tí a dín ìfarahàn SIRT1 kù, mímú AMPK ṣiṣẹ́ kò ṣẹlẹ̀ mọ́, èyí tó so ìtẹ̀lé ìṣẹ̀lẹ̀ náà mọ́ SIRT1 nínú ètò sẹ́ẹ̀lì yẹn. Àwọ̀ náà tún tako àwọn ààmì ṣíṣe ọ̀rá láti ọ̀dọ̀ ohun tó ń mú LXR ṣiṣẹ́, T0901317, àti láti fífi àwọn sẹ́ẹ̀lì sí palmitate, pẹ̀lú mímú SREBP-1c, FAS, àti ACC pọ̀ sí i.

Apá tó kan ẹranko lo àwọn eku kékeré akọ C57BL/6 tí a fún ní oúnjẹ tí ọ̀rá jẹ́ 60 nínú ọgọ́rùn-ún rẹ̀ fún ọ̀sẹ̀ 8. A fún wọn ní búlúù mẹ́tílínì nípasẹ̀ ẹnu ní ìgbà mẹ́rin lọ́sẹ̀ láàárín ọ̀sẹ̀ 4 tó gbẹ̀yìn, ní 3 tàbí 10 mg fún kg lójoojúmọ́. Àwọn eku kékeré tí a ṣe ìtọ́jú fi àwọ̀ Oil Red O tó dín kù hàn, triglyceride ẹdọ tó kéré sí i, wíwú àwọn sẹ́ẹ̀lì bí bálúùn àti ìbàjẹ́ nítorí ọ̀rá tó dín kù nínú àyẹ̀wò àsopọ̀, àti ALT pilásímà tó kéré ju ti àwọn eku kékeré tí a fún ní oúnjẹ ọlọ́rà púpọ̀ láìṣe ìtọ́jú lọ. Ìwádìí bí ara ṣe ń gba, pín, yí padà, tí ó sì ń yọ oògùn kúrò nínú ìwé kan náà rí i pé iye tó dé ìṣàn ẹ̀jẹ̀ lẹ́yìn gbígbà á ní ẹnu jẹ́ nǹkan bí 31 sí 35 nínú ọgọ́rùn-ún. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ wọ inú ara tán láti inú ìfun, ṣùgbọ́n ara yí púpọ̀ rẹ̀ padà. Ẹdọ sì ní ìpín iye inú àsopọ̀ sí iye inú pilásímà tó ga jù lọ, èyí tó mú kí ipa lórí ẹdọ ṣeé gbà gbọ́, ó kéré tán ní ti bí ó ṣe pín káàkiri ara.

Èyí jẹ́ àmì gidi pé ìkójọpọ̀ ọ̀rá dín kù, ṣùgbọ́n ààlà ohun tí a lè sọ láti inú rẹ̀ há. Ó jẹ́ àdánwò kúkúrú lórí eku kékeré, pẹ̀lú ẹranko 9 sí 10 nínú ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan, oúnjẹ kan ṣoṣo, ìwọ̀n méjì, àti ọ̀sẹ̀ mẹ́rin ìtọ́jú. Ó dán ìkójọpọ̀ ọ̀rá tó ní í ṣe pẹ̀lú ìyípadà oúnjẹ sí agbára àti àwọn àbùdá ìredodo ẹdọ pẹ̀lú ọ̀rá wò, kì í ṣe àrùn tó ní í ṣe pẹ̀lú ọtí líle. Kò sì dán cirrhosis, yíyí àsopọ̀ àpá padà, tàbí èsì kankan fún ènìyàn wò. Iṣẹ́ àwọn ìwọ̀n mitochondria àti redox nínú títúmọ̀ irú èsì bẹ́ẹ̀ ni láti fi hàn pé wọ́n ń ṣe àtìlẹ́yìn fún àbá ìwádìí kan, kì í ṣe láti sọ wọ́n di ìwọ̀n oògùn tàbí ìlànà lílo.

Àwòrán ṣókí àsopọ̀ tó ní ìlera: ìwọ̀n kan náà, àwọn ẹ̀yà ara tó ní èsì òdì sí ara wọn

A sábà máa ń fa ìwádìí kẹta sínú àwọn ìsọ̀rọ̀ nípa ẹdọ níbi tí kò ti yẹ. Nínú àdánwò ọjọ́ 30 lórí àwọn eku abo Wistar tó ní ìlera, ẹranko márùn-ún gba búlúù mẹ́tílínì 1 mM nínú omi mímu, márùn-ún sì jẹ́ ẹgbẹ́ ìṣàkóso. Superoxide dismutase, catalase, àti glutathione tó wà ní ipò reduction kò yí padà nínú ẹdọ tàbí kíndìnrín. Peroxidation àwọn lipid pọ̀ sí i díẹ̀ nínú ẹdọ, ó sì dín kù nínú kíndìnrín. ALT àti creatinine nínú omi ara dín kù, láìsí ìyípadà nínú nitrogen urea ẹ̀jẹ̀.

Ìtumọ̀ tó jẹ́ olóòótọ́ ni pé ipa náà yàtọ̀ ní àsopọ̀ kọ̀ọ̀kan nínú àwọn ẹranko tó ní ìlera, kì í ṣe ìtọ́jú àrùn. Ìfihàn sí ohun kan náà dà bí ẹni pé ó ń gbé oxidation lárugẹ díẹ̀ ní ẹdọ nípasẹ̀ àmì kan, ó sì ń dáàbò bo kíndìnrín díẹ̀ nípasẹ̀ àmì kan náà, nígbà tí àwọn ètò ààbò antioxidant tí a sábà ń wọ̀n kò yí padà. Pẹ̀lú ẹranko márùn-ún nínú ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan àti àìsí àpẹẹrẹ àrùn, ìwé yìí ń kìlọ̀ fún wa pé a kò gbọdọ̀ pe búlúù mẹ́tílínì ní antioxidant gbogbogbò fún ẹdọ. Ó tún fi hàn ìdí tí àwọn ìyípadà ensáímù ẹdọ fi nílò àyíká àrùn tí a ṣàlàyé kedere kí wọ́n tó lè túmọ̀ sí ìlọsíwájú.

Ìfiwéra àwọn àdánwò ẹdọ mẹ́ta

Tábìlì náà mú kókó pàtàkì hàn gbangba. Àwọ̀ búlúù tó jọ ara rẹ̀, iṣẹ́ ara tó yàtọ̀. Ìwádìí ethanol ya àṣeyọrí redox sọ́tọ̀ kúrò ní àìṣeyọrí láti dín ọ̀rá kù. Ìwádìí oúnjẹ so ìfiranṣẹ́ ààmì àti ìdínkù ọ̀rá pọ̀ nínú àpẹẹrẹ kan. Ìwádìí ẹranko tó ní ìlera fi hàn pé àwọn àmì redox lè lọ sí àwọn ọ̀nà tó tako ara wọn ní ẹ̀yà ara kọ̀ọ̀kan.

Ìdí tí kò fi sí ìsọ̀rọ̀ ìtọ́jú tó tẹ̀ lé e

Kò sí èyíkéyìí nínú àwọn ìwádìí wọ̀nyí tó gba àwọn ènìyàn tí ọ̀rá wà nínú ẹdọ wọn wọlé. Àwọn ìwọ̀n, ọ̀nà gbígbà, àti iye àkókò yàtọ̀ láàárín àwọn ìwé, wọn kò sì lè di ètò lílo fún ènìyàn nípa fífi ìwọ̀n wọn pọ̀ tàbí dín un kù lásán. Iye ẹranko kékeré nínú àwọn ẹgbẹ́, pàápàá ẹranko mẹ́ta ní àkókò ìwọ̀n redox kọ̀ọ̀kan nínú ìwádìí ethanol àti márùn-ún nínú ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan nínú ìwádìí ẹranko tó ní ìlera, fi àìdánilójú púpọ̀ sílẹ̀. Akọ tàbí abo, ìran ẹranko, àkópọ̀ oúnjẹ, àti àkókò ìtọ́jú ní ìbámu pẹ̀lú ìpalára, gbogbo wọn yàtọ̀. Àwọn àpẹẹrẹ àrùn méjèèjì sì dúró fún àwọn ohun tó kọ́kọ́ fa àrùn tó yàtọ̀, nítorí náà èsì rere ìwádìí oúnjẹ kò lè ṣe àtúnṣe èsì àìṣeyọrí ethanol, tàbí ní òdì kejì.

Fún ẹnikẹ́ni tí a ti ṣàyẹ̀wò tí a sì ti fìdí àrùn ẹdọ múlẹ̀ fún, ohun tó ṣe pàtàkì jù láti kà ni ìṣọ́ra, kì í ṣe ìtọ́jú. Àkótán àwọn ìṣọ́ra kíndìnrín àti ẹdọ fún búlúù mẹ́tílínì ṣàlàyé ìdí tí àìlera iṣẹ́ ẹ̀yà ara fi ń yí àwọn ìbéèrè ààbò padà, kódà nígbà tí ìwé ìwádìí ẹranko bá dà bí ẹni pé ó fi èsì rere hàn. Mú àyẹ̀wò àrùn tí a fìdí múlẹ̀, àwọn èsì yàrá ìdánwò tuntun, ọjà pàtó àti ọ̀nà gbígbà rẹ̀, àti àkójọ gbogbo oògùn lọ sọ́dọ̀ oníṣègùn. Béèrè ẹ̀rí tó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ọjà yẹn fún ìdí yẹn nínú ẹni tí iṣẹ́ ẹ̀yà ara rẹ̀ ti dín kù dé ìwọ̀n yẹn.

Ní ṣókí: búlúù mẹ́tílínì yí ipò redox ẹdọ padà nínú àpẹẹrẹ ethanol kan láìdín ọ̀rá tí a fi pamọ́ kù, ó mú SIRT1 àti AMPK ṣiṣẹ́ nígbà tí ó dín ọ̀rá kù nínú àpẹẹrẹ ìyípadà oúnjẹ sí agbára kan lórí eku kékeré, ó sì fi àwọn ipa redox tó yàtọ̀ ní ẹ̀yà ara kọ̀ọ̀kan hàn nínú àwọn eku tó ní ìlera. Àwọn wọ̀nyí jẹ́ àwọn ìtọ́kasí fún ìwádìí, kì í ṣe ìtọ́jú tí a ti fìdí múlẹ̀ fún ọ̀rá nínú ẹdọ.