Halluu dibuu salphaa meetiiliin buluu fi halluu dibuu Gram: malli tokkoon tokkoon maal mirkaneessuu danda'a

Barataan tokko aadaa baakteeriyaa E. coli jedhamee mallatteeffame irraa dibata qopheessa; daqiiqaa tokkoof meetiiliin buluun uwwisa, ni dhiqata, achiis leensii zayitaa keessa ilaala. Seelonni ulee fakkaatan cuquliisni dirree ilaalchaa guutu. Gabaasni laaboraatorii akkana jedha: "Seelonni ulee fakkaatan Gram-negaatiivii ta'an akka E. colitti adda baafaman." Wanti mul'ate sirrii dha. Garuu islaayidiin sun xumura kanaaf ragaa hin kennu.

Dogoggorri kun kan yaadaa ti malee kan teeknikaa miti. Barataan halluu dibuu salphaa akka qorannoo adda baasuutti ilaale. Halluu dibuun salphaa fi halluu dibuun Gram yaad-rimeewwan halluu dibuu adda addaa waan of keessaa qabaniif gaaffilee adda addaatiif deebii kennu. Inni tokko: bocni jiru maal fakkaata jedhee gaafata. Inni kaan: dallaan seelii yeroo qorannoodhaaf saaxilamu akkamitti amala agarsiisa jedhee gaafata. Lamaan kana yoo walitti makte, islaayidiin sirriitti halluun dibame gabaasa ragaan hin deeggaramne fida.

Wal bira qabuun kun maloota lamaan adda tursiisa, bu'aan tokkoon tokkoon maal jechuu akka siif hayyamu agarsiisa, akkasumas gaaffilee barattoonni irra caalaa gaafatan lamaaf deebii kenna: meetiiliin buluu halluu dibuu Gram keessatti fayyadamuun ni danda'amaa, halluu dibuun E. coli meetiiliin buluun hoo dhugumaan maal agarsiisa?

Deebii gabaabaa

Halluu dibuun salphaan meetiiliin buluu seelii halluu fudhachuu danda'u hunda cuquliisa wal fakkaatuun diba. Kanaaf boca (ulee, geengoo, maramaa) fi qindaa'ina (tokko tokkoon, cimdii, sansalata) agarsiisa malee waa'ee ramaddii Gram homaa hin himu. Halluu dibuun Gram ayoodiinii, tarkaanfii halluu baasuu fi halluu dabalataa dabalata; kanaaf akka haguuggii seelii isaanii halluu tursiisaniitti baakteeriyoota Gram-poozatiivii (dhiilgee) fi Gram-negaatiivii (roosa yookaan diimaa) jechuun adda baasa. Meetiiliin buluu booda seelonni ulee fakkaatan cuquliisni mul'achuun "seelonni boca ulee qaban jiru" jechuu dha. Tartiiba Gram guutuu booda seelonni ulee fakkaatan roosaan mul'achuun "seelonni ulee fakkaatan Gram-negaatiivii ta'an jiru" jechuu dha. Himni lammaffaan caalaatti cimaa dha, sababni isaas adeemsi sun qorannoo dabalataa raawwateera.

Garee bal'aa maloota baakteeriyaa halluu tokko fayyadaman kan barruun kun keessatti ramadamuuf, atlaasii halluu dibuu maaykirooskooppii ilaali.

Halluu dibuu salphaa: halluu tokko, gaaffii tokko

Meetiiliin buluu halluu beezii (kaatiyoonii) dha. Ayooniin isaa halluu qabu chaarjii poozatiivii qaba; caasaalee seelii keessatti chaarjii negaatiivii qaban, asiidota niyuukiliikii fi gareewwan asiidawaa fuula seelii irratti argaman dabalatee, waliin hidhata uuma. Kanaaf seelonni duubbee halluun isaa salphaa ta'e irratti cuquliisa fakkaatu. OpenStax boqonnaa halluu dibuu isaa keessatti qajeelfama halluu dibuu poozatiivii kana ibsa. Kaatiyooniin halluu mataan isaa ayoonii feenoothiyaaziinii xiqqaa fi diriiraa wabii keemistirii meetiiliin buluu keessatti bal'inaan ibsame dha; ayooniin kiloorayidii chaarjii faallaa qabu halluu hin kennu.

Adeemsi barsiisuu idilee ta'e itti yaadamee salphaa godhameera: dibata haphii qopheessi, qilleensaan gogsi, ho'aan dhaabi, meetiiliin buluu bishaan keessatti bulbulame gara 1% ta'een daqiiqaa tokkoof uwwisi, bishaaniin suuta dhiqi, waraqaan tuquun gogsi, achiis leensii zayita keessa cuuphamu fayyadamuun ilaali. Adeemsi barsiisuu LibreTexts bifa 1% fi daqiiqaa tokko kana sirriitti kenna, laaboraatoriiwwan tokko tokko yeroo sana akka dheeressanis ni ibsa. Wanti halluu qabsiisu hin jiru, wanti halluu baasu hin jiru, halluun lammaffaanis hin jiru. Dhabamuun isaanii kun dhimma ijoo dha. Halluu tokko qofa fi halluu filannoon baasuun waan hin jirreef, seeliin halluu waliin hidhatu hundi dhuma irratti halluu wal fakkaatu qabaata.

E. coli wajjin, wanti dirree ilaalchaa keessatti eegamu seelota ulee fakkaatan cuquliisa (baasiilaayii), tokko tokkoon yookaan cimdii yookaan gareewwan xixiqqoodhaan argamanii dha. Cuquliisni halluu dibame irraa dhufa. Bocni ulee lubbu-qabeessa sana irraa dhufa. Garuu walitti dhufeenyi kun lubbu-qabeessa sana adda hin baasu, sababni isaas gosoonni hedduun boca ulee qabu; seelonni ulee fakkaatan hedduunis halluu dibuu salphaa keessatti cuquliisaan dibamu. ATCC qajeelfama aadaa maaykiroobaayooloojii isaa keessatti daangaa boca qofa agarsiisuu kana ifatti ibsa. Gabaasni sirrii ta'e akkana jedha: "Baasiilaayiin cuquliisni mul'ataniiru." Wanti bocaafi qindaa'ina irra darbu hundi ragaa dabalataa barbaada.

Halluu dibuu Gram: ri'aajantoota afur, qorannoo amalaa tokko

Halluu dibuun Gram halluu dibuu adda baasuu dha. Seelota hunda tartiiba wal fakkaatu keessa dabarsa; seelonni kam halluu jalqabaa akka qabataniifi kam akka dhaban ilaala. Adeemsi halluu dibuu Gram kan American Society for Microbiology tartiiba idilee tarkaanfii afur qabu ibsa: kiristaal vaayooleet (halluu jalqabaa), ayoodiinii Gram (wantaa halluu qabsiisu), alkoolii yookaan aseetoon-alkoolii (wantaa halluu baasu), achiis safraniin (halluu dabalataa).

Moodeelli barsiisuu idilee adda ba'uu kana caasaa haguuggii seeliitiin ibsa. Seelonni Gram-poozatiivii dallaa peeptidoogilaayikaan furdaa qabu; dallaan kun yeroo alkooliin dhiqamu bishaan dhabuun walnyaatinsa kiristaal vaayooleet-ayoodiinii tursiisa. Seelonni Gram-negaatiivii qola peeptidoogilaayikaan haphii fi meembraanii alaa liipiidii baay'ee qabu qabaatu; wanti halluu baasu meembraanii kana diiga. Kanaaf walnyaatinsi sun dhiqamee ba'a, seelonnis itti aansuun safraniin fudhatu. Gamaaggamni halluu dibuu Gram kan NCBI Bookshelf ibsa dallaa seelii kana kenna. Ogeeyyiin adeemsi fiizikaafi keemistirii guutuun isaa furdaa dallaa qofa caalaa walxaxaa akka ta'e itti dabalu; garuu hiika hojii laaboraatoriitiif seerri amalaa ni hojjeta: dhiilgeen halluu tursiisuu, roosaan halluu dhabuu fi itti aansuun halluu dabalataan dibamuu agarsiisa.

Fakkiilee ibsaaf qophaa'an. Fakkiiwwan maloota wal bira qabuuf kaafaman malee suuraawwan kaameraadhaan maaykirooskooppii keessaa kaafaman miti. Yaad-rimee barsiisuuf halluuwwan salphifamaniiru: halluu dibuu salphaa keessatti halluu tokko, halluu baasuu Gram booda halluu lama.

Meetiiliin buluu halluu dibuu Gram keessatti fayyadamuun ni danda'amaa

Gaaffiin kun hiika lama qaba; hiikawwan kunis deebii adda addaa barbaadu.

Hiika jalqabaa: meetiiliin buluun yeroo tokko uwwisuun tartiiba Gram guutuu bakka bu'uu danda'aa? Lakki. Ayoodiinii, wantaa halluu baasuu fi halluu dabalataa malee tarkaanfiin adda baasuu hin jiru; kanaaf ramaddiin Gram tokko illee hin qoratamu. Meetiiliin buluu qofa booda dirreen cuquliisni mul'atu bu'aa halluu dibuu salphaa ti, qaruuraan isaa ri'aajantoota Gram bira yoo jiraatellee. Akka bu'aa Gramtti hin galmeessin.

Hiika lammaffaa: meetiiliin buluu tarkaanfii 4 irratti safraniin bakka bu'ee akka halluu dabalataatti fayyaduu danda'aa? Hojii isaa ilaalchisee seelota halluun irraa ba'e dibuu danda'a; shaakalli kitaaba barnootaas jijjiirraa akkasii booda seelonni Gram-poozatiivii dhiilgee, seelonni Gram-negaatiivii immoo cuquliisa akka ta'an tilmaama. Yaadni kun sirrii dha, sababni isaas seelonni Gram-negaatiivii sirriitti halluun irraa ba'e halluu hin qaban jechuun ni danda'ama; halluu kaatiyoonii biraas ni fudhatu. Garuu kun adeemsa idilee miti. Adeemsi ASM safraniin akka fayyadaman ibsa; bifa adeemsichaa tokko tokko keessatti filannoowwan beekamoo akka fuuksiin beezii ni jiraatu, meetiiliin buluu garuu miti. Rakkoon hojii irra oolmaa tokko illee jira: cuquliisaafi dhiilgee adda baasuun roosaafi dhiilgee adda baasuu caalaa ulfaata, keessumaa namoota jalqaba barataniif, akkasumas ibsaa maaykirooskooppii dadhabe jalatti. Hojii barnootaa fi bu'aa barbaachisaa ta'e kamiifuu, halluu dabalataa adeemsi kee maqaa dhahu, yeroo baay'ee safraniin, fayyadami; meetiiliin buluu akka halluu dabalataatti fayyadamuus akka bifa agarsiisaaf jijjiirameetti ilaali malee akka istaandaardii walqixaatti hin ilaalin.

Gaaffiin kanaan walqabatu, meetiiliin buluu filannoowwan halluu tokko fayyadaman kan biroo waliin akkamitti akka wal bira qabamu, wal bira qabuu halluuwwan dibata baakteeriyaa salphaa keessatti ibsameera.

Halluu dibuun E. coli meetiiliin buluun maal mirkaneessa, maal immoo hin mirkaneessu

E. coli baakteeriyaa boca ulee qabu Gram-negaatiivii dha; garuu himni sun dhugaawwan maloota hedduu irraa argaman walitti qaba: bocni maaykirooskooppii irraa, deebiin Gram halluu dibuu Gram irraa, eenyummaan gosaas aadaa baakteeriyaa fi qorannoo baayookeemikaalaa yookaan molakiyuulaa irraa argama. Dibanni meetiiliin buluu kutaa jalqabaa qofa gumaacha. Saamuda halluun dibame keessatti seelonni boca ulee qaban akka jiraniifi akkamitti akka qindaa'an mirkaneessa. Qorannoon halluu baasuu waan hin raawwatamneef deebii Gram hin mirkaneessu. Seelonni ulee fakkaatan gosoota hedduu sadarkaa adda baasuu kana irratti waan wal fakkaataniif, gosa isaanii hin adda baasu.

Asitti gabaasni haala tilmaamamuu danda'uun dogoggora. Barreessaan beekumsa duraanii ("aadaan baakteeriyaa kun E. coli ta'uu qaba, E. coli immoo Gram-negaatiivii dha") gara sarara wanta mul'ateetti galcha; kanaaf islaayidiin waan dhugumaan tilmaamame qofa mirkaneesse fakkaata. Gabaasni caalaatti ifa ta'e sadarkaalee kana adda baasa: "Halluu dibuu salphaa meetiiliin buluu: baasiilaayiin cuquliisni mul'ataniiru; boca qofa, ramaddiin Gram hin qoratamne." Achiis, halluu dibuun Gram saamudawwan to'annoo waliin sirriitti yoo raawwatame: "Halluu dibuu Gram: seelota ulee fakkaatan roosa, Gram-negaatiivii wajjin walsimu." Eenyummaan gosa baakteeriyaa boodarra adeemsa adda baasuu irraa dhufa malee halluu qofa irraa hin dhufu.

Qajeelfama hiikaa hojii irra oolu

Minjaala laaboraatorii irratti seera murteessuu kana fayyadami. Seelonni hundi halluu tokko yoo qabaataniifi adeemsichi wantaa halluu baasu malee halluu tokko yoo fayyadame, halluu dibuu salphaa raawwattee jirta. Boca, tilmaama guddinaa fi qindaa'ina gabaasi. Achumatti dhaabi. Adeemsichi kiristaal vaayooleet, ayoodiinii, wantaa halluu baasuu fi halluu dabalataa saamudawwan to'annoo poozatiivii fi negaatiivii beekaman waliin yoo fayyadame, halluu dibuu Gram raawwattee jirta. Halluu fi boca waliin gabaasi: kokkaayii dhiilgee sansalataan qindaa'an, seelota ulee fakkaatan roosa, fi kan kana fakkaatan.

Dogoggoroonni sadii burjaaja'uu irra caalaa uumu. Tokkoffaa, seelota ulee fakkaatan cuquliisa akka mirkaneessa E. colitti hiikuun wanta mul'ate olitti deemuu. Lammaffaa, islaayidii meetiiliin buluu kitaaba galmee keessatti mata-duree "halluu dibuu Gram" jalatti galmeessuu; kun dubbistoonni boodarra dogoggoraan akka hiikan taasisa. Sadaffaa, halluuwwan dabalataa of eeggannoo malee jijjiiruu, achiis akka filannoowwan halluu isaanii wal fakkaataniitti halluuwwan laaboraatoriiwwan adda addaa keessatti argaman wal bira qabuu. Dogoggorri hundi furmaata wal fakkaatu qaba: mala dhugumaan raawwatame maqaan ibsi; waan malli sun qoratu qofa mirkaneessi.

Halluu dibuun salphaa faayidaa isaa kan argatu waan muraasa qofa mirkaneessuuf jedhee dha. Saffisaa dha, dogoggora xixiqqaatiif baay'ee hin saaxilamu; gaaffiin waa'ee bocaa yoo ta'es ga'aa dha: wanti tokko jiraa, bocni isaa hoo maal fakkaata? Gaaffiin waa'ee ramaddii yoo ta'e, qorannoo adda baasuu raawwadhu. Islaayidiin cuquliisni seelonni maal akka fakkaatan sitti hima. Islaayidiin dhiilgee yookaan roosaan dallaan isaanii akkamitti amala akka agarsiisu sitti hima. Islaayidiin lamaan keessaa tokko illee kophaa isaa gosa baakteeriyaa sitti hin himu.