ماقالە

پىلونىدال سىنۇس ئوپېراتسىيەسىدە مېتىلېن كۆكى: يوللارنى ئېنىقلاش ۋە قايتىلىنىشقا دائىر دەلىللەر

پىلونىدال سىنۇس ئوپېراتسىيەسىدە مېتىلېن كۆكى: يوللارنى ئېنىقلاش ۋە قايتىلىنىشقا دائىر دەلىللەر

پىلونىدال سىنۇس قۇيرۇق سۆڭىكىگە يېقىن جايدىكى تېرە ئاستىدا شەكىللەنگەن بىر يول بولۇپ، ئۇنىڭ كۆپىنچە ئوپېراتسىيە جەريانىدا كۆرۈش تەس بولغان يان شاخلىرى بولىدۇ. كېسەللەنگەن توقۇلما قالدۇرۇپ قويۇلسا، ئوپېراتسىيە مەغلۇپ بولىدۇ؛ شۇڭا تاشقى كېسەللىكلەر دوختۇرلىرى كېسىشتىن بۇرۇن ھەر بىر شاخنى تېپىشنىڭ ئىشەنچلىك ئۇسۇلىنى ئىزدەيدۇ. سىنۇس ئېغىزىغا مېتىلېن كۆكى ئوكۇل قىلىنغاندا، يوللار سىستېمىسى كۆك رەڭگە بويىلىپ، دوختۇرغا ئەگىشىشكە بولىدىغان كۆرۈنەرلىك خەرىتە ھاسىل قىلىدۇ.

بۇ خەرىتە كۆرۈشكە ياردەم بېرىدىغان ۋاسىتە، داۋالاش ئەمەس. بۇ پەرق مۇھىم، چۈنكى مېتىلېن كۆكى ئىشلىتىلگەن پىلونىدال ئوپېراتسىيە ھەققىدىكى ئەدەبىياتلار ئىككى ئايرىم سوئالنى ئارىلاشتۇرىدۇ. بىرىنچىسى، بوياق بارلىق كېسەللەنگەن توقۇلمىنى توغرا بەلگىلەمدۇ؟ ئىككىنچىسى، ئوپېراتسىيەسىدە بوياق ئىشلىتىلگەن بىمارلاردا نەچچە يىلدىن كېيىن قايتىلىنىش ئازراق بولامدۇ؟ بىر بوياق مىكروسكوپ ئاستىدىكى بىرىنچى سىناقتىن ئۆتەلمىسىمۇ، كلىنىكىدا ياخشىراق نەتىجىلەر بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولۇشى مۇمكىن؛ ياكى بۇنىڭ ئەكسىچە بولۇشىمۇ مۇمكىن. بۇ تېمىدا ئەڭ كۆپ نەقىل كەلتۈرۈلىدىغان ئىككى ئېلان قىلىنغان تەتقىقاتنىڭ ھەر بىرى بۇ سوئاللارنىڭ پەقەت بىرىگە جاۋاب بېرىدۇ؛ ئۇلارنىڭ لايىھەسى ۋە ئىز قوغلاپ كۆزىتىش ئۇسۇلىمۇ پەرقلىق.

تاشقى كېسەللىكلەر دوختۇرى نېمىنى كۆرمەكچى؟

بوياقنى يوشۇرۇن بىر قۇرۇلمىغا قويۇلغان بەلگە دەپ تەسەۋۋۇر قىلىڭ. دوختۇر تېرە ئېغىزىدىن كۆك سۇيۇقلۇق ئوكۇل قىلىدۇ، ئۇنىڭ ئۆزئارا تۇتاشقان يوللارغا تارقىلىشىنى كۈتىدۇ، ئاندىن بويالغان توقۇلمىنى كېسىپ ئالىدۇ. بوياق يېتىپ بارمىغان ھەر قانداق جاي ياكى ئوكۇل قىلىنغان يولغا ئەسلا تۇتاشمىغان كېسەللەنگەن توقۇلما بويالماي قالىدۇ ۋە كۆزدىن قاچۇرۇلۇشى مۇمكىن.

شۇڭا ئۈچ خىل مەسىلە بىر-بىرىدىن مۇستەقىل ھالدا يۈز بېرىشى مۇمكىن. بوياق ھەر بىر شاخنى تولدۇرالماسلىقى مۇمكىن. دوختۇر بويالغان جايلارنىڭ ھەممىسىنى ئېلىۋەتمەسلىكى مۇمكىن. بويالغان چېگرانىڭ سىرتىدىكى توقۇلمىدىمۇ مىكروسكوپتا كۆرۈلىدىغان كېسەللىك ئۆزگىرىشلىرى بولۇشى مۇمكىن. تۆۋەندىكى تەتقىقاتلار بۇ زەنجىرنىڭ ئوخشىمىغان قىسىملىرىنى ئايرىم تەكشۈرىدۇ؛ شۇڭا ئۇلارنىڭ نەتىجىلىرىنى قوشۇپ ئوتتۇرىچە قىممەت ھېسابلاشقا بولمايدۇ.

ئوپېراتسىيە تېخنىكىلىرىنى سېلىشتۇرۇۋاتقان ئوقۇرمەنلەر تېخىمۇ كەڭ دائىرىدىكى مېتىلېن كۆكىنىڭ ئوپېراتسىيەدىكى ئىشلىتىلىشىگە ئومۇمىي نەزەر ناملىق ماقالىنى، شۇنداقلا بوياق بىلەن بويىشىنىڭ توقۇلمىنى داۋالاشتىن قانداق پەرقلىنىدىغانلىقى ۋە قايتىلىنىشنىڭ قانداق ئېنىقلىنىپ ئۆلچىنىدىغانلىقى توغرىسىدىكى ئايرىم چۈشەندۈرۈشلەرنىمۇ ئوقۇشنى خالىشى مۇمكىن.

ئۇزۇن مۇددەتلىك قايتىلىنىش: بىر كۆزىتىش كوھورت تەتقىقاتى

قايتىلىنىشقا دائىر دەلىللەر Doll ۋە ئۇنىڭ خىزمەتداشلىرى «خەلقئارا چوڭ ئۈچەي ۋە تۈز ئۈچەي كېسەللىكلىرى ژۇرنىلى»دا ئېلان قىلغان قايتا نەزەر سېلىش كوھورت تەتقىقاتىدىن كەلگەن. ماقالىنىڭ ماۋزۇسى ئاساسلىق نەتىجىنى بىۋاسىتە بايان قىلىدۇ، ئۇنىڭ ئۆتكۈر پىلونىدال كېسەللىكتە مېتىلېن كۆكىنى ئۇزۇن مۇددەت ئىز قوغلاپ كۆزىتىشى كۆپىنچە ئوپېراتسىيە تەتقىقاتلىرىدىن خېلى ئۇزۇن داۋاملاشقان.

تەتقىقاتچىلار 1980 بىلەن 1996 ئارىلىقىدا گېرمانىيەدىكى ئۈچ ھەربىي دوختۇرخانىدا پىلونىدال كېسەللىك سەۋەبىدىن تۇنجى قېتىم ئوپېراتسىيە قىلىنغان 1,960 بىمارنى ئېنىقلاپ، ئاندىن تەپسىلىي تېلېفون ئارقىلىق ئىز قوغلاپ كۆزىتىش ئۈچۈن ئۇلارنىڭ 247 نى تاللىغان. ئوتتۇرىچە ئىز قوغلاپ كۆزىتىش مۇددىتى تەخمىنەن 15 يىل بولۇپ، دائىرىسى تەخمىنەن 9 دىن 25 يىلغىچە بولغان. بۇ كىشىلەرنىڭ كۆپىنچىسى ياش ئەر ھەربىيلەر ئىدى. ئوپېراتسىيە تېخنىكىسى ھەر خىل بولغان: تەخمىنەن ئۈچتىن ئىككى قىسمىدا توقۇلما كېسىپ ئېلىنىپ، جاراھەت ئوچۇق ھالدا ساقىيىشقا قالدۇرۇلغان؛ تۆتتىن بىر قىسمىدا كېسىپ ئېلىنغاندىن كېيىن ئوتتۇرا سىزىق بويىچە دەسلەپكى تىكىپ تاقاش قىلىنغان؛ قالغانلىرىدا جاراھەت گىرۋەكلىرىنى يان توقۇلمىغا تىكىپ، ئېغىزىنى ئوچۇق قالدۇرۇش ئۇسۇلى قوللىنىلغان.

بوياق ئىشلىتىش ئەھۋالى ئاددىي ئىدى: 197 بىماردا ئوپېراتسىيەنىڭ بېشىدا يوللار سىستېمىسىنى بەلگىلەش ئۈچۈن مېتىلېن كۆكى ئوكۇل قىلىنغان، 50 بىماردا قىلىنمىغان. بوياقنىڭ بىر قېتىم ئېھتىيات بىلەن ئوكۇل قىلىنغانلىقى تەسۋىرلەنگەن، ئەمما قويۇقلۇقى ياكى ھەجىمى دوكلات قىلىنمىغان. بوياق ئىشلىتىش ئىختىيارىي تەقسىملەنمىگەن. دوختۇرلار ئۆتكۈر يىرىڭلىق ئىششىققا قارىغاندا سوزۇلما ناسۇر شەكىللەنگەن كېسەللىكتە بوياقنى تېخىمۇ كۆپ تاللىغان، سىنۇس ئېغىزلىرى كۆپرەك بولغاندا ھەم تېخىمۇ كۆپ ئىشلەتكەن؛ شۇڭا بۇ ئىككى گۇرۇپپا باشتىلا ئوخشىمايتتى.

قايتىلىنىش ئالدىن بەلگىلەنگەن تېلېفون سوئالنامىسى بىلەن باھالانغان. بىمارلار دەسلەپكى ساقىيىشتىن كېيىن، قۇيرۇق سۆڭىكىگە كېيىنچە زەخىم يېتىش بولمىغان ئەھۋالدا، بىر قاتتىق ئۆلچەمگە (دوختۇرنىڭ دىئاگنوزى، قايتا كېسىپ ئېچىش ياكى كېسىپ ئېلىش، يېڭى سىنۇس، بىر ئېغىزدا تۈك بولۇش، يىرىڭلىق ئاجرالما) ياكى ئىككى يۇمشاق ئۆلچەمگە (قىزىرىش، ئىششىش، ئاغرىق، ئاجرالما) ماس كەلگەندىلا قايتىلىنىش بار دەپ ھېسابلانغان.

پۈتكۈل مەزگىلدىكى تەڭشەلمىگەن قايتىلىنىش سانى بوياق ئىشلىتىلگەن 197 كىشىنىڭ 32 سىدە (16 پىرسەنت)، بوياق ئىشلىتىلمىگەن 50 كىشىنىڭ 15 ىدە (30 پىرسەنت) بولغان. ئىز قوغلاپ كۆزىتىش مۇددەتلىرىنىڭ پەرقىنى نەزەرگە ئالغان 20 يىللىق Kaplan-Meier مۆلچەرلىرى بوياق ئىشلىتىلگەندە تەخمىنەن 20 پىرسەنت، ئىشلىتىلمىگەندە 38 پىرسەنت بولغان؛ log-rank سىنىقىنىڭ p قىممىتى 0.018 بولغان. كۆپ ئۆزگەرگۈچىلىك Cox مودېلىدا، ئاپتورلار بوياق ئىشلىتىشكە دائىر ئوددس نىسبىتىگە ئوخشاش بىر نىسبەتنى 0.45 دەپ دوكلات قىلغان. كۆپىنچە قايتىلىنىش بەش يىل ئىچىدە كۆرۈلگەن، ئەمما بەزىلىرى ئوپېراتسىيەدىن 17 يىل كېيىنمۇ كۆرۈلگەن. شۇڭا مېتىلېن كۆكى ئىشلىتىلگەن پىلونىدال ئوپېراتسىيەدىن كېيىنكى قايتىلىنىش ھەققىدىكى قاراشلار ئۈچۈن ئۇزۇن مۇددەت ئىز قوغلاپ كۆزىتىش مۇھىم.

تارماق گۇرۇپپىلارنىڭ نەتىجە ئەندىزىسىگە ئېھتىيات بىلەن مۇئامىلە قىلىش كېرەك. ئۆتكۈر يىرىڭلىق ئىششىق شەكىللەنگەن كېسەللىكتە، 20 يىللىق مۆلچەر بوياق ئىشلىتىلگەندە تەخمىنەن 19 پىرسەنت، ئىشلىتىلمىگەندە 43 پىرسەنت بولغان؛ ئەمما پەقەت 79 بىمار بولغاچقا، پەرق ستاتىستىكىلىق ئەھمىيەتكە يەتمىگەن (p = 0.078). سوزۇلما كېسەللىكتە مۆلچەرلەر تەخمىنەن 19 پىرسەنت ۋە 24 پىرسەنت بولغان (p = 0.35)، يەنى ئاساسەن ئىسپاتلىغىلى بولىدىغان پەرق يوق. دېمەك، ئومۇمىي باغلىنىش ئۆز ئالدىغا خۇلاسە چىقىرىشقا بەك كىچىك بولغان بىر تارماق گۇرۇپپىدىن كەلگەن؛ بۇ تەتقىقاتتا داۋالاش تەقسىماتى ئىختىيارىي بولمىغان، كونترول گۇرۇپپىسىدا پەقەت 50 بىمار بار ئىدى.

بۇ تەتقىقاتنىڭ نېمىنى كۆرسەتمىگەنلىكىمۇ ئوخشاشلا مۇھىم. ئۇ يوللارنى ئېنىقلاشنىڭ توغرىلىقىنى ئۆلچىمىگەن، بوياق ئىشلىتىلگەن ۋە ئىشلىتىلمىگەن ئوپېراتسىيەلەر ئارىسىدىكى توقۇلما تەكشۈرۈش نەتىجىلىرىنى سېلىشتۇرمىغان، جاراھەت ئەگەشمە مەسىلىلىرى ياكى ساقىيىش ۋاقتى توغرىسىدا بوياق بار ۋە يوق ئەھۋاللارنى سېلىشتۇرۇشقا ئىشلىتىشكە بولىدىغان نەتىجە دوكلات قىلمىغان. ئۇ بىر تارىخىي كوھورتتا بوياق ئىشلىتىش بىلەن ئۇزۇن مۇددەتلىك قايتىلىنىشنىڭ تۆۋەن بولۇشى ئارىسىدىكى باغلىنىشنىڭ دەلىلى، بوياقنىڭ بۇ نەتىجىنى كەلتۈرۈپ چىقارغانلىقىنىڭ ئىسپاتى ئەمەس. ئىشلىتىش كۆرسەتمىسىگە باغلىق ئارىلاشتۇرغۇچى ئامىللار، دەۋر تەسىرى ۋە تېخنىكىلارنىڭ ئارىلاش بولۇشى يەنىلا ھەل قىلىنمىغان مەسىلىلەر.

بوياق ئەمەلىيەتتە نېمىنى بويىيدۇ: بىر جۈپ ئەۋرىشكە تەتقىقاتى

ئىككىنچى تەتقىقات يوللارنى ئېنىقلاش مەسىلىسىنى بىۋاسىتە سورايدۇ، ئەمما ئۇنىڭ لايىھەسىنى خاتا چۈشىنىش ئاسان. Idiz ۋە خىزمەتداشلىرى ئۆزلىرى «ئالغا قاراپ ئېلىپ بېرىلغان ئىختىيارىي تەقسىملەنگەن سىناق» دەپ ئاتىغان تەتقىقاتنى ئېلان قىلغان، بۇ مېتىلېن كۆكى يېتەكچىلىكىدە پىلونىدال توقۇلمىنى كېسىپ ئېلىشنىڭ جۈپ توقۇلما كېسەللىك تەكشۈرۈش تەتقىقاتى ھازىرمۇ بەزىدە ئىختىيارىي تەقسىملەنگەن دەلىل سۈپىتىدە نەقىل كەلتۈرۈلىدۇ. ئوخشاش تەتقىقاتنىڭ سىناق تىزىملىكىدە تەقسىمات ۋە كورلاش بولمىغان يەككە گۇرۇپپا كۆرسىتىلگەن. شۇڭا توغرا تۈرگە ئايرىغاندا، بۇ بوياق ئىشلىتىش بىلەن ئىشلىتىلمەسلىكنى ئىختىيارىي سېلىشتۇرغان سىناق ئەمەس، بەلكى ھەر بىر بىمارنىڭ جۈپ ئەۋرىشكىلىرىنى سېلىشتۇرىدىغان، ئالغا قاراپ ئېلىپ بېرىلغان يەككە گۇرۇپپىلىق تەتقىقات.

ئەگەشمە مەسىلىسى يوق دەسلەپكى كېسەللىكى بار ئوتتۇز ئۈچ بىمار قاتناشقان. ئۆتكۈر ياللۇغلىنىش، يىرىڭلىق ئىششىق ۋە قايتىلىغان كېسەللىك چىقىرىۋېتىلگەن؛ شۇڭا بۇ بىمارلار توپى Doll تەتقىقاتىدا ئەڭ چوڭ تەسىر كۆرسىتىلگەندەك كۆرۈنگەن ئۆتكۈر تارماق گۇرۇپپىنىڭ ئاساسەن ئەكسى ئىدى. ھەر بىر بىمارغا ھەر بىر سىنۇس ئېغىزىدىن كەم دېگەندە 4 mL مېتىلېن كۆكى، بوياق يولدىن سىرتقا ئېقىپ چىقىدىغان دەرىجىدە يېتەرلىك بېسىم بىلەن ئوكۇل قىلىنغان. ئاندىن دوختۇر بارلىق كۆك توقۇلما بىلەن سىنۇس ئېغىزىنى بىر ئەۋرىشكە قىلىپ كېسىپ ئالغان (گۇرۇپپا 1)، قالغان بوشلۇقنى تەكشۈرگەن ۋە كۆز بىلەن قارىغاندا گۇمانلىق كۆرۈنگەن بويالمىغان گرانۇلاتسىيە توقۇلمىسىنى ئىككىنچى ئەۋرىشكە سۈپىتىدە ئايرىم كېسىپ ئالغان (گۇرۇپپا 2).

ئەۋرىشكىنىڭ قايسى گۇرۇپپىدىن كەلگەنلىكىنى بىلمەيدىغان بىر كېسەللىك تەكشۈرۈش دوختۇرى ھەر ئىككى ئەۋرىشكىدىكى بەش مىكروسكوپتىك ئالاھىدىلىككە نومۇر قويغان: چوڭايغان تۈك خالتىلىرى، تارقالغان كېراتىن قەۋەتچىلىرى، ياللۇغ ھۈجەيرىلىرىنىڭ سىڭىپ كىرىشى، تۈك تاللىرى ۋە تالالىشىش.

بوياق كېسەللىك ئەڭ ئېغىر بولغان جايلاردا توپلانغان، ئەمما ئۇنىڭ پۈتكۈل چېگراسىنى بەلگىلىيەلمىگەن. بويالمىغان ئىككىنچى ئەۋرىشكىدە نورمالسىزلىقلار يەنىلا كۆپ ئۇچرىغان: 33 نىڭ 31 ىدە چوڭايغان تۈك خالتىلىرى، 33 نىڭ 29 ىدا كېراتىن قەۋەتچىلىرى، 33 نىڭ 30 ىدا ياللۇغ بار ئىدى. تۈك تاللىرى ئىككى گۇرۇپپىنىڭ ئەڭ روشەن پەرقى بولغان: ئۇلار بويالغان 33 ئەۋرىشكىنىڭ 29 ىدا، ئەمما بويالمىغان 33 ئەۋرىشكىنىڭ پەقەت 5 ىدە بار ئىدى. ھەر بىر ئالاھىدىلىكنىڭ ئوتتۇرىچە ئېغىرلىق نومۇرى بويالغان توقۇلمىدا يۇقىرىراق بولغان. ئاددىي قىلىپ ئېيتقاندا، كۆك چېگرا كېسەللىكنىڭ مەركىزىنى كۆرسەتكەن، ئەمما توقۇلما تەكشۈرۈشىدە نورمالسىز بولغان بارلىق توقۇلمىنى ئۆز ئىچىگە ئالمىغان.

ھەتتا بۇ خۇلاسەگىمۇ ئىككى چەكلىمە قويۇلىدۇ. ئىككىنچى ئەۋرىشكە بارلىق بويالمىغان توقۇلمىدىن سىستېمىلىق ئېلىنغان ئەۋرىشكە ئەمەس. ئۇ پەقەت دوختۇر گۇمانلىق گرانۇلاتسىيە توقۇلمىسىنى كۆرۈپ، قايتا كېسىپ ئېلىشنى تاللىغاندا ئېلىنغان؛ شۇڭا ئۇ بويالمىغان جايلارنىڭ ئەڭ ناچار كۆرۈنگەنلىرىدىن تاللاپ ئەۋرىشكە ئالغان بولۇپ، بوياق بىلەن يول ئېنىقلاشنىڭ ھەقىقىي سەزگۈرلۈكى ياكى يالغان مەنپىي نىسبىتىنى بېرەلمەيدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، تەتقىقاتتا ھېچقانداق كلىنىكىلىق نەتىجە دوكلات قىلىنمىغان: قايتىلىنىش نىسبىتى، يۇقۇملىنىش نىسبىتى، جاراھەتنىڭ قايتا ئېچىلىش نىسبىتى ياكى ساقىيىش ۋاقتى يوق. كۆك گىرۋەكنىڭ سىرتىدىكى مىكروسكوپتىك نورمالسىزلىق بىر ۋاكالەتچى كۆرسەتكۈچ، بۇ بىمارلاردا كېسەللىكنىڭ قايتىلىنىدىغانلىقىنىڭ ئىسپاتى ئەمەس.

ئىككى تەتقىقاتنى يانمۇيان سېلىشتۇرۇش

Doll ۋە باشقىلار، 2008Idiz ۋە باشقىلار، 2014
لايىھەقايتا نەزەر سېلىش كۆزىتىش كوھورتى، بوياق ئىشلىتىش بىلەن ئىشلىتىلمەسلىكنى ئىختىيارىي تەقسىملەنمىگەن سېلىشتۇرۇشئالغا قاراپ ئېلىپ بېرىلغان يەككە گۇرۇپپا، ھەر بىر بىمارنىڭ جۈپ ئەۋرىشكىلىرى
بىمارلار247، ئۆتكۈر ۋە سوزۇلما كېسەللىك ئارىلاش، ھەربىي دوختۇرخانىلار33، پەقەت ئەگەشمە مەسىلىسى يوق دەسلەپكى كېسەللىك
بوياق ئىشلىتىش تەرتىپىبىر قېتىملىق ئوكۇل، مىقدارى دوكلات قىلىنمىغانھەر بىر ئېغىزغا كەم دېگەندە 4 mL، قويۇقلۇقى دوكلات قىلىنمىغان
ئاساسلىق ئاخىرقى باھالاش كۆرسەتكۈچىسوئالنامە ئارقىلىق قايتىلىنىش، ئوتتۇرىچە 15 يىلبوياق چېگراسىنىڭ سىرتىدا قالغان مىكروسكوپتىك كېسەللىك ئۆزگىرىشى، كلىنىكىلىق ئىز قوغلاپ كۆزىتىش يوق
جاراھەتكە دائىر نەتىجىلەربوياق ئىشلىتىش بىلەن ئىشلىتىلمەسلىكنى سېلىشتۇرۇشقا ئىشلىتىشكە بولىدىغان نەتىجە يوقھېچقايسىسى دوكلات قىلىنمىغان
ئاساسلىق نەتىجە20 يىللىق قايتىلىنىش بوياق ئىشلىتىلگەندە تەخمىنەن 20%، ئىشلىتىلمىگەندە 38%بويالمىغان توقۇلما يەنىلا نورمالسىز، گەرچە ئېغىرلىقى تۆۋەنرەك بولسىمۇ

بۇ قۇرلارنى بىرلەشتۈرۈپ بىرلا ھۆكۈم چىقىرىشقا بولمايدۇ. كوھورت تەتقىقاتى يوللارنى ئېنىقلاشنىڭ توغرىلىقىنى سىنىماي تۇرۇپ، نەچچە ئون يىل ئىچىدىكى بىر كلىنىكىلىق نەتىجىنى ئۆلچەيدۇ. جۈپ ئەۋرىشكە تەتقىقاتى ھېچقانداق كلىنىكىلىق نەتىجىنى ئۆلچىمەي تۇرۇپ، يوللارنى ئېنىقلاشنىڭ تولۇقلۇقىنى مىكروسكوپ ئاستىدا سىنايدۇ. ھېچقايسىسى بوياق يېتەكچىلىكىدىكى ئوپېراتسىيە بىلەن بوياق يېتەكچىلىكى بولمىغان ئوپېراتسىيەنى قايتىلىنىش ۋە جاراھەت كۆرسەتكۈچلىرىنىڭ ھەر ئىككىسى بويىچە ئىختىيارىي تەقسىملەپ سېلىشتۇرغان تەتقىقات ئەمەس؛ بۇ ئىككى دەلىل ئىچىدە بۇنداق سىناق يوق.

شۇڭا دوختۇر بىلەن مېتىلېن كۆكى ئىشلىتىلىدىغان پىلونىدال سىنۇس ئوپېراتسىيە تاللاشلىرىنى مۇزاكىرە قىلىۋاتقان كىشى ئۈچۈن ئۈچ ئاساسلىق، ھەقىقەتكە ئۇيغۇن بايان بار. بىرىنچى، ئۇزۇن مۇددەتلىك، ئەمما ئىختىيارىي تەقسىملەنمىگەن بىر تەتقىقات بوياق ئىشلىتىشنى تۆۋەنرەك قايتىلىنىش بىلەن باغلايدۇ؛ بۇ باغلىنىش ئاساسەن ئۆتكۈر كېسەللىك ئەھۋاللىرىدا كۆرۈلگەن، ئېنىقسىزلىق دائىرىسى كەڭ. ئىككىنچى، كىچىك بىر مېخانىزم تەتقىقاتى بوياق بىلەن بويىشنىڭ كېسەللىكنىڭ توقۇلما تەكشۈرۈشىدىكى دائىرىسىنى ئەمەلىيەتتىن كىچىك كۆرسىتىدىغانلىقىنى بايقىغان، ئەمما قوشۇمچە مىكروسكوپتىك بايقاشلارنىڭ قايتىلىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقىنى كۆرسەتمىگەن. ئۈچىنچى، ھېچقايسى تەتقىقات بوياق يېتەكچىلىكىدىكى ئوپېراتسىيەدە جاراھەت يۇقۇملىنىشى، ساقىيىش سۈرئىتى ياكى ئەگەشمە مەسىلىلەرنىڭ نىسبىتى توغرىسىدىكى قاراشلارنى قوللىمايدۇ، چۈنكى ھېچقايسىسى بۇ سېلىشتۇرۇشلارنى ئۆلچىمىگەن.

شۇڭا مەسلىھەتلىشىشكە ئېلىپ بارىدىغان ئەمەلىي سوئال تار دائىرىدە بولۇشى كېرەك: پىلانلانغان تېخنىكىغا ئاساسەن (ئوچۇق ھالدا ساقىيىش، تىكىپ تاقاش ياكى توقۇلما لاپاس ئۇسۇلى)، دوختۇر يوللارنى تېپىش ئۈچۈن بوياق ئىشلىتەمدۇ، بوشلۇق گىرۋىكىدىكى گۇمانلىق، بويالمىغان توقۇلمىغا قانداق مۇئامىلە قىلىدۇ؟ دەلىللەر بوياقنىڭ قايتىلىنىش بىلەن مۇناسىۋىتى بار بولۇشى مۇمكىنلىكىنى كۆرسىتىدۇ، ئەمما بۇ باغلىنىش ئىسپاتلانمىغان؛ شۇنداقلا ئۇنىڭ ئاناتومىيەلىك بەلگە سۈپىتىدىكى چېكى ھۆججەتلەشتۈرۈلگەن. بۇنىڭدىن ھالقىغان ھەر قانداق خۇلاسە دەلىل دائىرىسىدىن سىرتقا كېڭەيتىلگەن پەرەزدۇر.