Barruu qorannoo
Meetiiliin buluu baqaqsanii yaaluu sinuusii piiloonidaalii keessatti: karaa adda baasuu fi ragaa deebi'ee uumamuu

Sinuusiin piiloonidaalii karaa gogaa jala, lafee eegee bira jiru yoo ta'u, yeroo baay'ee dameewwan cinaa yeroo baqaqsanii yaalan arguun rakkisaa ta'an qaba. Tishuun dhukkubsate yoo hafe baqaqsanii yaaluun hin milkaa'u; kanaaf ogeeyyiin baqaqsanii yaaluu osoo hin murin dura damee hunda argachuuf mala amanamaa barbaadu. Meetiiliin buluu afaan sinuusii keessa lilu jechuun sirna karaawwanii halluu buluu dibuun, ogeessa baqaqsanii yaaluuf kaartaa ijaan mul'atu hordofuuf kennuu dha.
Kaartaan sun gargaarsa mul'isuuti malee yaala miti. Garaagarummaan kun barbaachisaa dha; barreeffamoonni meetiiliin buluu baqaqsanii yaaluu piiloonidaalii keessatti fayyadamuu irratti jiran gaaffilee adda addaa lama walitti maku. Inni jalqabaa halluun tishuu dhukkubsate hunda sirriitti mallatteessuu isaa ti. Inni lammaffaan ammoo dhukkubsattoonni baqaqsanii yaalamuu isaanii keessatti halluun itti fayyadame waggoota booda deebi'ee uumamuu muraasa qabaachuu isaanii ti. Halluun tokko qorannoo maaykirooskooppii keessatti qormaata jalqabaa kufuu danda'a; ta'us kilinika keessatti bu'aa fooyya'aa wajjin walqabachuu danda'a, yookaan faallaa kanaa ta'uu danda'a. Qorannoowwan maxxanfaman lama kan mata duree kana irratti yeroo baay'ee caqasaman, dizaayinii fi hordoffii adda addaa fayyadamuun, tokkoon tokkoon isaanii gaaffilee kana keessaa tokko qofa deebisu.
Waan ogeessi baqaqsanii yaaluu arguuf yaalu
Halluu kana akka mallattoo caasaa dhokataa irratti kaa'amuutti ilaalaa. Ogeessi baqaqsanii yaaluu dhangala'aa buluu qaawwa gogaa keessa lila, karaawwan walitti hidhaman keessa akka babal'atu eega, achiis tishuu halluu dibame muraa baasa. Wanti halluun hin geenye hundi, yookaan tishuun dhukkubsate kamiyyuu karaa lilame sana wajjin matumaa walitti hin hidhamne, halluu malee hafa; utuu hin argamin hafuu danda'as.
Kanaaf wantoonni sadii walaba ta'anii dogoggoruu danda'u. Halluun damee hunda guutuu dhiisuu danda'a. Ogeessi baqaqsanii yaaluu waan halluu dibame hunda baasuu dhiisuu danda'a. Tishuun daangaa halluu dibamee alaa jirus ammallee dhukkuba maaykirooskooppiin mul'atu qabaachuu danda'a. Qorannoowwan armaan gadii kutaa adda addaa adeemsa kanaa kophaatti qoratu; kanaaf bu'aawwan isaanii walitti makuun giddugaleessa baasuun hin danda'amu.
Dubbistoonni malawwan baqaqsanii yaaluu walbira qaban ibsa waliigalaa bal'aa itti fayyadama meetiiliin buluu baqaqsanii yaaluu keessatti akkasumas ibsaawwan adda addaa halluu dibuun yaala tishuu irraa akkamitti akka adda ta'uu fi deebi'ee uumamuun akkamitti akka hiikamuu fi madaalamu ilaalan barbaaduu danda'u.
Deebi'ee uumamuu yeroo dheeraa: qorannoo taajjabbii garee
Ragaan deebi'ee uumamuu qorannoo garee duubatti deebi'ee ilaalu kan Doll fi waahillan isaanii International Journal of Colorectal Disease keessatti gabaasan irraa dhufa. Mata dureen barruu kanaa bu'aa ijoo kallattiin ibsa; hordoffiin yeroo dheeraa meetiiliin buluu dhukkuba piiloonidaalii tasa hammaatu keessatti ammoo qorannoowwan baqaqsanii yaaluu irra caalaan isaanii caalaa yeroo baay'ee dheeraa tura.
Qorattoonni dhukkubsattoota 1,960 kanneen 1980 fi 1996 gidduutti hospitaalota waraanaa Jarmanii sadii keessatti dhukkuba piiloonidaaliitiif yeroo jalqabaaf baqaqsanii yaalaman adda baasan; achiis hordoffii bilbilaa bal'aa gochuuf 247 filatan. Hordoffiin giddugaleessaan gara waggoota 15 ture; daangaan isaa tilmaamaan waggoota 9 hanga 25 ture. Gareen kun irra caalaan dargaggoota dhiiraa waraana keessa jiran ture. Malli baqaqsanii yaaluu garaagara ture: gara harka sadii keessaa lama muranii baasuu fi madaa banaa dhiisuun fayyisuu, harka afur keessaa tokko muranii baasuu fi sarara gidduu irratti yeruma sana cufuu, warri hafan ammoo marsupialization, jechuun qarqara madaa gogaa irratti hodhuun banaa tursiisuu, argatan.
Itti fayyadamni halluu ifa ture: dhukkubsattoota 197 irratti jalqaba baqaqsanii yaaluu meetiiliin buluun sirna karaawwanii adda baasuuf lilame; 50 irratti hin lilamne. Halluun yeroo tokko of eeggannoodhaan akka lilame ibsame; ciminni yookaan hammi dhangala'aa isaa hin gabaafamne. Itti fayyadamni isaa carraadhaan hin ramadamne. Ogeeyyiin baqaqsanii yaaluu malaa kuufame tasa uumame caalaa dhukkuba yeroo dheeraa fi fistulaa uumuuf halluu baay'ee filatan; qaawwan sinuusii hedduun yeroo jiranis caalaatti filatan. Kanaaf gareewwan lamaan jalqabuma irraa adda turan.
Deebi'ee uumamuun gaaffilee bilbilaa dursee qophaa'aniin madaalame. Dhukkubsattoonni deebi'ee uumame akka qabanitti lakkaa'aman, jalqaba erga fayyanii booda, miidhaa lafee eegee irratti yeroo sana booda gahe tokko malee, akkasumas ulaagaa cimaa tokko (ogeessa fayyaatiin adda baafamuu, irra deebi'anii muruun banuu yookaan muranii baasuu, sinuusii haaraa, rifeensa qaawwa keessa jiru, dhangala'aa malaa qabu) yookaan ulaagaalee laafaa lama (diimachuu, dhiita'uu, dhukkubbii, dhangala'aa bahuu) yoo qabaatan qofa ture.
Yeroo guutuu keessatti deebi'ee uumamuun osoo sirreeffamni istaatistikii hin godhamin, halluu fayyadaman keessaa 32 kan 197 (dhibbeentaa 16), halluu hin fayyadamne keessaa ammoo 15 kan 50 (dhibbeentaa 30) ture. Tilmaamni Kaplan-Meier waggoota 20 irratti, garaagarummaa yeroo hordoffii tilmaama keessa galchu, halluu fayyadaman irratti gara dhibbeentaa 20, hin fayyadamne irratti ammoo dhibbeentaa 38 ture; gatiin p log-rank 0.018 ture. Moodeela Cox jijjiiramoota hedduu qabu keessatti barreessitoonni itti fayyadama halluutiif reeshiyoo odds fakkaatu 0.45 gabaasan. Deebi'ee uumamuun irra caalaan waggoota shan keessatti mul'ate; garuu muraasni baqaqsanii yaalamuu booda hanga waggoota 17tti turanii mul'atan. Kunis himannoowwan meetiiliin buluu fi deebi'ee uumamuu piiloonidaalii irratti hordoffiin dheeraan maaliif akka barbaachisu ibsa.
Haalli gareewwan xixiqqaa of eeggannoodhaan ilaalamuu qaba. Dhukkuba tasa hammaatu fi malaa kuufame uumu keessatti, tilmaamni waggoota 20 halluu fayyadaman irratti gara dhibbeentaa 19, hin fayyadamne irratti ammoo dhibbeentaa 43 ture; garuu dhukkubsattoonni 79 qofa waan turaniif garaagarummaan sun barbaachisummaa istaatistikii hin arganne (p = 0.078). Dhukkuba yeroo dheeraa keessatti tilmaamni gara dhibbeentaa 19 fi dhibbeentaa 24 ture (p = 0.35); jechuunis garaagarummaan mirkanaa'uu danda'u hin turre. Kanaaf walitti dhufeenyi waliigalaa garee xiqqaa ofiin ragaa gahaa kennuu hin dandeenyeen kan oofame ture; qorannoo kana keessatti ramaddiin yaalaa carraadhaan hin raawwatamne, gareen to'annoo ammoo dhukkubsattoota 50 qofa qaba ture.
Wanti qorannoon kun hin agarsiisnes akkuma kana barbaachisaa dha. Sirrii ta'uu karaa adda baasuu hin madaalle, histooloojii baqaqsanii yaaluu halluu fayyadame fi hin fayyadamne gidduutti hin madaalle, rakkoowwan madaa yookaan yeroo fayyuu ilaalchise walbira qabuu halluu fayyadamuu fi dhiisuu keessaa odeeffannoo itti fayyadamuun danda'amu hin gabaasne. Kun garee seenaa tokko keessatti itti fayyadama halluu fi deebi'ee uumamuu yeroo dheeraa gadi aanaa gidduu walitti dhufeenya jiraachuu irratti ragaa dha malee, halluun kana fide jechuu mirkaneessu miti. Sababni halluu filachuuf ture bu'aa irratti dhiibbaa qabaachuu, dhiibbaa bara yaalli itti raawwatamee, fi walmakaan malawwan baqaqsanii yaaluu hundi ammallee hin furamne.
Waan halluun dhugumaan dibu: qorannoo saamudoota cimdii
Qorannoon lammaffaan gaaffii karaa adda baasuu kallattiin gaafata; garuu dizaayiniin isaa salphaatti dogoggoraan hubatamuu danda'a. Idiz fi waahillan isaanii qorannoo gara fuulduraatti hordofu kan carraadhaan ramadame jedhanii waaman maxxansan; qorannoon histopaatooloojii cimdii muranii baasuu piiloonidaalii meetiiliin buluun qajeelfamu ammallee yeroo tokko tokko akka ragaa qorannoo carraadhaan ramadameetti caqasama. Galmeen qorannichaa garuu garee tokko qofa, ramaddii fi odeeffannoo dhoksuun alatti, tarreessa. Kanaaf ramaddiin sirrii qorannoo gara fuulduraatti hordofu kan garee tokkoo, saamudoota cimdii dhukkubsataa tokko keessaa fudhataman qabu dha malee, walbira qabuu carraadhaan ramadame kan halluu fayyadamuu fi dhiisuu miti.
Dhukkubsattoonni soddomii sadii dhukkuba yeroo jalqabaaf uumame kan rakkoo dabalataa hin qabne qaban hirmaatan. Inflammation tasa uumame, malaa kuufame, fi dhukkubni deebi'ee uumame keessaa hambifaman; kanaaf gareen kun jechuun ni danda'ama faallaa garee dhukkuba tasa hammaatu kan qorannoon Doll dhiibbaa guddaa keessatti agarsiise sanaa ti. Dhukkubsataan hundi qaawwa sinuusii tokkoon tokkoon isaa keessa meetiiliin buluu yoo xiqqaate 4 mL, dhiibbaa halluun karaa sana keessaa dhangala'uuf gahaa ta'een argate. Ogeessi baqaqsanii yaaluu achiis tishuu buluu hunda qaawwa sinuusii wajjin akka saamuda tokkootti (Garee 1) muraa baase; boolla hafe sakatta'e; tishuu granulation, jechuun tishuu haaraa yeroo madaa fayyu uumamu, halluu hin dibamne kan ijaan shakkisiisaa ta'e kamiyyuu akka saamuda lammaffaatti (Garee 2) addatti muraa baase.
Ogeessi paatooloojii odeeffannoon eenyummaa saamudootaa irraa dhokfame amaloota maaykirooskooppiin mul'atan shan saamudoota lamaan keessatti qabxii kenneef: follikiliiwwan rifeensaa guddatan, baqqaana keratiinii bittinnaa'an, seelota inflammation tishuu keessa walitti qabaman, qaama rifeensaa, fi faayibiroosii.
Halluun dhukkuba hamaa ta'e irratti walitti qabame malee daangaa isaa guutuu hin marsine. Jijjiiramoonni sirrii hin taane saamuda lammaffaa halluu hin dibamne keessatti baay'inaan hafan: follikiliiwwan guddatan 31 kan 33 keessatti, baqqaanni keratiinii 29 kan 33 keessatti, inflammation 30 kan 33 keessatti argaman. Qaamni rifeensaa garaagarummaa ifa ta'e agarsiise: saamudoota halluu dibaman 29 kan 33 keessatti argame, halluu hin dibamne keessaa garuu 5 kan 33 qofa keessatti argame. Qabxiin giddugaleessaa hammina amaloota hundaaf tishuu halluu dibame keessatti ol'aanaa ture. Jechoota salphaatiin, daangaan buluu wiirtuu dhukkubichaa mallatteesse malee tishuu histooloojiidhaan sirrii hin taane hunda hin marsine.
Daangaawwan lama xumura kana illee haala irratti hundaa'e godhu. Saamudni lammaffaan saamuda sirnaan tishuu halluu hin dibamne hunda irraa fudhatame hin turre. Kan fudhatame ogeessi baqaqsanii yaaluu tishuu granulation shakkisiisaa argee irra deebi'ee muranii baasuuf yeroo filate qofa ture. Kanaaf naannoowwan halluu hin dibamne keessaa kanneen ijaan hamaa fakkaatan filataman; kunis karaa halluudhaan adda baasuu keessatti dandeettii dhukkuba jiru adda baasuu yookaan reetii dhukkuba jiru utuu hin agarsiisin hafuu dhugaa kennuu hin danda'u. Qorannichis bu'aa kilinikaa tokkollee hin gabaasne: reetii deebi'ee uumamuu, reetii infekshinii, reetii madaa hodhame deebi'ee banamuu, yookaan yeroo fayyuu hin gabaasne. Jijjiiramni sirrii hin taane maaykirooskooppiin qarqara buluu alatti argamu mallattoo bakka bu'aa dha malee, dhukkubsattoota sana irratti dhukkubni deebi'ee uumama ture jechuu mirkaneessu miti.
Qorannoowwan lamaan walbira kaa'uu
| Doll fi waahillan, 2008 | Idiz fi waahillan, 2014 | |
|---|---|---|
| Dizaayinii | Qorannoo taajjabbii garee duubatti deebi'ee ilaalu, halluu fayyadamuu fi dhiisuu carraadhaan hin ramadamne | Qorannoo gara fuulduraatti hordofu kan garee tokkoo, saamudoota cimdii dhukkubsataa tokko keessaa fudhataman |
| Dhukkubsattoota | 247, dhukkuba tasa hammaatu fi yeroo dheeraa walmakaa, hospitaalota waraanaa | 33, dhukkuba yeroo jalqabaa kan rakkoo dabalataa hin qabne qofa |
| Adeemsa itti fayyadama halluu | Liluu yeroo tokko, hammi kenname hin gabaafamne | Qaawwa tokkoof yoo xiqqaate 4 mL, ciminni hin gabaafamne |
| Bu'aa ijoo madaalame | Deebi'ee uumamuu gaaffileedhaan madaalame, giddugaleessaan waggoota 15 | Dhukkuba maaykirooskooppiin mul'atu kan daangaa halluu alatti hafe, hordoffiin kilinikaa hin jiru |
| Bu'aawwan madaa | Halluu fayyadamuu fi dhiisuu walbira qabuun itti fayyadamuun danda'amu hin jiru | Tokkollee hin gabaafamne |
| Bu'aa ijoo | Deebi'ee uumamuu waggoota 20 keessatti halluu fayyadaman irratti gara 20%, hin fayyadamne irratti 38% | Tishuun halluu hin dibamne ammallee sirrii hin turre, hamminni isaa gadi aanaa ta'us |
Tarreewwan kun murtii tokkootti walitti hin makaman. Qorannoon garee sirrii ta'uu karaa adda baasuu osoo hin qoratin bu'aa kilinikaa waggoota kudhan hedduuf madaala. Qorannoon cimdii ammoo bu'aa kilinikaa tokkollee osoo hin madaalin guutummaa karaa adda baasuu maaykirooskooppiidhaan qora. Lamaan isaanii keessaa tokko illee baqaqsanii yaaluu halluudhaan qajeelfamu fi hin qajeelfamne, deebi'ee uumamuu fi bu'aawwan madaa lamaan waliin madaaluun, carraadhaan walbira qabu miti; ragaa lama kana keessattis qorannoon akkanaa hin jiru.
Kun nama filannoowwan meetiiliin buluu sinuusii piiloonidaalii keessatti ogeessa baqaqsanii yaaluu wajjin mari'atu kamiifuu ibsa dhugaa sadii dhiisa. Tokkoffaa, qorannoon dheeraan garuu carraadhaan hin ramadamne tokko itti fayyadama halluu deebi'ee uumamuu gadi aanaa wajjin walqabsiisa; walitti dhufeenyi kun irra caalaa dhukkuba tasa hammaatu keessatti argame, mirkanaa'uun isaa garuu hanqina bal'aa qaba. Lammaffaa, qorannoon xiqqaan adeemsa keessaa tokko halluu dibuun bal'ina dhukkubaa histooloojiidhaan mul'atu akka gadi tilmaamu agarsiisa; argannoowwan dabalataa maaykirooskooppii sun deebi'ee uumamuu akka fidan garuu hin agarsiisu. Sadaffaa, qorannoowwan lamaan keessaa tokko illee baqaqsanii yaaluu halluudhaan qajeelfamu keessatti infekshinii madaa, saffisa fayyuu, yookaan reetii rakkoowwan dabalataa irratti himannoowwan hin deeggaru; sababni isaas lamaan isaanii walbira qabuuwwan sana hin madaalle.
Kanaaf gaaffiin hojii irra oolu yeroo marii ogeessaatti dhiyaatu daangeffamaa dha: mala karoorfame (madaa banaa dhiisuun fayyisuu, cufuu, yookaan tishuu bakka biraa irraa sochoosuun haguuguu) irratti hundaa'uun, ogeessi baqaqsanii yaaluu karaawwan argachuuf halluu fayyadamaa; tishuu halluu hin dibamne kan qarqara boollaa irratti shakkisiisaa ta'e hoo maal godha? Ragaan halluu kanaaf walitti dhufeenya deebi'ee uumamuu wajjin jiru kan sababa qabeessa fakkaatu garuu hin mirkanoofne, akkasumas akka mallattoo caasaa qaamaatti daangaa galmaa'e agarsiisa. Wanti kana bira darbu hundi ragaa kana irraa bal'isuun tilmaamuu dha.