EMB agar နှင့် MacConkey agar: မီဒီယာရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖော်ခြင်း

ကျောင်းသားတစ်ဦးသည် တူညီသော ရေနမူနာကို ပန်းကန်နှစ်ခုတွင် streak လုပ်သည်။ တစ်ခုတွင် အစိမ်းရောင်သတ္တုတောက်ပမှုရှိသော အမည်းရောင်ကိုလိုနီများ ပေါ်လာသည်။ အခြားတစ်ခုတွင် မျက်နှာပြင်မရှင်းသော halo ပါသည့် တောက်ပပန်းရောင်ကိုလိုနီများ ပေါ်လာသည်။ ပန်းကန်နှစ်ခုစလုံးကို တူညီသော tube မှ inoculate လုပ်ထားပြီး ဘေးချင်းကပ် incubate လုပ်ကာ တူညီသောအချိန်တွင် ဖတ်ရှုခဲ့သည်။ ကျောင်းသားက ဘယ်ပန်းကန်က မှန်သလဲဟု မေးသည်။

ပန်းကန်နှစ်ခုစလုံး မှန်သည်။ ၎င်းတို့က မတူညီသည့် မေးခွန်းများကို ဖြေကြားပေးသည်။ အူလမ်းကြောင်းဘက်တီးရီးယားများကို စစ်ဆေးရန် မီဒီယာနှစ်မျိုးကို အပြန်အလှန်အစားထိုးအသုံးပြုနိုင်သကဲ့သို့ ယူဆခြင်းကြောင့် ရှုပ်ထွေးမှု ဖြစ်ပေါ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ Gram negative enteric organism များကို ရွေးချယ်ပြီး lactose fermenter များကို nonfermenter များနှင့် ခွဲခြားရန်ဖြစ်သော်လည်း ထိုရည်ရွယ်ချက်ကို မတူညီသော ဓာတုဗေဒနှင့် မတူညီသော မြင်သာရေးဆိုင်ရာ လက္ခဏာများဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ထားသည်။ အခြေခံအယူအဆနှစ်ခုကို နားလည်သွားသည်နှင့် ပန်းကန်ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် ကိုလိုနီဖတ်ရှုခြင်းသည် ပုံမှန်လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

အတိုချုံးအဖြေ

EMB agar သည် eosin Y နှင့် methylene blue ဆိုးဆေးနှစ်မျိုးကို အသုံးပြုပြီး တစ်ပြိုင်နက်တည်း လုပ်ဆောင်ချက်နှစ်မျိုး ဆောင်ရွက်စေသည်။ ၎င်းတို့သည် Gram positive ကြီးထွားမှုကို တားဆီးပြီး အက်စစ်ပြင်းပြင်းထုတ်လုပ်သည့် organism များပတ်ဝန်းကျင်တွင် precipitate ဖြစ်ကာ အမည်းရောင်ကိုလိုနီများ ဖန်တီးပေးသည်။ Escherichia coli တွင် အစိမ်းရောင်သတ္တုတောက်ပမှုကို ပုံမှန်အားဖြင့် တွေ့ရသည်။ MacConkey agar က လုပ်ဆောင်ချက်များကို ခွဲထားသည်။ bile salts နှင့် crystal violet တို့က Gram positive များကို တားဆီးပြီး lactose က fermentation အတွက် substrate ပေးကာ neutral red က အက်စစ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို ပန်းရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်ကိုလိုနီများအဖြစ် ပြသသည်။ လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာက E. coli ကို ထင်ရှားစွာ presumptive demonstration ပြုလုပ်ရန်ဖြစ်ပါက EMB သည် အသုံးဝင်သည်။ လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာက lactose fermenter များကို nonfermenter များမှ ပန်းရောင်နှင့် အရောင်မရှိသော အုပ်စုနှစ်ခုအဖြစ် ရှင်းလင်းစွာ ခွဲရန်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် stool သို့မဟုတ် urine workflow များတွင်ဆိုပါက MacConkey ကို ဖတ်ရှုရ ပိုမိုရိုးရှင်းလေ့ရှိသည်။ ပန်းကန်နှစ်မျိုးထဲမှ မည်သည့်တစ်မျိုးမျှ အရောင်တစ်ခုတည်းဖြင့် organism တစ်မျိုးကို အတည်မပြုနိုင်ပါ။

EMB: ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အချက်ပြခြင်းကို တစ်ပြိုင်နက်လုပ်သည့် ဆိုးဆေးများ

EMB အယူအဆတွင် ရွေးချယ်မှုနှင့် အချက်ပြမှုကို တူညီသော မော်လီကျူးများတွင် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ASM eosin methylene blue agar protocol တွင် EMB ကို selective နှင့် differential မီဒီယာနှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ဆိုးဆေးနှစ်မျိုးသည် Gram positive organism အများအပြားကို တားဆီးသော်လည်း lactose fermentation ကြောင့် ဆိုးဆေးစုပ်ယူမှုနှင့် precipitation ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ စံ Levine formulation တွင် peptone, lactose, phosphate, eosin Y, methylene blue နှင့် agar ပါဝင်ကြောင်း Levine EMB agar အတွက် FDA BAM method တွင် ဖော်ပြထားသည်။ EMB recipe အဟောင်းအချို့တွင် lactose နှင့်အတူ sucrose ထည့်သွင်းထားတတ်သော်လည်း Levine EMB တွင် sucrose မပါဘဲ lactose သာ ပါဝင်သောကြောင့် သင့်ဓာတ်ခွဲခန်းတွင် မည်သည့် formulation ကို သိုလှောင်အသုံးပြုထားသည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ။

EMB ကို ဖတ်ရှုခြင်းဆိုသည်မှာ ဆိုးဆေး၏ အပြုအမူကို ဖတ်ရှုခြင်းဖြစ်သည်။ lactose fermentation အားကောင်းလျှင် အက်စစ်လုံလောက်စွာ ထုတ်လုပ်ပြီး ဆိုးဆေး precipitation များစွာ ဖြစ်စေသဖြင့် E. coli တွင် အပြာမည်းရောင်အလယ်ပိုင်းများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် reflected light အောက်၌ အစိမ်းရောင်သတ္တုတောက်ပမှုကို တွေ့ရသည်။ Enterobacter နှင့် Klebsiella ကဲ့သို့ fermentation အားနည်းသူများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုတောက်ပမှုမရှိသော ပန်းရောင်မှ ခရမ်းရောင် mucoid ကိုလိုနီများအဖြစ် ကြီးထွားသည်။ Salmonella, Shigella နှင့် Proteus ကဲ့သို့ nonfermenter များသည် ဆိုးဆေးများကို precipitate ဖြစ်စေမည့် အက်စစ်ကို ရုတ်တရက် မထုတ်လုပ်သောကြောင့် ယေဘုယျအားဖြင့် အရောင်မရှိသော သို့မဟုတ် ကြည်လင်ဖျော့သော ကိုလိုနီများအဖြစ် ကြီးထွားသည်။ Gram positive များကို ပုံမှန်အားဖြင့် တားဆီးထားသော်လည်း တားဆီးမှုအဆင့်သည် strain နှင့် product အလိုက် ကွာခြားနိုင်သည်။ methylene blue သည် ပထမဦးစွာ အဘယ်ကြောင့် cationic stain အဖြစ် အပြုအမူပြုသနည်းဟူသည့် အကြောင်းအရာအပါအဝင် ဆိုးဆေးပြင်ဆင်မှု၏ ဓာတုဗေဒအပြည့်အစုံသည် dye formulation များအကြောင်း သီးခြားဆွေးနွေးရမည့် အကြောင်းအရာဖြစ်ပြီး microscopy ဆိုင်ရာ ယေဘုယျအကြောင်းအရာကို staining methods atlas တစ်ခုတွင် တွေ့နိုင်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ပန်းကန်ရွေးချယ်မှုနှင့် ဖတ်ရှုခြင်းကိုသာ အာရုံစိုက်ထားသည်။

အထက်ပါပုံသည် သရုပ်ပြပုံဖြစ်သည်။ မျှော်လင့်ရမည့် မြင်သာရေးအယူအဆကို ပြထားသည်။ EMB တွင် အမည်းရောင်တောက်ပသော ကိုလိုနီများ၊ ပန်းရောင် mucoid အမျိုးအစားများနှင့် ဖျော့ရောင်အမျိုးအစားများကို တွေ့ရပြီး MacConkey တွင် ပန်းရောင်နှင့် ဖျော့ရောင်အမျိုးအစားများကို နှိုင်းယှဉ်မြင်ရသည်။ ပုံစံကို လေ့လာရန် ဤပုံကို အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အဆုံးသတ်ဖတ်ရှုချက်တိုင်းကို ဓာတ်ပုံရိုက်ထားသော control များနှင့် သင့် bench ပေါ်ရှိ မီဒီယာအမျိုးအစားအတိအကျအတွက် product insert ဖြင့် အတည်ပြုပါ။

MacConkey: ခွဲထားသော လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ ပိုရိုးရှင်းသော မြင်သာရေးစည်းမျဉ်း

MacConkey အယူအဆတွင် လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီကို သီးခြားပါဝင်ပစ္စည်းတစ်မျိုးစီအား တာဝန်ပေးထားသည်။ ASM MacConkey agar protocol တွင်လည်း selective နှင့် differential ဟူသော တူညီသည့် အယူအဆကို ဖော်ပြထားပြီး MacConkey agar အတွက် FDA BAM method တွင် အဓိကပါဝင်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် peptones, lactose, bile salts, salt, neutral red, crystal violet နှင့် agar ကို စာရင်းပြုထားသည်။ bile salts နှင့် crystal violet တို့က Gram positive များကို ရွေးချယ်တားဆီးသည်။ Lactose က fermentation substrate ကို ပေးသည်။ Neutral red သည် pH reporter အဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး အက်စစ်ဖြစ်ပေါ်သော နေရာတွင် ပန်းရောင်မှ အနီရောင်သို့ ပြောင်းသွားကာ fermentation အားကောင်းသောအခါ တစ်ခါတစ်ရံ precipitated bile ကိုလည်း တွေ့ရနိုင်သည်။

ဖတ်ရှုစည်းမျဉ်းကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရိုးရှင်းအောင် ထားထားသည်။ ပန်းရောင်ဆိုသည်မှာ lactose fermenter ဖြစ်ပြီး အရောင်မရှိသော သို့မဟုတ် ဖျော့ရောင်ဆိုသည်မှာ nonfermenter ဖြစ်သည်။ E. coli သည် ပန်းရောင်မှ အနီရောင်အဖြစ် ပေါ်ပြီး bile precipitate halo ပါရှိတတ်သည်။ Klebsiella နှင့် Enterobacter သည် ပန်းရောင်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ capsule များကြောင့် မကြာခဏ mucoid ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။ Salmonella, Shigella, Proteus နှင့် အခြား Gram negative rod အများအပြားသည် အရောင်မရှိသောပုံစံဖြင့် ပေါ်သည်။ သင်ကြားရေးဓာတ်ခွဲခန်းများအတွက် အခြားအကျိုးကျေးဇူးတစ်ခုလည်း ရှိသည်။ bile salts များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် Proteus swarming ကို လျှော့ချပေးသောကြောင့် nonselective media များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် MacConkey ပေါ်တွင် သီးခြားကိုလိုနီများ ရယူရန် ပိုလွယ်သည်။ သို့သော် တားဆီးမှုမှာ လုံးဝမဟုတ်ဘဲ swarming control ကို ဦးစားပေးသည့်အခါ salt free alternative များလည်း ရှိသည်။

ဆိုးဆေးများ ဤကဲ့သို့ ပြုမူရခြင်း၏ မော်လီကျူးအဆင့်အကြောင်းရင်းသည် charge နှင့် structure တို့နှင့် ဆက်စပ်သည်။ Methylene blue သည် cationic phenothiazine dye တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ က acidic bacterial surface များနှင့် ဆက်နွယ်နိုင်မှုကို ရှင်းပြပေးသည်။ EMB ပေါ်ရှိ အက်စစ်ဇုန်များတွင် precipitate ဖြစ်ရာ၌လည်း ထိုဆက်နွယ်မှုကိုပင် တွေ့ရသည်။

အကျဉ်းချုပ်နှိုင်းယှဉ်ချက်

ဇယားကို ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုအဖြစ် ဖတ်ပါ။ သင်ခန်းစာတွင် fermentation အားကောင်းမှု၏ အဆင့်ဆင့်ကွာခြားမှုနှင့် ထင်ရှားသော အဆုံးမှတ်တစ်ခုကို ကျောင်းသားများ မြင်ရန်လိုပါက EMB က ပြသပေးသည်။ biochemical confirmation မပြုမီ လျင်မြန်စွာ binary sort လုပ်ရန်လိုပါက MacConkey က ပြသပေးသည်။

ဘယ်နမူနာအတွက် ဘယ်မီဒီယာကို သုံးမလဲ

presumptive fecal coliform သို့မဟုတ် E. coli ကို မှတ်မိစေရန် ရည်ရွယ်သော ရေလေ့ကျင့်ခန်းများတွင် EMB သည် sheen အလွန်ထင်ရှားသောကြောင့် ဆွဲဆောင်မှုရှိသည်။ MacConkey သည် enteric Gram negative များကိုလည်း စမ်းသပ်နိုင်ပြီး ရေစမ်းသပ်မှုများတွင် သမိုင်းကြောင်းအရ အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း မည်သည့်ပန်းကန်မျှ စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ထားသော ရေစမ်းသပ်နည်းကို အစားမထိုးနိုင်ပါ။ ထိုနည်းလမ်းတွင် စမ်းသပ်မှုအလိုက် modified mTEC သို့မဟုတ် MI ကဲ့သို့ မီဒီယာများကို သတ်မှတ်ထားနိုင်သည်။ သင့်ဓာတ်ခွဲခန်းက လိုက်နာရမည့် method ကို စစ်ဆေးပါ။

stool ပုံစံ ခွဲခြားမှုများတွင် fermenter များကို nonfermenter များမှ ခွဲရန်ဆိုပါက MacConkey သည် မီဒီယာနှစ်မျိုးအနက် ယေဘုယျအားဖြင့် ပိုအသုံးဝင်သည်။ Salmonella သို့မဟုတ် Shigella အတွက် လက်တွေ့ stool workflow များတွင် MacConkey တစ်မျိုးတည်းကို မမှီခိုဘဲ XLD သို့မဟုတ် Hektoen enteric ကဲ့သို့ ပိုမို selective ဖြစ်သော enteric media များကို ပုံမှန်အားဖြင့် ထပ်ထည့်အသုံးပြုသည်။

ဆေးခန်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို အတုယူသော urine ပုံစံ သင်ကြားမှုအတွက် MacConkey ကို blood agar နှင့် တွဲသုံးပါ။ MacConkey က အစောပိုင်း Gram negative ခွဲခြားမှုကို ပေးပြီး blood agar က MacConkey က တားဆီးထားသော organism များကို ပြန်လည်ကြီးထွားစေသည်။ ဤအတွဲကို urine culture setup ဆိုင်ရာ clinical description များတွင် စံလုပ်ငန်းစဉ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

အယူအဆသင်ကြားမှုသက်သက်အတွက် နှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုပါ။ EMB က fermentation အားကောင်းမှုသည် အရေးကြီးကြောင်းနှင့် မော်လီကျူးတစ်မျိုးက လုပ်ဆောင်ချက်နှစ်ခု ထမ်းဆောင်နိုင်ကြောင်း သင်ပေးသည်။ MacConkey က modular design ကို သင်ပေးသည်။ selector, substrate နှင့် reporter ကို သီးခြားထားသည်။ လူသိများပြီးသား E. coli, လူသိများပြီးသား Klebsiella aerogenes နှင့် လူသိများပြီးသား Salmonella ကို မီဒီယာနှစ်မျိုးစလုံးပေါ်တွင် ဘေးချင်းယှဉ် streak လုပ်ကြည့်သော ကျောင်းသားများသည် အဆိုပါ အယူအဆနှစ်မျိုးကို နောက်တစ်ကြိမ် ရှုပ်ထွေးစွာ မယူဆတော့တတ်ကြပါ။

term တိုင်းတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်တတ်သော ဖတ်ရှုအမှားများ

အများဆုံးတွေ့ရသည့် အမှားမှာ အရောင်တစ်ခုတည်းဖြင့် identification လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ MacConkey ပေါ်ရှိ ပန်းရောင်ကိုလိုနီသည် E. coli, Klebsiella, Enterobacter သို့မဟုတ် အခြား fermenter တစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ အရောင်မရှိသောကိုလိုနီသည် Salmonella, Shigella, Proteus, Pseudomonas သို့မဟုတ် အခြား nonfermenter တစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ အရောင်သည် Gram stain, oxidase, biochemical panel သို့မဟုတ် instrument identification ကဲ့သို့ confirmatory work များကို ဦးတည်ပေးသည့် screening phenotype တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး species အမည်မဟုတ်ပါ။

ဒုတိယအမှားမှာ sheen မရှိခြင်းကို အလွန်အကျွံ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် E. coli ကိုလိုနီအချို့၊ အထူးသဖြင့် သီးခြားကိုလိုနီများတွင် EMB ပေါ်၌ metallic sheen အနည်းငယ်သာရှိနိုင်သလို လုံးဝမရှိနိုင်ပါ။ sheen မရှိခြင်းက E. coli ကို ပယ်ဖျက်နိုင်သည့် အချက်မဟုတ်သကဲ့သို့ sheen ရှိခြင်းကလည်း E. coli ဖြစ်ကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ပါ။ sheen ကို presumptive clue တစ်ခုအဖြစ်သာ သတ်မှတ်ပါ။

တတိယအမှားမှာ အသက်မတူသော ပန်းကန်များကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြစ်သည်။ delayed lactose fermenter များသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ incubation ပြုလုပ်ပြီးနောက် MacConkey ပေါ်တွင် ပန်းရောင်ပြောင်းလာနိုင်ပြီး fermenter နှင့် nonfermenter ကြားရှိ ရှင်းလင်းသော ခွဲခြားချက်ကို မရှင်းမလင်း ဖြစ်စေသည်။ ဓာတ်ခွဲခန်းက သတ်မှတ်ထားသော အချိန်တွင် ဖတ်ရှုပြီး ရလဒ်နှင့်အတူ incubation time ကို မှတ်တမ်းတင်ပါ။

စတုတ္ထအမှားမှာ ရောနှောကြီးထွားမှုကို organism တစ်မျိုးတည်းအဖြစ် ဖတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အရောင်မရှိသော ကိုလိုနီဘေးရှိ ပန်းရောင်ကိုလိုနီသည် phenotype နှစ်မျိုးရှိကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်ပြီး ကြားအဆင့်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ကောင်းစွာ သီးခြားဖြစ်နေသော ကိုလိုနီများကို ရွေးယူပြီး morphotype တစ်မျိုးစီကို သီးခြားစီ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါ။ Mucoid texture ကလည်း အလားတူ ထောင်ချောက်တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။ Klebsiella နှင့် Enterobacter နှစ်မျိုးစလုံးသည် mucoid ပုံစံဖြစ်နိုင်သောကြောင့် capsule တစ်ခုတည်းဖြင့် အမည်သတ်မှတ်၍ မရပါ။ ယခင်က Enterobacter aerogenes ဟု သင်ကြားခဲ့သော organism ကို ယခု Klebsiella aerogenes အဖြစ် ပြန်လည်အမျိုးအစားခွဲထားပြီး ယင်းကြောင့် chart အဟောင်းများနှင့် label အသစ်များ မကိုက်ညီသကဲ့သို့ ထင်ရခြင်းကို ရှင်းပြနိုင်သည်။

Control များနှင့် နိဂုံးချုပ်စည်းမျဉ်း

session တိုင်းတွင် ဓာတ်ပုံရိုက်ထားသော သို့မဟုတ် အသစ်ပြင်ဆင်ထားသော control များကို အသုံးပြုပါ။ strong fermenter reaction အတွက် E. coli၊ ပုံမှန် sheen မရှိဘဲ mucoid fermentation ဖြစ်စေရန် Klebsiella aerogenes၊ colorless nonfermenter reaction အတွက် Salmonella strain တစ်ခုနှင့် သင့် product အတိအကျပေါ်ရှိ Gram positive suppression ကို အတည်ပြုရန် Staphylococcus aureus ကို အသုံးပြုပါ။ bile, crystal violet နှင့် ဆိုးဆေးပါဝင်မှုအလိုက် selectivity ပြောင်းလဲနိုင်သောကြောင့် strain number များနှင့် acceptance criteria များကို manufacturer insert နှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုလုပ်ပါ။

bench ပေါ်တွင် စာကြောင်းတစ်ကြောင်းကို မှတ်ထားပါ။ EMB သည် ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အချက်ပြခြင်းနှစ်မျိုးစလုံးကို လုပ်ဆောင်သော ဆိုးဆေးများကို အသုံးပြုသောကြောင့် E. coli ကို ထင်ရှားစွာ ပြသနိုင်သော်လည်း ဖတ်ရှုရာတွင် ပိုမိုနူးညံ့သော ကွာခြားချက်များကို သတိပြုရသည်။ MacConkey သည် ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အချက်ပြခြင်းကို ခွဲထားသဖြင့် ပန်းရောင်နှင့် ဖျော့ရောင်ကို ရိုးရှင်းစွာ ခွဲနိုင်သော်လည်း fermentation အသေးစိတ်ကို နည်းပါးစွာ ဖော်ပြသည်။ မေးခွန်းနှင့် ကိုက်ညီသော အယူအဆရှိသည့် မီဒီယာကို ရွေးချယ်ပြီး အရောင်ရလဒ်ကို သင့်လျော်သော စမ်းသပ်မှုများဖြင့် အတည်ပြုပါ။ ထိုသို့လုပ်လျှင် ပန်းကန်နှစ်ခုသည် အပြိုင်အဆိုင်မဖြစ်တော့ဘဲ အပြန်အလှန် ဖြည့်စွက်လုပ်ဆောင်ပေးလာမည်။