Te puru metilīni mō te mate Lyme: ngā kitenga taiwhanga me ngā taunakitanga haumanu

Ehara te rīhi whakatipu i te tūroro. Mā taua rerekētanga e mārama ai tata ki ngā kerēme katoa mō te puru metilīni me te mate Lyme.

Me whakaaro tātou ki ngā kaipānui tokorua e kite ana i te rerenga kotahi: kua “whakakore rawa” ngā kairangahau i ngā huakita Lyme mā tētahi huinga rongoā. Ki tā tētahi kaipānui, i noho kore huakita tētahi rīhi karāhe mō ngā wiki e rua. Ki tā tērā atu, kua ora ake ngā tūroro ruha. He māori noa iho ēnei whakamārama e rua. Engari ko te mea tuatahi anake e hāngai ana ki tā te whakamātautau taiwhanga i ine ai.

Ka noho wehe ēnei ariā e rua i tēnei tuhinga. Ka arotakehia ngā mahi a te puru metilīni ki a Borrelia burgdorferi i ngā whakatipuranga taiwhanga, ngā hua i tōna whakaurunga ki ngā mahere maimoatanga matatini mō ngā tūroro, me te take kāore tētahi o aua hua e whakautu i te pātai mō te roa e tika ana kia whakamahia te puru metilīni mō Lyme.

Nā te huakita a Lyme, nō reira kāore ngā taunakitanga mō ngā pirinoa e hāngai noa mai

Nā Borrelia burgdorferi te mate Lyme, he huakita tōrino e whakawhitia ana e ngā tiki. Ka whakamahia i te maimoatanga paerewa ngā rongoā patu huakita pērā i te doxycycline, te amoxicillin, te cefuroxime rānei, e ai ki te aratohu Lyme 2020 nā IDSA, AAN, me ACR.

He mea nui tōna noho hei huakita, nā te mea he hītori motuhake tō te puru metilīni mō te patu pirinoa. Kua rangahaua mō ngā pirinoa malaria, ā, i ētahi wā ka kōrerotia mō Babesia, he pirinoa kawea e te tiki ka noho tahi pea me Lyme. Kāore tētahi hua ki te pirinoa e whakaū i taua tukanga mahi anō ki a Borrelia. He rerekē te hanganga, te pākia, ngā wāhi e whāia ana e te rongoā, me ngā wāhanga o te tinana e pangia ana e ēnei rauropi. E whakapuaki ana tā mātou tirohanga whānui mō te mahi a te puru metilīni i roto i ngā pūtau i taua whakaaro anō: he whānui ngā tauhohenga hāora-whakahāora me te whakaheke, engari ka whakawhirinaki tonu te hua koiora ki te rauropi me te horopaki.

Nō reira, me noho wehe ngā pātai e rua. Tuatahi, he aha te mahi a te puru metilīni ki a Borrelia i tētahi whakatipuranga e āta whakahaeretia ana? Tuarua, he aha ka pā ki ngā tāngata whai mate Lyme? Ka whai te toenga o tēnei tuhinga i taua raupapa.

He āhua ngā pūtau manawaroa, ehara i te riaka kaha ake

He maha ngā wā ka patua wawetia te nuinga o Borrelia e ngā paturopi, ā, ka mahue mai tētahi taupori iti ake e manawaroa ana ki aua rongoā. I te whakatipunga anō a ngā kairangahau i aua pūtau i ora, i te nuinga o te wā ka hoki ngā uri ki te āhua e taea ai te patu e ngā paturopi. E tohu ana taua tauira ki tētahi āhua whaiaroaro ka taea te whakahoki, kaua ki te ātete tuku iho. Kei te rangahau a Sharma mā mō te patunga wāhanga-rua me te tipu anō o ngā pūtau manawaroa tētahi whakaaturanga mārama.

I te mahi, ko te nuinga o ngā rauropi i ngā whakatipuranga taitamariki kei te wā tipu taupū he huakita tōrino nekeneke, ā, he māmā ake te patu mā ngā rongoā paerewa. I ngā whakatipuranga tawhito ake kei te wā tipu tū, he maha ake ngā tinana porowhita me ngā kāhui iti kua putu tahi, ā, he kaha ake tō rātou manawaroa ki aua rongoā. E whakaahua ana aua kupu i ngā āhua me ngā tikanga tipu i roto i tētahi rīhi. Ehara i te taunakitanga nā aua āhua anō ngā tohumate e mau tonu ana i muri i te maimoatanga o te mate Lyme.

He māmā te tauira whakaaro whai hua. Mā te tipu hohe ka kitea ngā wāhi e whāia ana e ngā rongoā, pērā i te hanga pakitara pūtau. Mā te tipu pōturi, rerekē rānei, ka huna aua wāhi. Tērā pea kāore he hiranga o tētahi pūhui e āwhina ana ki te āhua tuarua mō te āhua tuatahi, ā, he tika hoki te kōaro.

Ngā mea i kitea tūturu e te rangahau tātari 2015

Ko te tohutoro e tino whakamahia ana mō tēnei kaupapa ko tētahi tātari 2015 i te kohinga pūhui FDA nā Feng mā. I whakamātauria ngā pūhui ki ngā whakatipuranga Borrelia kua whitu rā te pakeke, kei te wā tipu tū, mō ētahi atu rā e whitu, me ia pūhui tātari i te 50 micromolar.

He nui te mahi a te puru metilīni kia arohia, engari kāore i whakakore i ngā rauropi ora katoa. Ki tā te tirohanga karu-whakarahi, tata ki te 40 percent o ngā pūtau i noho ora i muri i te puru metilīni, ki te whakataurite ki te 93 percent i te rōpū whakatairite kāore i rongoātia, te 75 percent i muri i te doxycycline, te 76 percent i muri i te amoxicillin, te 49 percent i muri i te cefuroxime, me te 35 percent i muri i te daptomycin i whakamahia hei whakatairite. Kāore i taea te whakamahi i te hua a te pūrere pānui pereti mō te puru metilīni, nā tōna tae kaha i whakararuraru te whakamātautau kōrekoreko. Nō reira, i whakawhirinaki te whakatau ki te tirohanga tika mā te karu-whakarahi.

He tohu tātari tērā, ehara i te whakakorenga rawa. Kāore i whakaaturia ka noho kore rauropi ora ngā whakatipuranga puru metilīni i roto i te whakatipu anō mō te wā roa, kāore he rongoā. I tono ngā kaituhi kia mahia he rangahau huinga rongoā me ngā rangahau kararehe ā muri ake, koirā te whakamāramatanga tika o tētahi tātari kohinga pūhui.

He aha i māmā ai te pōhēhē ki ngā hua o ngā huinga rongoā

He maha ngā wā ka uru tētahi rangahau pānga nō 2015 ki taua kerēme anō. I te rangahau a Feng, Auwaerter, me Zhang mō ngā huinga rongoā ki a Borrelia kei te wā tipu tū, ko te hua taiwhanga kaha rawa i ahu mai i te daptomycin me te doxycycline me te cefoperazone, ko ia rongoā i te 10 micrograms per milliliter mō ngā rā e whitu. I muri i te maimoatanga, i waimehatia ngā rongoā ki roto i te wai whakatipu hou, ā, i tirohia ngā whakatipuranga mō te tipu anō.

Ko taua huinga takitoru anake i noho kore rauropi e kitea ana i muri i ngā rā 15 o te whakatipu anō. Ko te paepae kitea mā te karu-whakarahi i kīia he iti iho i te 100,000 rauropi. Nō reira, ko te tikanga o te “whakakorenga rawa”, kāore he tipu anō i kitea mā te karu-whakarahi i raro i taua kawa. Kāore i te tikanga kua whakaūngia te korenga o te rauropi kotahi noa iho, te kuhu ki ngā kiko o te kararehe, te whakaoranga rānei o te tangata. I whakatūpato tonu te tuhinga kia kaua ngā kitenga e whakawhānuitia tika atu ki te maimoatanga.

Ko ngā raraunga mō ngā huinga puru metilīni i puta i muri mai nō tētahi taumata taunakitanga rerekē, ngoikore ake hoki. I whakamātauria e tētahi tuhinga roa paerua 2016 i Johns Hopkins nā Megan Weitner te puru metilīni i te 4 micrograms per milliliter, he kukūtanga i kōwhiria me te whai whakaaro ki tōna kukūtanga i te wē toto, me ngā rongoā hoa pērā i te cefuroxime, te doxycycline, te azithromycin, te rifabutin, te rifaximin, te nitrofurantoin, me te pyrimethamine. I pā ngā rongoā ki ngā whakatipuranga mō ngā rā e whitu, ā, i aromatawaitia mā te whakatae me te tirohanga karu-whakarahi. I kīia he hohe ngā huinga i raro iho i te 0.90 te oranga toenga kua whakatauritea ki te paerewa. Hei tauira, i tae te puru metilīni me te azithromycin ki te 0.88, ā, ka pai ake ki te 0.64 i te tāpiritanga o te cefuroxime, engari i tae ētahi atu huinga takitoru ki te 0.69 ki te 0.82 pea.

He hekenga ēnei o te tohu whakatae, ehara i te whakakore i ngā rauropi ora katoa i te whakatipuranga. Kāore te tuhinga roa i whakaatu i te noho kore rauropi mō te wā roa o ngā whakatipuranga whai huinga puru metilīni, kia rite ki te hua o te huinga takitoru daptomycin. He tuhinga roa hoki tēnei, ehara i te tuhinga hautaka kua arotakehia e ngā hoa ngaio. Ka taea te whakaputa whakapae hei whakamātau. Kāore e rite tōna mana ki tō ngā taunakitanga haumanu whai rōpū whakatairite.

Koinei te take kāore e taea te tango noa mai i tētahi “kawa puru metilīni mō Lyme” i ēnei tuhinga. Ko te whakapā taiwhanga e rumaki tonu ana i ngā rauropi mō ngā rā e whitu kāore e tautuhi i te horopeta mā te tangata, te ara tuku, te roa, te kukūtanga i ngā kiko, te taumata paitini rānei e whakaaetia ana. Kāore hoki e whakamātautau ana i te puru metilīni anake ki ngā putanga haumanu e whai tikanga ana ki ngā tūroro, pērā i te mamae, te ruha, te pupuhi hononga, ngā tohu o te pūnaha io, te hokinga mai rānei o te mate. Hei āwhina ki te wehe i ēnei taumata taunakitanga, tirohia tā mātou aratohu mō te pānui i ngā kerēme rangahau puru metilīni.

Mai i ngā rīhi ki ngā tūroro: te wāhanga haumanu e ngaro ana

I te wā e tuhia nei, kāore he whakamātautau matapōkere, he whakamātautau anga whakamua whai rōpū whakatairite rānei, e whakaatu ana ka rongoā te puru metilīni i te mate Lyme. Ko ngā mea kei te wātea mō te tangata he pūrongo kāore he rōpū whakatairite, ā, ko te puru metilīni tētahi wāhanga o tētahi mahere rongoā maha.

Ko te tauira mārama rawa ko ngā rangahau whakamuri mō te maimoatanga huinga dapsone nā Horowitz, Fallon, me ō rātou hoa, tae atu ki tētahi pūrongo 2023 mō ngā tūroro 25 kua nui kē ngā maimoatanga o mua. I pūrongotia kua kore ngā tohumate Lyme hohe o te waru o te 25 mō te toru marama neke atu. Engari i whiwhi hoki ngā tūroro i te dapsone, ngā tetracycline, te rifampin, te rifabutin rānei, ngā macrolide, ā, i ētahi wā, ētahi atu rongoā. Kāore he rōpū i whiwhi i te puru metilīni anake, kāore hoki he rōpū whakatairite matapōkere. He ōrite te hanganga o ngā pūrongo kēhi iti o muri mai.

Ka taea e taua hoahoa te whakaahua i ngā putanga. Kāore e taea te whakatau nā te puru metilīni aua putanga. Tērā pea nā tētahi atu rongoā, nā te huinga rongoā, nā te haere māori o te mate, nā ngā pānga placebo, nā te aroturuki tata ake, nā te kōwhiri rānei i ngā tūroro ka ora ake pea. Mā te ripanga e āta whakaatu taua āputa.

Nō reira, ko te tauira he tātari, whai muri mai ko ngā huinga rongoā i tētahi tuhinga roa, whai muri mai ko ngā pūrongo rongoā maha kāore he rōpū whakatairite. He ngoikore ake taua raupapa i tētahi pānga maimoatanga kua whakaaturia i te whakamātautau haumanu.

Kāore he whakautu whai taunakitanga mō te roa o te whakamahinga

E mārama ana te hiahia rapu mō “kia pēhea te roa e whakamahi ai i te puru metilīni mō Lyme”. Ka puta te pēhanga kia mahi i tētahi mea ina mau tonu ngā tohumate. Engari, ka whakapae te whakatau i te roa kua mōhiotia kētia tētahi horopeta whai hua, ā, kāore anō tētahi whakamātautau kia whakaū i tētahi horopeta mō Lyme.

He rongoā pā puta noa i te tinana te puru metilīni, ā, he here tūturu tōna. E whakaahua ana te tapanga rongoā whakahaunga o Amerika mō te methemoglobinemia kua whiwhi i te 1 mg per kg mā te ia toto i roto i te 5 ki te 30 minutes. He mate kē, he ara tuku kē, he whāinga kē tēnei, kāore e taea te whakarerekē hei horopeta Lyme. Kei te tapanga tētahi whakatūpato pouaka mō te mate serotonin ina whakakotahitia te puru metilīni ki ngā rongoā whakapā ki te serotonin, otirā ngā SSRI, ngā SNRI, me ngā aukati MAO. E rāhuitia ana hoki te whakamahinga ina hapa te G6PD, nā te tūraru o te mate toto kore nā te pakaru o ngā pūtau toto whero. Me arotake e tētahi mātanga hauora ngā rongoā, te āhua G6PD, te hapūtanga, te mahi tākihi, me ngā pāhekoheko rongoā o te tangata e whakaaro ana ki te whakamahi. Ka whakamārama tā mātou whakarāpopototanga haumaru me te whakahaere i te hiranga o te parakore me te tirotiro hauora i mua i te whakamahinga ka pā puta noa i te tinana.

Mō ngā tohumate e mau tonu ana i muri i te maimoatanga Lyme kua tūtohutia, ina kāore he taunakitanga ine mō te pangia anō, mō te korenga rānei o te maimoatanga e whai hua, e tūtohu ana te aratohu IDSA kia kaua e tāpiri atu he maimoatanga patu moroiti. E kī ana hoki kāore he taunakitanga haumanu e tautoko ana i ngā mahere e aro pū ana ki ngā pūtau manawaroa, ki ngā rerekētanga āhua rānei. Kāore tēnā e whakahē ana i te noho o ngā pūtau manawaroa i roto i ngā rīhi. E kī ana kāore anō kia hangaia te hononga ki te maimoatanga haumanu.

He huarahi whaihua mō te pānui i te kerēme ka tūtaki atu koe ā muri ake, ko te pātai i ngā pātai e toru. I puta te hua i te whakatipuranga wai taiwhanga, i tētahi kararehe, i ngā tūroro rānei? I whakamātauria te puru metilīni anake, i roto noa rānei i tētahi ranunga rongoā maha? I ine te putanga i te tipu anō i roto i tētahi rīhi, i te ora ake rānei o te tangata? Ki te mea ko ngā whakautu he rīhi, he ranunga, he tipu anō, he rangahau whakaputa whakapae tēnā. Ehara i te kawa maimoatanga.