Nkhani
Chifukwa chake zimavuta kubisa chithandizo choperekedwa m'mayesero a methylene blue

Odzipereka khumi ndi atatu aliyense amameza kapsulo yosaonekera mkati, kugona m'chipangizo chojambulira zithunzi za m'thupi, ndi kuchita ntchito zoyesa kukumbukira. Palibe m'chipindamo amene akudziwa kuti ndani walandira mankhwalawo. Lipoti la mayeserowo limati chithandizo chinali chobisika kwa otenga nawo mbali ndi ofufuza, ndipo panthawiyo zimenezi ndi zolondola. Kenako onse amapita kunyumba, ndipo aliyense amene walandira methylene blue amakodza mkodzo wabuluu. Kodi chithandizo chinali chobisika m'mayeserowo? Yankho loona lili ndi malire kuposa mmene mawuwo amanenera: chinali chobisika pamene miyeso ina inkatengedwa, koma sichinali chobisika pamene ina inkatengedwa. Kusiyana kumeneko ndi nkhani yonse ya kubisa chithandizo m'mayesero a methylene blue mwa anthu.
Kubisa chithandizo popereka mankhwala sikutanthauza kuti chimakhalabe chobisika pakuwunika kotsatira
Kubisa chithandizo, kumene akatswiri a njira za kafukufuku akuchitcha mochulukira kuti masking, kumatanthauza kuti anthu amene angakondere zotsatira sakudziwa chithandizo chimene munthu aliyense wapatsidwa. Magulu atatu ndi ofunika: otenga nawo mbali, ogwira ntchito amene amakumana nawo, ndi anthu amene amawunika zotsatira. Kugawa anthu m'magulu mwachisawawa pamodzi ndi kapsulo yosaonekera mkati kumabisa chithandizo chimene munthu wapatsidwa pa nthawi yopereka mankhwala. Apa ndi pamene owerenga ambiri amasiya kuganizira nkhaniyi, ndipo ndipamene amalakwitsa.
Utoto wabuluu umaulula chidziwitso pang'onopang'ono, ndipo kuulula kulikonse kumafikira gulu lina pa nthawi ina. Kapsulo imabisa mtundu pamene munthu akumeza. Patapita maola, mkodzo umaulula zimenezo kwa wotenga nawo mbali. Zida zoyang'anira thupi zingauulule kwa ogwira ntchito mwamsanga kuposa pamenepo. Choncho funso loyenera pa kuyerekezera kulikonse kwa methylene blue ndi placebo si lakuti chithandizo chinali chobisika m'mayesero onse. Ndi lakuti ndani ankadziwa chiyani, ndipo liti, poyerekezera ndi nthawi imene muyeso uliwonse unatengedwa.
Zimene zimaulula chithandizo chimene munthu wapatsidwa
Zizindikiro zoululazo zimaoneka m'thupi, zimadalira kuchuluka kwa mankhwala, ndipo zalembedwa bwino:
Mkodzo wabuluu kapena wobiriwira wabuluu. Ichi ndi chizindikiro chachikulu pa mlingo wochepa womwedwa m'kamwa. Chimaoneka pasanathe maola angapo munthu atamwa ndipo nthawi zambiri chimapitirira pafupifupi tsiku limodzi. M'mayesero a San Antonio ojambula mmene thupi likugwirira ntchito, aliyense amene analandira methylene blue ananena kuti anakodza mkodzo wabuluu atachoka pamalo ojambulira zithunzi, pamene palibe amene analandira placebo amene ananena kuti mkodzo wake unasintha mtundu. Kusintha kwa mkodzo kunaoneka pambuyo pojambula zithunzi, ndipo zimenezi n'zofunika, monga zidzaonekere pansipa.
Chimbudzi chabuluu ndi lilime labuluu. Izi zimaoneka kwa nthawi yochepa pambuyo pomwa mankhwala m'kamwa ndipo zimaoneka kwa otenga nawo mbali komanso kwa aliyense amene akuwayesa.
Kusintha mtundu wa khungu ndi mbali zoyera za maso. Pa milingo yokulirapo yoperekedwa m'mtsempha, utotowo umasintha moonekera mtundu wa khungu ndi mbali zoyera za maso. Chizindikirochi chimafikira ogwira ntchito panthawi imene munthu ali pamalopo, osati kwa wotenga nawo mbali yekha pambuyo pake.
Kusokoneza masensa. Methylene blue imayamwa kuwala kumene zida zoyezera kuchuluka kwa okosijeni m'magazi pogwiritsa ntchito kugunda kwa mtima zimagwiritsa ntchito, choncho miyeso ya kuchuluka kwa okosijeni m'magazi sikhala yodalirika pamene mankhwalawo akulowetsedwa m'mtsempha. Mu kafukufuku wa King's College wa kuyenda kwa magazi mu ubongo, gulu la ofufuza silinathe kuyang'anira kuchuluka kwa okosijeni m'magazi pa chifukwa chimenechi. Izi zikutanthauza kuti ogwira ntchito amene anali pafupi ndi wodwala anali ndi chizindikiro chochokera ku chipangizo chosonyeza kuti chinachake chinali chosiyana.
Dziwani kuti mbali ziwirizi sizofanana: zonse zimene utotowo umaulula zimaloza mbali imodzi. Munthu amene ali ndi mkodzo wabuluu amadziwa kuti walandira mankhwalawo. Munthu amene ali ndi mkodzo wamba amangodziwa kuti mwina walandira placebo m'malo mwa methylene blue, pokhapokha ngati placebo yeniyeniyo inapangidwa kuti isinthe mtundu wa mkodzo, zimene ma placebo amene ayesedwa mpaka pano sachita.
Zimene mayesero ayesadi kuchita
Magawo ofotokoza njira za mayesero ojambula zithunzi amapereka chitsanzo chabwino kwambiri chophunzirirapo, chifukwa amafotokoza mwatsatanetsatane njira zawo zopewera kuulula chithandizo kuposa mmene zimakhalira nthawi zambiri. Owerenga amene akutsatira umboni wa milingo yochepa adzazindikira maphunzirowa kuchokera m'mabuku a kafukufuku wokhudza kukumbukira.
Mayesero awiri a San Antonio anagawa akuluakulu athanzi mwachisawawa kuti alandire 280 mg ya methylene blue ya mulingo wa USP yomwedwa m'kamwa (pafupifupi 4 mg/kg) kapena placebo ya utoto wa chakudya wa FD&C Blue No. 2, zonse zili m'makapsulo osaonekera mkati otulutsa zomwe zili mkati mwamsanga. Placebo yokhala ndi utotoyo inafanana ndi zomwe zinali m'kapsulo ya mankhwala pa nthawi yopereka, koma sinasinthe mtundu wa mkodzo, choncho kutsanzirako kunalephera pamalo amene kunali kofunika kwambiri. Podziwa zimenezi, gulu la mayesero ofalitsidwa mu Radiology linawonjezera ndondomeko ya zochita: otenga nawo mbali anapemphedwa kuti akodze asanameze kapsulo ndipo asakodzenso mpaka atamaliza kujambulidwa zithunzi, makamaka kuti mtundu wa mkodzo usasokoneze kubisa chithandizo. Namwino wina wa kafukufuku anali ndi chidziwitso cha magulu amene anagawidwa mwachisawawa m'zotengera zolembedwa motsatizana, ndipo sanachite nawo mbali ina iliyonse ya kafukufukuyo. Malinga ndi lipoti la kujambula zithunzi pogwiritsa ntchito njira zingapo, chithandizo chinakhala chobisika kwa otenga nawo mbali, anamwino, ndi owunika zotsatira mpaka kusanthula kunatha. Kafukufuku wogwirizana nawo wa kulumikizana kwa mbali za ubongo unagwiritsa ntchito njira yomweyi ndipo unafotokoza zomwezo pambuyo pake: gulu la methylene blue lokha ndi limene linaona kusintha kwa mtundu wa mkodzo kwa kanthawi litachoka pamalopo.
Kafukufuku wa King's College unatsatira njira ina yofotokoza zinthu mosapita m'mbali. Odzipereka asanu ndi atatu athanzi aliyense analandira placebo ya glucose yolowetsedwa m'mtsempha ndi milingo iwiri ya methylene blue yoperekedwa m'mtsempha (0.5 ndi 1 mg/kg) pa masiku osiyanasiyana, motsatizana mwa dongosolo losankhidwa mwachisawawa. Njirayo imafotokozedwa kuti chithandizo chinabisidwa kwa mbali imodzi yokha ndipo munthu aliyense anayerekezeredwa ndi iye mwini: ofufuza ankadziwa chimene chinalowetsedwa m'mtsempha, ndipo zotsatira za munthu aliyense pa ulendo umodzi zinayerekezeredwa ndi zake pa maulendo ena, monga zafotokozedwera mu nkhani ya kuyenda kwa magazi ndi kagwiritsidwe ntchito ka zinthu m'thupi. Pogwiritsa ntchito utoto wabuluu woperekedwa m'mtsempha, sanayerekeze kuti otenga nawo mbali sakanadziwa chithandizo chawo pa maulendo osiyanasiyana.
Mabuku akale a kafukufuku wa matenda a m'maganizo amasonyeza njira yachitatu: kugwiritsa ntchito mlingo wochepa monga choyerekezera chokhala ndi mankhwala enieni. Mayesero a zaka ziwiri omwe anthu ankasinthana magulu a chithandizo cha methylene blue pa matenda a m'maganizo a kusinthasintha pakati pa kusangalala kwambiri ndi kukhumudwa anagwiritsa ntchito 15 mg patsiku monga choyerekezera ndi pafupifupi 300 mg patsiku. Mfundo imeneyi yafotokozedwanso m'gawo la zokambirana la nkhani ya kuyenda kwa magazi ndi kagwiritsidwe ntchito ka zinthu m'thupi. Kafukufuku wotsatira wa chinthu chochokera ku methylene blue pa matenda a Alzheimer unagwiritsa ntchito mlingo wochepa umene poyamba unakonzedwa monga choyerekezera, koma unapeza kuti unkagwira ntchito ngati chithandizo. Mlingo wochepa woyerekezera umatsanzira zotsatira zina za mankhwala ndi zizindikiro zooneka bwino kwambiri kuposa kapsulo yopanda mankhwala ogwira ntchito. Komabe, umavomereza mfundo yofunika: mayeserowo angangoyerekeza kusiyana kwa milingo, osati mmene mankhwalawo amagwirira ntchito poyerekeza ndi kusapereka mankhwala.
Kuyesa komveka bwino kwambiri kwa lingaliro la placebo yokhala ndi utoto kumachokera ku mayesero a PTSD amene anayerekezera 260 mg ya methylene blue yomwedwa m'kamwa ndi placebo ya indigo carmine m'makapsulo ooneka mofanana. Otenga nawo mbali analimbikitsidwanso kumwa madzi kuti achepetse kuoneka kwa kusinthako. Komabe, kusintha kwa mtundu wa mkodzo kunanenedwa ndi 95.6 peresenti ya gulu la methylene blue poyerekeza ndi 21.1 peresenti ya gulu la placebo, mu mayesero a Telch ndi anzake a kuzimiririka kwa kuyankha komwe kunaphunziridwa. Utoto wa m'kapsulo umafanana ndi maonekedwe a mankhwalawo. Sufanana ndi zimene wotenga nawo mbali amakumana nazo.
Kuyerekezera njira za mayesero: zimene mbali iliyonse ikanatha kuona
Tebulo ili ndi nkhani yonseyi mwachidule. Werengani mzere uliwonse ngati zochitika zotsatizana pa nthawi, osati monga kupereka mlingo wa ubwino.
| Mayesero | Mlingo ndi njira yoperekera | Njira yofotokozedwa | Placebo | Zimene otenga nawo mbali akanatha kuona | Zimene owunika akanatha kuona | Kodi kupambana kwa kubisa chithandizo kunayesedwa? |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rodriguez ndi anzake, Radiology 2016 (n=26) | 280 mg ya methylene blue ya USP yomwedwa m'kamwa, mlingo umodzi | Kugawa mwachisawawa, kubisa kwa otenga nawo mbali ndi ofufuza, kuyerekezera ndi placebo | FD&C Blue No. 2 m'makapsulo osaonekera mkati | Mkodzo wabuluu atachoka pamalopo (onse olandira mankhwala); palibe panthawi yojambula zithunzi, mothandizidwa ndi ndondomeko yosakodza | Palibe panthawi yojambula zithunzi; chithandizo chinakhalabe chobisika posanthula zotsatira mpaka kumaliza | Palibe kuyesa kufunsa anthu kuti anene chithandizo chimene akuganiza kuti analandira; malipoti a mkodzo anasonkhanitsidwa ngati chizindikiro cha mankhwala chooneka pambuyo pake |
| Rodriguez ndi anzake, Brain Imaging Behav 2017 (n=28) | 280 mg ya methylene blue ya USP yomwedwa m'kamwa, mlingo umodzi | Kugawa mwachisawawa, kubisa kwa otenga nawo mbali ndi ofufuza, kuyerekezera ndi placebo | FD&C Blue No. 2 m'makapsulo osaonekera mkati | Kusintha kwa mtundu wa mkodzo kwa kanthawi atachoka pamalopo, m'gulu la mankhwala lokha | Palibe panthawi yojambula zithunzi; chithandizo chinabisidwa kwa otenga nawo mbali ndi ofufuza mpaka kusanthula kunatha | Palibe lipoti la kuyesa kufunsa anthu kuti anene chithandizo chimene akuganiza kuti analandira |
| Singh ndi anzake, J Cereb Blood Flow Metab 2023 (n=8) | 0.5 ndi 1 mg/kg yoperekedwa m'mtsempha, kuphatikizapo placebo ya glucose, anthu akusinthana chithandizo | Kubisa kwa mbali imodzi yokha, kuyerekezera munthu ndi iye mwini, dongosolo losankhidwa mwachisawawa | 50 mL ya glucose yosungunulidwa m'madzi | Mkodzo wabuluu ndi zimene ankamva zokhudzana ndi kulowetsa mankhwala m'mtsempha pa maulendo osiyanasiyana; kubisa chithandizo pa maulendo onse sikunali kotheka mokhulupirika | Malinga ndi njira ya kafukufuku, ofufuza ankadziwa chithandizo; zotsatira za zithunzi zinayesedwa pogwiritsa ntchito makompyuta | Palibe kuyesa kufunsa anthu kuti anene chithandizo chimene akuganiza kuti analandira; miyeso ya mmene munthu ankamvera mphamvu, maganizo, ndi ululu inanenedwa pa ulendo uliwonse |
Mfundo ziwiri zikuonekera bwino. Choyamba, palibe mwa mayesero atatuwo amene anayesa mwadongosolo ngati kubisa chithandizo kunapambana, monga kufunsa otenga nawo mbali kuti anene gulu limene ankaganiza kuti anali mmenemo pamene ankachoka. Kunena kuti chithandizo chinabisidwa ndi kufotokoza njira; kufunsa kuti anthu anene chimene akuganiza kuti analandira ndi umboni wa zotsatira, ndipo umboni umenewo palibe. Kusowa kumeneku n'kofala, osati kokhudza utoto uwu wokha: kuwunika mayesero 191 oyerekezera ndi placebo kunapeza kuti pafupifupi 2 peresenti yokha ndi imene inayesa kupambana kwa kubisa chithandizo mwa otenga nawo mbali komanso mwa ofufuza kapena owunika, monga ananenera Fergusson ndi anzake. Chachiwiri, nthawi imathandiza kuti mbali ina ya zonenazo ikhale yolondola m'mayesero a mankhwala omwedwa m'kamwa: chizindikirocho chinaoneka pambuyo poti deta ya chipangizo chojambulira itasonkhanitsidwa, choncho zotsatira za zithunzi zinayesedwa pa nthawi imene n'zomveka kuti chithandizo chinali chikadali chobisika, pamene chilichonse chimene chinawunikidwa pambuyo pake sichinali chotero.
N'zotheka kuyesa zimene anthu akuganiza kuti analandira, ndipo mayesero amodzi a methylene blue amasonyeza mmene angachitire. M'mayesero a jakisoni mkati mwa disiki ya msana pa ululu wochokera mu disiki, odwala analepheretsedwa kuona madzi amene anabayidwa ndipo anafunsidwa pambuyo pake kuti ankaganiza kuti analandira chithandizo chiti. Pafupifupi magawo atatu mwa anayi m'gulu lililonse anayankha kuti sankadziwa, ndipo panalibe kusiyana kwakukulu malinga ndi ziwerengero pakati pa maguluwo, mu lipoti la mayesero a Kallewaard. Izi ndi zosiyana kwenikweni ndi kungolemba kuti chithandizo chinabisidwa kwa mbali zonse ziwiri m'gawo la njira. Miyeso yovomerezeka ilipo makamaka pa cholinga chimenechi, kuphatikizapo muyeso wa Bang wa kubisa chithandizo umene wafotokozedwa ndi Bang ndi anzake.
Chifukwa chake ziyembekezo ndi owunika zimakhudza zotsatira mosiyana
Wotenga nawo mbali akazindikira chithandizo chimene wapatsidwa, zotsatira za ziyembekezo zimakhudza makamaka miyeso yodalira mmene iye akumvera: kuwerengera mphamvu ndi maganizo, miyeso ya zizindikiro, ndi ntchito zimene zimadalira khama la munthu. Miyeso ya King's College yochokera pa mmene anthu ankamvera imasonyeza vuto limeneli. Otenga nawo mbali anawerengera mphamvu, maganizo, ndi ululu pambuyo pa kulowetsa kulikonse kwa mankhwala m'mtsempha, pa nthawi imene aliyense wolandira utotowo anali ndi zifukwa zokwanira zodziwira zimenezo. Nkhaniyo imanena kuti miyeso ya mphamvu inali yokwera pa mlingo wochepa ndipo miyeso ya ululu inkakwera pamene mlingo unkakwera. Miyeso imeneyo ingakhale chifukwa cha mmene mankhwala amagwirira ntchito, ziyembekezo, kapena zonse ziwiri, ndipo njira ya kafukufukuyo singathe kusiyanitsa ziwirizo.
Miyeso yosadalira mmene munthu akumvera imatsutsa mphamvu ya ziyembekezo m'njira ina. Wotenga nawo mbali sangathe kungofuna kuti chithunzi cha kuchuluka kwa okosijeni m'magazi chioneke mwanjira inayake m'chipangizo chojambulira. Ichi ndi chimodzi mwa zifukwa zimene zotsatira za zithunzi zimasungabe phindu lawo lalikulu ngakhale kubisa chithandizo sikunali kwangwiro. Koma kusadalira mmene munthu akumvera sikutanthauza kusakhudzidwa konse. Ndondomeko zosanthula zimaphatikizapo kusankha mbali zoti ziwunikidwe, malire a miyeso, ndi mitundu ya masamu yogwiritsidwa ntchito. Wosanthula amene akudziwa chithandizo angatsogolere zosankha zimenezo ku zotsatira zimene amakonda. Magulu a San Antonio anatseka mpata umenewo mwa kusunga chithandizo chobisika mpaka pa gawo la kusanthula. Chiganizo chimodzi chimenecho m'njira zawo chili ndi kulemera kwambiri kuposa mawu oti chithandizo chinabisidwa kwa mbali zonse ziwiri m'zidule za nkhani zawo.
Njira zokhazikika za chithandizo chofanana ndi utoto zimatsatira mwachindunji mfundozi: patulani anthu owunika zotsatira ndi anthu opereka mankhwala, gwiritsani ntchito mawu okonzedwa mofanana polankhula ndi otenga nawo mbali, sankhani miyeso yayikulu imene imatengedwa chizindikiro choulula chisanaoneke ngati n'zotheka, ndipo pofika nthawi yochoka perekani mafunso oti anthu anene chithandizo chimene akuganiza kuti analandira, pogwiritsa ntchito muyeso woyenera, m'malo mongonena kuti chithandizo chinakhalabe chobisika. Zotsatira za mayesero a kukumbukira zimafunikira kuwerengedwa m'njira imeneyi, muyeso uliwonse pawokha.
Mmene mungawerengere zonena za kubisa chithandizo m'mphindi zisanu
Gwiritsani ntchito mndandanda uwu pa mayesero aliwonse a methylene blue, ndipo gwiritsani ntchito mayankho kusintha mmene mumaonera muyeso uliwonse payekha m'malo movomereza kapena kukana nkhani yonse:
- Kodi choyerekezera chinali chiyani kwenikweni: kapsulo yopanda mankhwala ogwira ntchito, placebo yokhala ndi utoto, kapena mlingo wochepa? Kapsulo yokhala ndi utoto imene sisintha mtundu wa mkodzo imafanana ndi mankhwala pa maonekedwe pa nthawi yopereka yokha.
- Kodi chithandizo chimene munthu wapatsidwa chinabisidwa pa nthawi yopereka: makapsulo osaonekera mkati, kulowetsa m'mtsempha kosonyeza zimene zikuperekedwa, kapena kugawa mwachisawawa kochitidwa ndi munthu wodziimira payekha?
- Kodi olemba anavomereza zizindikiro zoulula za utotowo, ndipo anawonjezera ndondomeko iliyonse yoziletsa, monga nthawi yokonzedwa yokodza kapena kupatula ntchito za ogwira ntchito?
- Kodi ananena kuti chithandizo chinabisidwa kwa ndani, ndipo mpaka liti: popereka mankhwala, powunika, kapena posanthula? Kubisa komwe kumatha kusanthula kusanachitike n'kofooka kuposa kubisa komwe kumapitirira mpaka kusanthula kutatha.
- Kodi muyeso waukulu unadalira mmene munthu akumvera kapena sunadalire zimenezo, ndipo unatengedwa chizindikiro choulula chisanaoneke kapena chitaoneka? Deta yotengedwa m'chipangizo chojambulira ndi miyeso yotengedwa pambuyo pa ulendo zili mbali zosiyana za malire amenewo.
- Kodi pali amene anayesa ngati kubisa chithandizo kunapambana: kuchuluka kwa anthu oyerekeza molondola, muyeso wa kubisa chithandizo, kapena chilichonse choposa kungotchula njira ya mayeserowo?
Utoto sumapangitsa kuti mayesero opanda kukondera akhale osatheka. Umapangitsa kuti kungonena mawu oti chobisika kusakhale kokwanira pofotokoza mwachidule. Mmene utotowo umakhalira m'thupi kumatsimikizira kuti chidziwitso chimaululika, ndipo mabuku a kafukufuku wa chitetezo amatsimikizira kuti zizindikiro zoululazo ndi mbali ya mmene mankhwalawo amagwirira ntchito nthawi zonse, osati zochitika mwangozi. Choncho werengani gawo la njira ngati mndandanda wa nthawi wosonyeza kuti ndani akanatha kuona chiyani, ndipo liti. Pamene muyeso unatengedwa mkodzo wabuluu usanaoneke, ukhulupirireni kwambiri. Pamene unatengedwa pambuyo pake, chepetsani kulemera kwake moyenera, ndipo funani kubwerezedwa kwa kafukufuku pogwiritsa ntchito miyeso imene utotowo sungathe kukhudza.