Maaliif meetiiliin buluun halluu dabalataa qorannoo asiidii dandamachuu keessatti fayyadama

Teeknishiyaaniin tokko erga tartiibni halluu kennuu guutuun xumuramee booda saamuda furrii islaayidii irratti haxaa'ame qorata. Baakteeriyaan diimaan ulee fakkaatu duubbee buluu irratti ifatti mul'ata; gabaasnis baakteeriyaan ulee fakkaatu asiidii dandamatu mul'ate jedhee ba'a. Guyyaa itti aanu islaayidiin biraa dirree buluu walqixa ta'e, kan baakteeriyaa diimaa ulee fakkaatu hin qabne agarsiisa; innis dhukkuba sombaa hin qabu jedhamee gabaafama. Gabaasota kana keessaa tokko waan islaayidiin mirkaneessuu danda'u caalaa dubbata; sunis isa jalqabaa miti.

Burjaajii kanaaf sababni hubannoo bu'uuraa dha. Teeknishiyaanichi halluu buluu akka kutaa keemistrii argachuu baakteeriyaatti fudhate; akka waan meetiiliin buluun maaykoobaakteeriyaa argachuuf gargaaruutti yaade. Inni garuu hin gargaarre. Yeroo meetiiliin buluun islaayidii tuqutti qorannoon sun duraan xumurameera. Halluun kun bu'aan akka dubbifamuuf duubbee qofa halluu diba. Barreeffamni kun kaayyoo meetiiliin buluu halluu kennuu asiidii dandamachuu keessatti qabu, maaliif halluu biraa osoo hin taane buluu akka ta'ee fi diimaa duubbee buluu irratti arguun maal xumuruuf akka si dandeessisu ibsa.

Deebii gabaabaa

Halluu kennuun asiidii dandamachuu adda baasu qorannoo garaagarummaa kan yaadota sadii irratti hundaa'e dha. Kaarbool fuksiin, halluun jalqabaa, maaykoobaakteeriyaa dallaa gagaa fakkaatu qabu dabalatee seelii hunda keessa akka seenu dirqisiifama. Asiidii-alkooliin, halluu balleessaan, halluu diimaa seelota idilee keessaa baasa; garuu seelota asiidii dandamatan keessaa baasuu hin danda'u. Sana booda meetiiliin buluun, halluun dabalataa, wantoota halluu balleessaan halluu irraa baase hunda halluu diba; kanaaf seelonni asiidii hin dandamanne, seelonni qaama keessummeessaa fi hafteewwan buluu mul'atu, baakteeriyaan ulee fakkaatu asiidii dandamatu immoo diimaa ta'ee hafa. Halluun dabalataa walfaallaa halluu uuma. Keemistrii seeliin tokko asiidii akka dandamatu godhu keessatti gahee hin qabu.

Tarkaanfiin tokkoon tokkoon maal hojjeta

Fakkiin armaan gadii qoodinsa hojii kana agarsiisa. Akka adeemsaatti bitaa irraa gara mirgaatti dubbisi; kutaa jalaa immoo gosti halluu kennuu hundi gaaffii adda addaa akka gaafatu yaadachiisuuf dubbisi.

Seenuun jalqaba dhufa. Maaykoobaakteeriyaan halluuwwan idilee bishaan keessatti qophaa'an ni ittisu, sababiin isaas qolli isaanii haala addaatiin bishaan of irraa ittisa; kanaaf qajeelfamni halluun akka seenu dirqisiisa. Mala Ziehl-Neelsen keessatti, ho'a hurkaan kennamuun kaarbool fuksiin feenoolii of keessaa qabu dallaa gagaa fakkaatu keessa seena. Mala qabbanaa'aa Kinyoun keessatti, qophii halluu jalqabaa baay'ee cimaatu bakka ho'aa bu'a; gosoonni fooyya'an tokko tokko kan ho'a hin fayyadamnes wantoota harkisa fuulaa hir'isan dabalatu. Qajeelfamoonni halluu kennuu asiidii dandamachuu kan American Society for Microbiology qophiiwwan lamaan wal cinaa galmeessu; garaagarummaan kuufamaas guddaa dha: mala ho'ifamuuf fuksiin beezikii gara 0.3 g tokkoon tokkoon 100 mL keessatti, mala qabbanaa'aaf immoo gara 4 g.

Garaagarummaa baasuun lammaffaa dhufa. Asiidii-alkooliin, yeroo baay'ee asiidii haayidirookiloorikii kuufamaa 3 mL kan etaannoolii 95 dhibbeentaa 97 mL keessa jiru, halluu diimaa seelii dallaan isaa ittisa addaa hin qabne hunda keessaa dhiqee baasa. Seelonni qola liipidii maaykoobaakteeriyaa hin miidhamne qaban halluu sana ni qabatu. Kun tarkaanfii mala guutuun irratti hundaa'uu fi, akkuma armaan gaditti ibsame, akkaataan hojii itti raawwatamu baay'ee irratti dhiibbaa qabu dha.

Walfaallaa halluu uumuun dhuma irratti dhufa. Islaayidiin amma seelota diimaa asiidii dandamatan duubbee seelota halluun keessaa ba'e, halluu dhabuutti dhihaatu irratti qaba. Meetiiliin buluun 0.3 dhibbeentaa w/v ta'e duubbee sana halluu diimaa irraa hamma danda'ametti fagaatuun akka mul'atu deebisee godha. Halluu dabalataa kennuun yeroo gabaabaa fudhata; mala ho'ifamu keessatti yeroo baay'ee sekondii 20 hanga 30, gosoota mala qabbanaa'aa tokko tokko keessatti immoo hanga daqiiqaa muraasaatti. Yeroon kun qajeelfama irratti hundaa'a malee amala halluu mataa isaa miti.

Maaliif halluu kana, maaliif buluu

Meetiiliin buluun halluu beezikii kaatiyoonikii dha; kana jechuun aayooniin isaa halluu qabu chaarjii poozatiivii qaba, fuula baakteeriyaa halluun irraa ba'e, seelota qaama keessummeessaa fi hafteewwan chaarjii negaatiivii qabanitti maxxana. OpenStax Microbiology hariiroo chaarjii kana akka seera waliigalaa halluuwwan beezikii ibsa. Garuu meetiiliin buluun asitti keemistrii isaatiin adda miti. Kiristaal vaayoleetii fi saafraaniinis halluuwwan beezikii dha. Filannoon kun ifaa fi mul'achuu irratti hundaa'a malee keemistrii irratti miti.

Baakteeriyaan diimaan ulee fakkaatu duubbee halluu faallaa ta'e barbaada; maaykirooskooppii dirree ifaa keessatti buluun haala caalaa faayidaa qabuun diimaa irraa adda mul'ata. Saafraaniin halluu dabalataa gaarii hin ta'u; sababiin isaas halluun isaa xumuraa piinkii-diimaa kaarbool fuksiin seelota keessatti hafeetti baay'ee dhihaata, garaagarummaa adeemsi sun uume illee balleessa. Kiristaal vaayoleetiin duubbee dhiilgee dukkanaa'aa uuma; sunis baakteeriyaa diimaa ulee fakkaatu qal'aa irraa xiyyeeffannoo namaa qooda. Ragaan cimaa hojii kanaa walfaallaa halluu uumuu malee keemistrii akka hin taane agarsiisu bakka buusuun isaa danda'amuu dha: halluuwwan dabalataa magariisni akka maalaakaayit giiriinii fi biriliyaant giiriin qajeelfamoota fayyaa bineensotaa fi qajeelfamoota fooyya'an tokko tokko keessatti tajaajilu; qorannoon ammas ni hojjeta, sababiin isaas halluun ifatti adda ta'e kamiyyuu hojii walfakkaatu raawwata.

Kana irraa qabxiileen hojii irra oolmaa lama ni maddu. Tokkoffaa, qophiin istaandaardii sirreeffama pH hin gaafatu; furmaata salphaa bishaan keessatti qophaa'e kan 0.3 dhibbeentaa kana qophiiwwan alkaalaayinii akka meetiiliin buluu Loeffler wajjin hin burjaajessin; isaan yaada halluu kennuu adda ta'e irratti hundaa'u. Lammaffaa, garmalee fayyadamuun miidha. Barreeffamoonni histooloojii duubbeen buluu garmalee cimaan baakteeriyaa ulee fakkaatu muraasa dhoksuu akka danda'u addatti akeekkachiisu; kanaaf islaayidii yeroo qajeelfamni hayyamu caalaa halluun guutanii tursiisuun faayidaa tokko malee salphaatti dubbifamuu isaa hir'isa.

Keemistrii dallaa qorannoo kana dandeessisu

Sababni asiidii-alkooliin garaagarummaa baasu qola maaykoobaakteeriyaa keessa jira. Wiirtuun caasaa isaa walmakaa maaykooliil-arabinoogaalaaktaan-peptidoogilaayikaanii dha: peptidoogilaayikaan arabinoogaalaaktaanitti hidhame, fiixee alaa isaatti asiidotni maaykoolikii sansalata baay'ee dheeraa qabanitti maxxanan; kunis meembraanii maaykoobakteeriyaa alaa liipidiin badhaadhe, dandeettii wantoota keessa dabarsuu baay'ee gadi aanaa qabu uuma. Gamaaggamni meembraanii alaa maaykoobaakteeriyaa caasaa kana bal'inaan ibsa. Gufuun kun kallattii lamaan hojjeta. Halluun akka hin seenne ittisa; kanaaf seenuun isaa ho'a yookaan halluu jalqabaa jabeessame barbaada. Halluun akka keessaa hin baane illee ittisa; kanaaf kaarbool fuksiin erga keessa seenee booda asiidii-alkooliin isa baasuu hin danda'u. Baakteeriyaan idilee qola kana hin qaban, halluus ni dhabu. Kanaaf asiidii dandamachuun akka bu'aa gufuu liipidiitti hubatamuu qaba malee akka fuksiin keemikaalaan asiidii maaykoolikiitti hidhamuutti miti.

Keemistriin kun gaaffii yeroo baay'ee ka'u tokko illee ibsa: maaykoobaakteeriyaan mala Gram tiin halluu sirriitti fi tilmaamamuu danda'uun hin fudhatan; yeroo tokko tokko bifa laafaa tuqaawwan akka callee qaban yookaan bifa seelii halluu hin qabne fakkaataniin mul'atu. Dallaan isaanii bishaan of irraa ittisu seenuu kiristaal vaayoleetii daangessa. Halluu kennuun asiidii dandamachuu adda baasu halluu kennuu Gram fooyya'e miti. Seera garaagarummaa baasuu adda ta'e, amala dallaa adda ta'e irratti hundaa'e dha; walbira qabni halluu kennuu salphaa fi halluu kennuu Gram malawwan lamaan kaaniif kana agarsiisa.

Malawwan sadii, gaaffilee sadii

Malawwan baakteeriyaa halluu tokko fayyadaman bal'inaan ilaaluuf, atlaasii halluu kennuu maaykirooskooppii ilaali.

Diimaan duubbee buluu irratti maal mirkaneessuu hin danda'u

Baakteeriyaan diimaan ulee fakkaatu orgaanizimoonni sun asiidii-alkooliin erga dhiqamanii booda kaarbool fuksiin qabatanii akka hafan agarsiisa. Argannoon sun Mycobacterium tuberculosis wajjin walsima; garuu qajeelfamni CDC adda baasuu dhukkuba sombaa maaykoobaakteeriyaan biroonis asiidii akka dandamatan ifatti ibsa. Kanaaf gosa adda baasuun halluu osoo hin taane orgaanizimii guddisuu fi qorannoo asiidii nukiliikii barbaada.

Dogoggoroonni akkaataa hojii irra caalaa dhiqannaa lamaan irratti walitti qabamu. Halluu gahaa balleessuu dhabuun wantoota duubbee diimaa hambisa, akkasumas bu'aa poozatiivii sobaa dubbisuuf nama saaxila. Garmalee halluu balleessuun halluu jalqabaa laafinaan qabame baasa, bu'aa negaatiivii sobaafis gumaacha. Halluun dabalataa garmalee kennamu baakteeriyaa ulee fakkaatu muraasa buluu keessatti dhoksa. Saamudni furdinaan haxaa'ame, riijantoonni jala qubatanii fi bishaan dhiqannaa faalame mallattoolee hojii irraa uumaman kan mataa isaanii dabalatu.

Akkaataan hojii hammam qulqulluu yoo ta'ellee, dandeettiin orgaanizimoota argachuu baay'ina isaanii irratti daangeffama. Maaykirooskooppiin saamuda haxaa'ame idilee furrii tokkoon tokkoon miliiliitirii keessatti baakteeriyaa ulee fakkaatu gara 5,000 hanga 10,000 barbaada; gamaaggamoonni ragaa CDC duraanii namoota dhukkubni sombaa isaanii guddisa baakteeriyaatiin mirkanaa'e keessaa dandeettii argachuu saamuda haxaa'amee gara 45 hanga 80 dhibbeentaatti kaa'aniiru. Kanaaf bu'aan negaatiivii saamuda haxaa'amee dhukkuba sombaa gonkumaa hin haqu. Qajeelfamni CDC yeroo ammaa saamuda haxaa'ame hundaa wajjin guddisa baakteeriyaa akka raawwatamu eega; yeroo dhukkubni sombaa shakkamuu fi bu'aan isaa murtii kunuunsaa jijjiiru, saamuda karaa hargansuu keessaa yoo xiqqaate tokko irratti qorannoo asiidii nukiliikii baay'isuu akka raawwatamu gorsa.

Hojii qabatamaa qajeelfamoota hayyamaman jalatti raawwachuu qaba

Ibsi barsiisuuf kennamu, barreeffama kana dabalatee, hojii kilinikaa raawwachuuf hayyama hin kennu. Hojii laaboraatooriif, adeemsa hojii istaandaardii laaboraatorichaa kan mirkanaa'ee fi sanadoota CDC, APHL yookaan CLSI yeroo ammaa wajjin walsimu hordofi; wabii halluu kennuu asiidii dandamachuu CDC kan kuusaa Stacks isaa keessa jiru adeemsi akkanaa riijantootaa fi bu'aawwan dubbifaman akkamitti akka ibsu agarsiisa. Saamuda dhukkuba sombaa irratti hojjechuun faca'iinsa wantoota balaa qaban to'achuu barbaada: saamudni islaayidii irratti haxaa'amu kaabineetii nageenya baayooloojii keessatti qophaa'a, sababiin isaas qopheessuun isaa xixiqqoo qilleensa keessa faca'anii fi dhangala'aa bittinnaa'u uuma. Qajeelfamni nageenya laaboraatoorii CDC saamudni ho'aan islaayidii irratti dhaabates baakteeriyaa dhukkuba sombaa lubbuun jiru qabaachuu akka danda'uu fi ammas akka waan faalameetti qabamuu akka qabu ibsa. Galmeen CDC Public Health Image Library kan saamuda kaarbool fuksiinii fi meetiiliin buluun halluu dibamee M. leprae barbaaduuf qoratame malichi dhukkuba sombaa bira darbee akka tajaajilu yaadachiisa: walfaallaan diimaa duubbee buluu irratti mul'atu kun bakka orgaanizimoonni asiidii dandamatan barbaadaman hundatti tajaajila; bu'aan negaatiivii of eeggannoodhaan dubbifames mataan isaa bu'aa galmeessuun barbaachisu dha.

Islaayidii xumurame dubbisuu

Halluun dabalataa yeroo sakatta'iinsaa faayidaa isaa mul'isa. Nama maaykirooskooppiin qoratu kan jalqaba guddisa gadi aanaatiin sakatta'u duubbee buluu fayyadamuun qulqullina saamuda haxaa'amee madaala: faca'iinsa seelotaa walqixa, seelota qaama keessummeessaa hin miidhamne kan xiyyeeffannoo ifaa sirreessuuf gargaaranii fi wanta hedduun jala qubate dhabuu. Sana booda wantoonni diimaan shakkaman ija harkisu, sababiin isaas islaayidii irratti wanti biraa diimaan hin jiru. Mirkaneessuun zayita keessatti cuuphuun raawwatama; achitti baakteeriyaan dhugaan ulee fakkaatu, haftee halluu walqixa ta'e osoo hin taane, ulee qal'aa eegamu, yeroo tokko tokko xiqqoo qaxxaamure yookaan akka callee walitti aanutti mul'atu agarsiisa.

Halluu duubbee kennuun jechoota gabaasaa illee murteessa. Islaayidiin baakteeriyaa diimaa ulee fakkaatu qabu baakteeriyaan ulee fakkaatu asiidii dandamatu mul'ate jedhamee gabaafama; yeroo baay'ee sadarkaa baay'ina tilmaamaa akka madaallii laaboraatorichaatti itti dabalama. Islaayidiin orgaanizimoota diimaa hin qabne baakteeriyaan ulee fakkaatu asiidii dandamatu hin mul'anne jedhamee gabaafama malee dhukkuba sombaa hin qabu jedhamee gonkumaa hin gabaafamu. Garaagarummaan kun barbaachisaa dha, sababni isaas dirreen buluu halluu kennuun akka hojjete, seelonni halluu dabalataa akka fudhatanii fi sirni ifaa gahaa akka ture mirkaneessa; garuu orgaanizimoota daangaa argachuu gadi jiran ilaalchisee homaa hin jedhu. Dirreen buluu duwwaan bu'aa sirrii waa'ee islaayidichaa dha malee murtii waa'ee dhukkubsataati miti.

Qoodinsa hojii kana yaadadhu; gabaasnis salphaatti qophaa'a. Kaarbool fuksiin wantoota shakkaman mul'isa. Asiidii-alkooliin qorannoo raawwata. Meetiiliin buluun deebiin akka dubbifamu qofa godha: diimaan asiidii dandamachuun halluu qabate, buluun halluu dhabe. Wanti biraa hundi, gosti orgaanizimii, baay'inni isaa fi hiikni kilinikaa, hojii islaayidii bira darbee raawwatamu irraa dhufa.