Nkhani
Methylene blue pa matenda a Candida mkamwa: zimene kafukufuku wa chithandizo chogwiritsa ntchito kuwala akusonyeza

Wodwala amayang'ana pagalasi, n'kuona kuti zigamba zoyera zatha, ndipo amaganiza kuti bowanso watha. Kuganiza motero n'komveka. Koma m'mayesero a methylene blue yoyatsidwa ndi kuwala pochiza bowa mkamwa, maganizo amenewa ndi amene amabweretsa chisokonezo chachikulu kwambiri.
Chithandizochi chili ndi mbali zitatu, ndipo iliyonse imagwira ntchito yosiyana. Methylene blue imaphimba chilondacho, kuwala kofiira kumapatsa utotowo mphamvu, ndipo utoto umene walandira mphamvu umapereka mphamvu kwa okosijeni kuti apange zinthu zomwe zimachita mwachangu ndi zinthu zina ndipo sizikhalitsa, zomwe zimawononga maselo a tizilombo tating'onoting'ono apafupi. Tsatanetsatane wa mmene methylene blue imagwirira ntchito ngati chinthu chimene chimayatsidwa ndi kuwala ndi wofunika chifukwa popanda kuwala utoto womwewo umakhala ndi mphamvu yochepa kwambiri yolimbana ndi tizilombo. Funso lachipatala ndi locheperapo: pamene njira imeneyi yagwiritsidwa ntchito pa matenda a Candida mkamwa, n'chiyani chimene chimasintha, mmene mkamwa mukuonekera kapena zotsatira za mayeso okulitsa bowa, ndipo kusinthako kumatenga nthawi yaitali bwanji?
Kusiyana kumeneku ndiko maziko a zonse zimene zili pansipa. Kusintha kwa zizindikiro kumatanthauza kuchepa kwa zilonda zooneka, kufiira kapena nembanemba yabodza, ululu kapena kumva kutentha. Kusintha kwa kuchuluka kwa bowa kumatanthauza kuchepa kwa mayunitsi opanga magulu a bowa pa mayeso okulitsa bowa kapena kuchotsedwa kwake konse. Mkamwa mungakwaniritse tanthauzo loyamba pamene silikukwaniritsa lachiwiri.
Zimene mayesero awiri ofunika kwambiri anayesa
Mayesero ogwirizana kwambiri ndi nkhaniyi mwa akuluakulu omwe anali ndi matenda a Candida mkamwa omwe amachititsa kufiira anagawa otenga nawo mbali 41 mwachisawawa kuti alandire chithandizo cha methylene blue chogwiritsa ntchito kuwala kapena nystatin wamadzimadzi. Gulu la kuwala linkalandira chithandizo kamodzi pa sabata kwa milungu yosapitirira inayi. Utotowo unali wa 0.1 peresenti ndipo unasiyidwa pamalopo kwa mphindi 15, kenako kunagwiritsidwa ntchito kuwala kwa laser kwa 660 nm kokhala ndi mphamvu ya 4 joules pa mfundo iliyonse kwa masekondi 40 pa mfundo iliyonse. Kuchuluka kwa mfundo kunadalira kukula kwa malo okhala ndi zilonda. Mankhwala oyerekezera anali nystatin wamadzimadzi wa 100,000 IU wotsukira mkamwa tsiku lililonse kwa masiku pafupifupi 21. Kuwunika kunachitika mlungu uliwonse panthawi ya chithandizo, ndipo palibe nthawi yowonjezera yowunika kubwereranso kwa matenda yomwe inanenedwa. Chidule chofalitsidwa chinanena kuti zilonda zinatheratu mwa anthu 16 mwa 17 omwe anawunikidwa m'gulu la nystatin ndi 16 mwa 19 omwe anawunikidwa m'gulu la chithandizo cha kuwala. Kuchuluka kwa anthu omwe anawunikidwa kumeneku n'kofunika kuzindikira chifukwa n'kosiyana ndi anthu 18 ndi 23 omwe anagawidwa mwachisawawa. Mayeserowo sanapeze kuti gulu la kuwala linali labwino kuposa lina. Zilonda zoopsa sizinkatha mosavuta m'gulu lililonse. Kuchuluka kwa bowa kunatsika pambuyo pa chithandizo choyamba cha kuwala, koma lipotilo limathandizira kunena za kuchepa komwe kunachitika nthawi yomweyo, osati kuchotsedwa konse kotsimikizika. Lipoti lonse likupezeka mu mayesero ogawa anthu mwachisawawa a chithandizo chogwiritsa ntchito kuwala pa matenda a Candida ochititsa kufiira.
Mayesero achiwiri ofunika kwambiri ndi kafukufuku woyambirira wochepa wofufuza kuthekera kwa njirayi, amene amaonetsa momveka bwino kusiyana pakati pa zizindikiro ndi kuchuluka kwa bowa. Akuluakulu khumi ndi asanu ndi atatu omwe matenda awo a Candida mkamwa anatsimikizidwa ndi kuwunika kwa zizindikiro komanso mayeso a bowa anagawidwa mwachisawawa m'magulu pogwiritsa ntchito magawo ofanana, anthu 9 m'gulu lililonse, ndipo 16 anamaliza. Anthu omwe anali ndi shuga, ankavala mano ochita kupanga, anagwiritsa ntchito mankhwala opha mabakiteriya, kapena sankasamalira ukhondo bwino ankaloledwa kutenga nawo mbali, koma omwe anatsimikizidwa kukhala ndi HIV sanaphatikizidwe. Gulu la kuwala linagwiritsa ntchito utoto wochepa kwambiri, 0.1 mg pa mL, womwe unasiyidwa pamalopo kwa mphindi 1, kenako kuwala kwa diode kwa 660 nm kokhala ndi mphamvu ya 1.2 mpaka 3.3 joules pa cm2 kwa masekondi pafupifupi 60 pamalo aliwonse. Chithandizochi chinachitika kasanu ndi kamodzi m'milungu iwiri. Mankhwala oyerekezera anali mapiritsi a nystatin osungunulira mkamwa a 500,000 IU katatu patsiku kwa masiku 14. Kuwunika kunatha pa tsiku 14 popanda kuwunika kubwereranso kwa matenda pambuyo pake. Kusintha kwa zizindikiro kunapezeka mwa anthu 6 mwa 9 omwe analandira chithandizo cha kuwala poyerekezera ndi 8 mwa 9 omwe analandira nystatin. Kusintha kwa kuchuluka kwa bowa kunali 5 mwa 9 poyerekezera ndi 8 mwa 9, ndipo kuchotsedwa kwa bowa konse kunali 4 mwa 9 poyerekezera ndi 8 mwa 9. Palibe kusiyana kulikonse komwe kunali kofunika malinga ndi ziwerengero, zomwe n'zoyembekezeka pa kuchuluka kochepa kwa anthu kotereku. Chomwe chili chothandiza ndi kusiyana komwe kunali mkati mwa gulu la kuwala: kusintha kwa zizindikiro kwa 66.7 peresenti poyerekezera ndi kuchotsedwa konse kwa bowa kwa 44.4 peresenti. Zilonda zinkasintha kaŵirikaŵiri kuposa mmene bowa ankatheratu pa mayeso okulitsa bowa. Palibe zochitika zoopsa zosafunika zomwe zinachitika. Kapangidwe ka kafukufuku ndi ziwerengero zake zafotokozedwa mu kafukufuku woyambirira wa kuthekera kochiza Candida mkamwa pamalo ochizira mano.
Owerenga omwe akufufuza methylene blue pa matenda a bowa mkamwa ayenera kukumbukira kusiyana kumeneku asanawerenge chiwerengero chilichonse cha kuchira chomwe chili pamutu wa nkhani. Muyeso wa kuchira wophatikiza zizindikiro ndi zotsatira za mayeso okulitsa bowa umabisa mfundo zenizeni zomwe wodwala amene zizindikiro zake zimabwereranso amafunikira.
Zotsatira za zizindikiro poyerekezera ndi zotsatira za bowa
| Mayesero ndi anthu omwe anaphatikizidwa | Kapangidwe, mankhwala oyerekezera, kuwunika pambuyo pake | Zotsatira za zilonda zooneka | Zotsatira za bowa | Malire ofunika |
|---|---|---|---|---|
| Medeiros 2023, akuluakulu okhala ndi Candida mkamwa yochititsa kufiira, 41 anawunikidwa | Kugawa mwachisawawa, nystatin wamadzimadzi wa 100,000 IU wotsukira mkamwa tsiku lililonse kwa masiku pafupifupi 21, kuwunika mlungu uliwonse mpaka milungu 4 | Zilonda zinatheratu mwa pafupifupi 84 peresenti ndi chithandizo cha kuwala poyerekezera ndi pafupifupi 94 peresenti ndi nystatin, palibe umboni woti kuwala kunali kwabwino kuposa nystatin | Kuchuluka kwa Candida kunatsika pambuyo pa chithandizo choyamba, kuchotsedwa konse sikunatsimikizidwe | Anthu ochepa, kuwunika kwa nthawi yochepa, kuchuluka kwa anthu omwe anawunikidwa pa kutha kwa zilonda sikunagwirizane ndi omwe anagawidwa mwachisawawa, zilonda zoopsa zinatheratu mwa anthu ochepa |
| Zhou 2026, akuluakulu omwe Candida mkamwa yawo inatsimikizidwa, 18 anagawidwa mwachisawawa | Mayesero oyambirira ogawa mwachisawawa, mapiritsi a nystatin osungunulira mkamwa a 500,000 IU katatu patsiku kwa masiku 14, kuwunika mpaka tsiku 14 | Kusintha mwa 6 mwa 9 poyerekezera ndi 8 mwa 9, p ndi 0.576 | Kuchotsedwa konse mwa 4 mwa 9 poyerekezera ndi 8 mwa 9, p ndi 0.131 | n ndi 18 popanda kuwerengetsa mphamvu ya mayesero pozindikira kusiyana, palibe nthawi yowunika kubwereranso kwa matenda, kuchuluka kwa chithandizo ndi ndandanda sizinakonzedwe kuti zikhale zabwino kwambiri |
| Mayesero a Candida yokhudzana ndi HIV, odwala 21 pafupifupi 7 m'gulu lililonse | Kugawa mwachisawawa m'magulu atatu, fluconazole 100 mg tsiku lililonse kwa masiku 14 komanso gulu lolandira kuwala kokha, kuwunika mpaka tsiku 30 | Olemba ananena kuti matenda sanabwererenso m'gulu la kuwala mpaka tsiku 30 poyerekezera ndi kubwereranso kwa nthawi yochepa ndi fluconazole | Olemba ananena kuti magulu a bowa anachotsedwa pambuyo pa chithandizo cha kuwala ndipo zotsatirazi zinapitirira mpaka tsiku 30 | Anthu ochepa kwambiri m'gulu lililonse, zochitika zosafunika zinangofotokozedwa pa mlingo wa chidule, njira ya chithandizo kamodzi imachepetsa kuthekera kogwiritsa ntchito zotsatirazi kwa anthu ena |
| Kutupa kwa mkamwa kokhudzana ndi mano ochita kupanga kwa mtundu wa II, otenga nawo mbali 40 | Kugawa mwachisawawa, jeli ya miconazole kanayi patsiku kwa masiku 15, kuwunika kubwereranso kwa matenda pafupifupi pa tsiku 30 | Kutha kwa zizindikiro ndi tizilombo kophatikizidwa kwa 40 peresenti ndi kuwala kuphatikiza laser ya mphamvu yochepa poyerekezera ndi 80 peresenti ndi miconazole | Kunafotokozedwa ngati muyeso wophatikizidwa, osati wosiyanitsidwa bwino | Chithandizo cha utoto ndi kuwala kamodzi kuphatikiza magawo a laser, muyeso wophatikizidwa umalepheretsa kusiyanitsa zotsatira pa zilonda ndi pa mayeso okulitsa bowa |
Tebuloli likusonyeza zimene zikuchitika. Pamene mayesero amasiyanitsa miyeso iwiri ya zotsatira, kusintha kwa zilonda kumachitika kwambiri kuposa kuchotsedwa kwa bowa pa mayeso okulitsa bowa. Pamene miyesoyo yaphatikizidwa, wowerenga sangathe kudziwa kuti ndi iti imene inathandiza kwambiri pa zotsatirazo. Zimene kuchuluka kwa kuwala kofiira kumalamulira zimafotokoza mbali ina ya kusiyanaku, chifukwa kuchuluka kwa utoto, nthawi yosiya utoto pamalopo, utali wa mafunde, mphamvu pa dera lililonse, ndi kuchuluka kwa magawo a chithandizo zimasiyana m'mzere uliwonse.
Chifukwa chake njira za chithandizo zimasiyana kwambiri
Kuchuluka kwa utoto kumakhala pakati pa 0.01 ndi 0.1 peresenti m'mayesero akuluakulu a mkamwa. Nthawi yosiya utoto pamalopo imakhala kuyambira mphindi 1 mpaka mphindi 15. Njira zina zimapereka chithandizo kamodzi, zina kasanu ndi kamodzi m'milungu iwiri. Kuchuluka kwa kuwala, kuchuluka kwa malo omwe akuwunikiridwa, komanso ngati mano ochita kupanga enieni akuwunikiridwanso, zonsezi zimasintha mphamvu yomwe imaperekedwa. Kusiyana kumeneku kumatanthauza kuti palibe kuchuluka kumodzi kwa methylene blue pa Candida komwe kungafotokozedwe mwachidule. Chiwerengero chilichonse chophatikizidwa chingasakanize chithandizo chosiyanasiyana pansi pa dzina limodzi.
Kusiyana kwa anthu omwe akuphunziridwa kumawonjezera vuto lina. Candida yochititsa kufiira, matenda opanga nembanemba yabodza, kutupa kwa mkamwa kokhudzana ndi mano ochita kupanga, ndi Candida yokhudzana ndi HIV zimachitika mosiyanasiyana ndipo zimabwereranso pazifukwa zosiyanasiyana. Anthu ovala mano ochita kupanga amakumana ndi kubwereranso kwa bowa kuchokera pamwamba pa manowo. Anthu omwe mkamwa mwawo mumauma, ali ndi shuga, amagwiritsa ntchito mankhwala a steroid opumira, kapena agwiritsa ntchito mankhwala opha mabakiteriya posachedwapa amakumana ndi zinthu zosiyanasiyana zolimbikitsa kubwereranso kwa matenda. Zotsatira za gulu limodzi sizingogwira ntchito m'gulu lina, ndipo palibe mayesero a mkamwa amenewa omwe amayesa zonena zokhudza Candida m'thupi lonse kapena m'matumbo.
Mmene mungawerengere mayesero a bowa mkamwa m'mphindi ziwiri
Choyamba, onani chiganizo chofotokoza anthu omwe anaphatikizidwa. Akuluakulu ovala mano ochita kupanga, anthu okhala ndi HIV, ndi magulu a anthu omwe ali ndi Candida mkamwa amayankha mafunso osiyanasiyana. Chachiwiri, lembani mankhwala oyerekezera ndi kuchuluka kwa otenga nawo mbali. Nystatin wamadzimadzi, mapiritsi a nystatin osungunulira mkamwa, jeli ya miconazole, ndi fluconazole sizingalowe m'malo mwa zinzake ngati mankhwala oyerekezera. Mayesero okhala ndi anthu 7 mpaka 23 m'gulu lililonse angangothandizira mfundo zokhudza kuthekera kwa njirayo. Chachitatu, pezani tsiku lomaliza kuwunika. Muyeso wa zotsatira pa tsiku 14 kapena tsiku 30 umayesa kusintha kwa nthawi yochepa, osati kupewa kubwereranso kwa matenda. Chachinayi, funani ziwerengero zosiyana za zilonda ndi mayeso okulitsa bowa. Ngati lipotilo limangonena kuchira kophatikizidwa, litengeni ngati umboni wosakwanira pa funso la bowa.
Malipoti a chitetezo m'mayesero amenewa ndi ochepa koma amapereka chilimbikitso pa zimene anawunika. Kafukufuku woyambirira ananena za munthu mmodzi amene anali ndi kufiira ndi ululu wa nkhama, zomwe zinaweruzidwa kuti sizinakhudzane ndi chithandizochi pambuyo popeza matenda a mano. Panalinso munthu mmodzi amene anasiya chifukwa cha kukoma ndi kunyansidwa ndi nystatin, komanso munthu mmodzi amene anasiya chifukwa choona kuti chithandizo cha kuwala sichinkamuthandiza. Mafunso okulirapo okhudza mmene nembanemba ya mkamwa imapiririra chithandizochi ayenera kuyang'aniridwa pogwiritsa ntchito umboni wa chitetezo pa kugwiritsa ntchito chithandizochi pa nembanemba ya mkamwa, osati matebulo a mmene chimagwirira ntchito.
Zimene izi zikutanthauza kwa odwala ndi akatswiri azachipatala
Pa matenda okhudzana ndi mano ochita kupanga, manowo amafunika kusamalidwa limodzi ndi nembanemba ya mkamwa. N'chifukwa chake mmene Candida yokhudzana ndi mano ochita kupanga imasamaliridwira ndi chisankho chosiyana ndi kusankha mankhwala olimbana ndi bowa kapena njira ya kuwala. Pa bowa mkamwa amene amabwereranso, dongosolo loyang'ana pagalasi komanso kuchita mayeso okulitsa bowa ndi lomveka bwino kuposa kugwiritsa ntchito chimodzi chokha. Zizindikiro ndi mlingo wa kuopsa kwa zilonda zimathandiza kuwunika kumva bwino ndi kugwira ntchito kwa mkamwa. Kubwereza mayeso okulitsa bowa kapena kuwerenga magulu a bowa kumathandiza kudziwa ngati bowayo akupezekabe pambuyo poti zilonda zachepa.
Chidule choona cha zomwe zikudziwika panopa ndi ichi. Chithandizo cha methylene blue chogwiritsa ntchito kuwala chingachepetse zilonda ndi kuchuluka kwa bowa pa Candida mkamwa m'masiku mpaka milungu. Kuchotsedwa konse kwa bowa komwe kumatsimikizidwa ndi mayeso okulitsa bowa komanso kumakhalitsa sikusonyezedwa mofanana m'mayesero onse. Kuyerekezera mwachindunji ndi nystatin kapena miconazole kwachitika ndi anthu ochepa kwambiri komanso kwa nthawi yochepa kwambiri kuti kuthandizire kunena kuti chithandizochi n'chofanana ndi mankhwalawo. Kuwunika kwakukulu kwa 2025 kwa mayesero 16 a chithandizo cha kuwala pogwiritsa ntchito zinthu zosiyanasiyana zoyatsidwa ndi kuwala sikunapeze kusiyana kofunika malinga ndi ziwerengero poyerekezera ndi mankhwala olimbana ndi bowa pa kusintha konse. Panali kusiyana kwakukulu pakati pa mayesero ndi nkhawa zokhudza kukondera, choncho izi ndi mfundo zopereka chithunzi chachikulu, osati chiwerengero chokhudza methylene blue yokha.
Umenewu ndi umboni wochepa koma weniweni. Umalimbikitsa kafukufuku wina wokhala ndi miyezo yokhazikika ya utoto ndi kuwala, miyeso ya zotsatira yosiyanitsidwa, ndi kuwunika kubwereranso kwa matenda. Suthandizira kunena kuti chithandizochi chingagwiritsidwe ntchito kunyumba, ndipo ndemangayi siyikukhudza m'matumbo kapena m'magazi. Owerenga omwe akufuna kuona chithunzi chonse cha kafukufuku wa utoto woyatsidwa ndi kuwala angagwiritse ntchito chidule cha matenda a mkamwa omwe aphunziridwa pogwiritsa ntchito utoto woyatsidwa ndi kuwala limodzi ndi mayesero awiri ofunika kwambiri omwe maulalo awo ali pamwambapa.