Tuhinga
He aha i uaua ai te huna i te tohatoha maimoatanga i ngā whakamātautau kikorangi metilīni

Ka horomia e ia tangata o tētahi rōpū tūao 13 tāngata he pire kōpaki kāore e kitea tōna roto, ka takoto ki tētahi mīhini matawai, ka mahi hoki i ngā mahi whakamātautau mahara. Kāore tētahi i roto i te rūma e mōhio ko wai i whiwhi i te rongoā. E kī ana te pūrongo whakamātautau he hoahoa huna takirua tēnei, ā, i taua wā tonu, e tika ana taua whakaahuatanga. Kātahi ka hoki te katoa ki te kāinga, ā, ka mimi kikorangi ngā kaiuru katoa i whiwhi i te kikorangi metilīni. I huna rānei te tohatoha maimoatanga i te whakamātautau? He whāiti ake te whakautu pono i tā te tapanga e tohu ana: i huna i te wā i tangohia ai ētahi inenga, engari kāore i huna i te wā i tangohia ai ētahi atu. Ko taua rerekētanga te tino kaupapa o te huna i te tohatoha maimoatanga i ngā whakamātautau haumanu kikorangi metilīni.
Kāore te huna i te wā hoatu rongoā e ōrite ki te huna puta noa i te aroturuki whai muri
Ko te tikanga o te huna, e kaha haere ana te karangatia e ngā mātanga tikanga rangahau he ārai mōhiotanga, kia kaua ngā tāngata ka taea e rātou te whakatītaha tētahi hua e mōhio ki te tohatoha maimoatanga. E toru ngā rōpū matua: ko ngā kaiuru, ko ngā kaimahi e pāhekoheko ana ki a rātou, me ngā tāngata e aromatawai ana i ngā putanga. Mā te tohatoha matapōkere me tētahi pire kōpaki kāore e kitea tōna roto e huna te tohatoha i te wā tonu e hoatu ana te rongoā. Ko reira mutu ai te whakaaro o te nuinga o ngā kaipānui, ā, koirā te hapa.
Ka āta whakaputa kōrero tētahi waikano kikorangi i te roanga o te wā, ā, ka tae ia kōrero ki tētahi rōpū rerekē i tētahi wā rerekē. Ka huna te pire kōpaki i te tae i te wā e horomia ana. I ētahi hāora i muri mai, ka whakaatu te mimi i taua kōrero ki te kaiuru. Ka taea e ngā pūrere aroturuki te whakaatu wawe ake ki ngā kaimahi. Nō reira, mō tētahi whakataurite i te kikorangi metilīni ki te rongoā horihori, ko te pātai tika ehara i te mea i huna whānuitia rānei te whakamātautau. Ko te pātai, ko wai i mōhio ki te aha, ā, nōnahea, e pā ana ki ia inenga.
He aha ngā tohu e whakaatu ana i te tohatoha
He tohu ā-tinana ēnei, e whakawhirinaki ana ki te rahinga rongoā, ā, kua tino tuhia:
He mimi kikorangi, he mimi kikorangi kākāriki rānei. Koinei te tohu matua i ngā rahinga rongoā iti mā te waha. Ka puta i roto i ētahi hāora i muri i te horomanga, ā, ko te tikanga ka mau mō te rā kotahi pea. I te whakamātautau atahanga mahi i San Antonio, i pūrongo ngā kaiuru katoa i whiwhi i te kikorangi metilīni i mimi kikorangi rātou i muri i te wehenga atu i te pokapū atahanga, engari kāore tētahi kaiuru i whiwhi i te rongoā horihori i pūrongo i tētahi rerekētanga tae. I puta te kitenga mō te mimi i muri i te matawai. He mea nui tērā, ka mārama hoki tōna take i raro iho nei.
He tūtae kikorangi me te arero kikorangi. Ka puta ēnei mō tētahi wā poto i muri i te hoatutanga rongoā mā te waha, ā, ka kitea e ngā kaiuru me te hunga e tirotiro ana i a rātou.
Te tae o te kiri me ngā wāhanga mā o ngā karu. I ngā rahinga teitei ake ka hoatu mā te ia toto, ka tino kitea te tae o te waikano ki te kiri me ngā wāhanga mā o ngā karu. Ka kitea tēnei tohu e ngā kaimahi i te wā o te haerenga, kāore e kitea e te kaiuru anake i muri mai.
Te whakararu i ngā pūoko. Ka ngongo te kikorangi metilīni i te aho e whakamahia ana e ngā pūrere ine hāora ā-patukinga, nō reira ka kore e pono ngā pānuitanga kukūtanga hāora i te wā e whāngai ana te rongoā mā te ia toto. I te rangahau rere toto roro a King's College, kāore i taea e te rōpū te aroturuki i te kukūtanga hāora nā tēnei take tonu. Arā, i whiwhi ngā kaimahi i te taha moenga i tētahi tohu mai i te pūrere he mea rerekē kei te tupu.
Kia mārama ki te rerekētanga o ngā tohu: kotahi tonu te ahunga o ngā kōrero katoa e whakaaturia ana e te waikano. Ka mōhio te kaiuru he mimi kikorangi tōna kua whiwhi ia i te rongoā. Ko te mea anake ka mōhiotia e te kaiuru he mimi noa tōna, tērā pea kua whiwhi ia i te rongoā horihori mō te kikorangi metilīni, ki te kore taua rongoā horihori i hangaia kia tae ai te mimi. Kāore ngā mea kua whakamātauria tae mai ki tēnei wā e pērā.
He aha ngā tikanga kua whakamātauria i ngā whakamātautau
Ko ngā wāhanga tikanga o ngā whakamātautau atahanga ngā tauira rangahau tino pai, nā te mea he tino āmiki tā rātou whakaahua i ngā tikanga hei ārai i ēnei tohu. Ka mōhio ngā kaipānui e whai ana i ngā taunakitanga mō ngā rahinga iti ki ēnei rangahau i roto i ngā tuhinga rangahau mahara.
I tohatoha matapōkere ngā whakamātautau e rua i San Antonio i ngā pakeke hauora ki te 280 mg kikorangi metilīni kounga USP mā te waha (tata ki te 4 mg/kg), ki tētahi rongoā horihori rānei o te tae kai FD&C Blue No. 2. I raua ēnei ki ngā pire kōpaki tuku wawe kāore e kitea tō rātou roto. I ōrite te rongoā horihori whai tae ki ngā mea i roto i te pire kōpaki i te wā hoatu rongoā, engari kāore i tae i te mimi. Nō reira, i rahua te tāruatanga i te wā tonu i tino whai take ai. I te mōhio ki tēnei, ka tāpiri te rōpū whakamātautau Radiology i tētahi kawa whanonga: i tonoa ngā kaiuru kia mimi i mua i te horomanga o te pire kōpaki, ā, kia kaua e mimi anō kia mutu rā anō te wā atahanga. Ko te tino take, kia kore te tae o te mimi e whakararu i te huna. Nā tētahi tapuhi rangahau motuhake i pupuri te kī tohatoha matapōkere, mā ngā ipu kua tapaina ā-raupapa, ā, kāore ia i whai wāhi atu ki ētahi atu mahi o te rangahau. E ai ki te pūrongo atahanga mā ngā tikanga maha, i mau tonu te huna ki ngā kaiuru, ngā tapuhi, me ngā kaiaromatawai putanga kia oti rā anō te tātari. I whakamahi te rangahau hononga e hāngai ana i taua hoahoa anō, ā, i pūrongo i taua āhuatanga anō i muri mai: ko te rōpū kikorangi metilīni anake i kite i te rerekētanga rangitahi o te tae o te mimi i muri i te wehenga atu i te pokapū.
He rerekē te huarahi o te rangahau a King's College, ā, he mārama ake tāna whakaatu i ngā here. Tokowaru ngā tūao hauora, ā, i whiwhi ia tangata i tētahi whāngaitanga rongoā horihori kūhuka mā te ia toto me ngā rahinga kikorangi metilīni e rua mā te ia toto (0.5 me te 1 mg/kg), i ngā rā motuhake, i tētahi raupapa matapōkere. E kīia ana he hoahoa huna kotahi, he whakataurite hoki i roto i te kaiuru kotahi: i mōhio ngā kairangahau he aha i whāngaihia, ā, ko ia kaiuru tōna ake whakataurite puta noa i ngā wā whakamātautau, e ai ki te tuhinga mō te rere toto me te pākia. Mō tētahi waikano kikorangi mā te ia toto, kāore i whakapaetia ka noho huna tonu te tohatoha ki ngā kaiuru puta noa i ngā haerenga.
Ka whakaatu ngā tuhinga rangahau hinengaro tawhito i tētahi rautaki tuatoru: te rahinga iti hei whakataurite hohe. I whakamahia e tētahi whakamātautau whakawhiti e rua tau mō te kikorangi metilīni mō te mate hinengaro mania me te pōuritanga te 15 mg ia rā hei āhuatanga whakataurite ki te tata ki te 300 mg ia rā. Ka whakahuatia tēnei kōrero i te matapakinga o te tuhinga mō te rere toto me te pākia. I ngā mahi o muri mai mō tētahi pūhui i ahu mai i te kikorangi metilīni mō te mate Alzheimer, i whakamahia tētahi rahinga iti i whakaritea tuatahitia hei whakataurite, ā, i kitea he rite tōna mahi ki tētahi maimoatanga. He pai ake te tārua a te rahinga iti hei whakataurite i ngā pānga taha me ngā tohu ka kitea, tēnā i tētahi pire kōpaki kore mahi. Engari ka whakaae taua tikanga ki tētahi here nui: ka taea noa e te whakamātautau te whakatau tata i te rerekētanga i waenga i ngā rahinga, kāore rawa i te pānga o te rongoā ina whakatauritea ki te kore rongoā.
Ko te whakamātautau tino mārama o te whakaaro rongoā horihori whai tae, he whakamātautau PTSD i whakataurite i te 260 mg kikorangi metilīni mā te waha ki te rongoā horihori indigo carmine, i roto i ngā pire kōpaki he ōrite te āhua. I akiakina hoki ngā kaiuru kia inu wai hei whakawaimeha i te pānga. Ahakoa tērā, i pūrongotia te rerekētanga tae o te mimi e te 95.6 ōrau o te rōpū kikorangi metilīni, ki te 21.1 ōrau o te rōpū rongoā horihori, i te whakamātautau whakakore urupare a Telch me ōna hoa. Ka ōrite te waikano i roto i te pire kōpaki ki te āhua o te rongoā. Kāore e ōrite ki te wheako o te kaiuru.
Te whakataurite tikanga whakamātautau: ngā mea i taea e ia rōpū te kite
Ko tēnei ripanga te tuhinga kua whakarāpopototia. Pānuitia ia rārangi hei raupapa wā, kaua hei whakataunga kounga.
| Whakamātautau | Rahinga me te ara hoatu | Hoahoa i kīia | Rongoā horihori | Ngā mea i taea e ngā kaiuru te kite | Ngā mea i taea e ngā kaiaromatawai te kite | I whakamātauria te angitu o te huna? |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rodriguez me ōna hoa, Radiology 2016 (n=26) | 280 mg kikorangi metilīni USP mā te waha, kotahi te hoatutanga | Tohatoha matapōkere, huna takirua, whakataurite ki te rongoā horihori | FD&C Blue No. 2 i ngā pire kōpaki kāore e kitea tō rātou roto | He mimi kikorangi i muri i te wehenga atu i te pokapū (ngā kaiwhiwhi rongoā katoa); kāore he tohu i te wā matawai, nā te āwhina o te kawa kaua e mimi | Kāore he tohu i te wā matawai; i mau tonu te huna i te tātari putanga kia oti rā anō | Kāore he whakamātautau matapae; i kohia ngā pūrongo mimi hei tohu rongoā ka puta tōmuri |
| Rodriguez me ōna hoa, Brain Imaging Behav 2017 (n=28) | 280 mg kikorangi metilīni USP mā te waha, kotahi te hoatutanga | Tohatoha matapōkere, huna takirua, whakataurite ki te rongoā horihori | FD&C Blue No. 2 i ngā pire kōpaki kāore e kitea tō rātou roto | He rerekētanga rangitahi o te tae mimi i muri i te wehenga atu i te pokapū, i te rōpū rongoā anake | Kāore he tohu i te wā matawai; i huna ki ngā kaiuru me ngā kairangahau kia mutu rā anō te tātari | Kāore he whakamātautau matapae i pūrongotia |
| Singh me ōna hoa, J Cereb Blood Flow Metab 2023 (n=8) | 0.5 me te 1 mg/kg mā te ia toto, me te rongoā horihori kūhuka, whakawhiti | Huna kotahi, whakataurite i roto i te kaiuru kotahi, raupapa matapōkere | 50 mL wairewa kūhuka | He mimi kikorangi me ngā tairongo e pā ana ki te whāngaitanga puta noa i ngā wā whakamātautau; kāore e tino whakapono ka mau te huna puta noa i ngā haerenga | Kāore i huna ki ngā kairangahau, e ai ki te hoahoa; i ine ā-tauhia ngā putanga atahanga mā te rorohiko | Kāore he whakamātautau matapae; i pūrongotia ngā whakatauranga whaiaro mō te kaha, te āhua ngākau, me te mamae mō ia wā whakamātautau |
E rua ngā tauira matua e kitea ana. Tuatahi, kāore tētahi o ngā whakamātautau e toru i whakahaere i tētahi arowhai ōkawa mō te angitu o te huna, pērā i te tono ki ngā kaiuru kia matapae i tō rātou tohatoha i te putanga atu. Ko te kī i huna te tohatoha he whakaahuatanga o te tukanga; ko te whakamātautau matapae he taunakitanga mō te putanga, ā, kāore taua taunakitanga i konei. He āputa whānui tēnei, kāore e pā ana ki tēnei waikano anake: i kitea e tētahi arotake o ngā whakamātautau 191 i whakatauritea ki te rongoā horihori, e tata ana ki te 2 ōrau anake i aromatawai i te angitu o te huna ki ngā kaiuru me ngā kairangahau, ngā kaiaromatawai rānei, e ai ki tā Fergusson me ōna hoa i pūrongo ai. Tuarua, nā te wā i puta ai te tohu i tika tonu ai tētahi wāhanga o te kerēme i ngā whakamātautau mā te waha: i puta te tohu i muri i te kohinga raraunga matawai. Nō reira, i inea ngā putanga atahanga i te wā e whakaponohia ana i mau tonu te huna, engari kāore i pērā mō ngā mea i whakataurangatia i muri mai.
Ka taea te whakamātau i ngā matapae, ā, ka whakaatu tētahi whakamātautau kikorangi metilīni i te huarahi. I te whakamātautau werohanga ki roto i te kōpae tuaiwi mō te mamae nā te kōpae, i āraia ngā tūroro kei kite i te wairewa i werohia, ā, i uia i muri mai ko tēhea maimoatanga i whakaaro ai rātou kua whiwhi rātou. E tata ana ki te toru hauwhā o ia rōpū i whakautu kāore rātou i mōhio, ā, kāore he rerekētanga whai tikanga ā-tatauranga i waenga i ngā rōpū, e ai ki te pūrongo whakamātautau a Kallewaard. He rerekē te momo taunakitanga o tēnei i te tuhi noa i te kupu huna takirua ki tētahi wāhanga tikanga. He taupū ōkawa mō tēnei tino kaupapa, otirā ko te taupū huna a Bang i whakaahuatia e Bang me ōna hoa.
He aha i rerekē ai te hiranga o ngā tūmanako me ngā kaiaromatawai
Ina mōhio te kaiuru ki tōna tohatoha, ka tino pā ngā tūmanako ki ngā putanga whaiaro: ngā whakatauranga kaha me te āhua ngākau, ngā āwhata tohumate, me ngā mahi e whakawhirinaki ana ki te whakapau kaha. Ka whakaatu ngā whakatauranga whaiaro a King's College i tēnei āhuatanga. I whakatauranga ngā kaiuru i te kaha, te āhua ngākau, me te mamae i muri i ia whāngaitanga rongoā, i tētahi wā i nui ai ngā take kia mōhio te tangata i whiwhi i te waikano kua whiwhi ia i taua mea. E pūrongo ana te tuhinga i ngā whakatauranga kaha teitei ake i te rahinga iti ake, me ngā whakatauranga mamae e piki ana i te pikinga o te rahinga. Tērā pea nā te mahi ā-rongoā ēnei pānuitanga, nā te tūmanako, nā ngā mea e rua rānei, ā, kāore e taea e te hoahoa te wehe i aua mea e rua.
He rerekē te āhua o te ātete a ngā putanga ine tōtika ki te tūmanako. Kāore e taea e te kaiuru, mā te hiahia noa, te hanga i tētahi tauira hāoratanga toto ki roto i te mīhini matawai. Koinei tētahi take e mau tonu ai te nuinga o te uara o ngā hua atahanga ahakoa kāore i tino tika te huna. Engari kāore te ine tōtika e whakakore i ngā whakatītahatanga katoa. Kei roto i ngā tukanga tātari te kōwhiri rohe, ngā paepae, me ngā kōwhiringa tauira, ā, ka taea e te kaitātari e mōhio ana ki te tohatoha te whakatika i aua kōwhiringa kia ahu atu ki tētahi hua e manakohia ana. I kati ngā rōpū o San Antonio i taua āputa mā te pupuri i te huna puta noa i te wā tātari. He nui ake te taumaha o taua rerenga kotahi i roto i ā rātou tikanga i tō te kupu huna takirua i roto i ā rātou whakarāpopototanga.
Ka ahu tika mai te huinga tikanga paerewa mō ngā wawaotanga pērā i ngā waikano i ēnei kōrero: me wehe ngā tāngata e aromatawai ana i ngā putanga i ngā tāngata e hoatu ana i te rongoā, me whakamahi ngā kupu kōrero kua whakaritea mō te pāhekoheko ki ngā kaiuru, me kōwhiri ngā putanga matua ka inea i mua i te putanga o te tohu mēnā ka taea, ā, me whakahaere tētahi puka pātai matapae i te putanga atu me tētahi taupū tika, kaua e kī noa i mau tonu te huna. E tika ana kia pānuitia ngā hua whakamātautau mahara mā tēnei tikanga, arā, kia tirohia takitahitia ia putanga.
Me pēhea te pānui i tētahi kerēme mō te huna i roto i te rima meneti
Whakamahia tēnei rārangi arowhai mō tētahi whakamātautau kikorangi metilīni. Whakaarohia ngā whakautu hei whakarerekē i te aromatawai o ia putanga takitahi, kaua hei whakaae, hei whakakore rānei i te tuhinga katoa:
- He aha rawa te mea whakataurite: he pire kōpaki kore mahi, he rongoā horihori whai tae, he rahinga iti rānei? Ko tētahi pire kōpaki whai tae kāore e tae i te mimi, ka ōrite noa te āhua i te wā hoatu rongoā.
- I huna rānei te tohatoha i te wā hoatu rongoā: mā ngā pire kōpaki kāore e kitea tō rātou roto, ngā whāngaitanga kua huna, te tohatoha matapōkere motuhake rānei?
- I whakahua rānei ngā kaituhi i ngā tohu o te waikano, ā, i tāpiri rānei rātou i tētahi kawa hei ārai i aua tohu, pērā i te mimi i ngā wā kua whakaritea, te wehe rānei i ngā tūranga kaimahi?
- I kīia i huna ki a wai, ā, tae noa ki tēhea wā: te hoatu rongoā, te aromatawai, te tātari? He ngoikore ake te huna ka mutu i mua i te tātari i te huna ka mau tonu puta noa i taua mahi.
- He putanga whaiaro rānei te putanga matua, he putanga ine tōtika rānei, ā, i inea i mua, i muri rānei i te putanga o te tohu? Kei ngā taha rerekē o taua rohe ngā raraunga o roto i te mīhini matawai me ngā whakatauranga i muri i te haerenga.
- I whakamātau rānei tētahi mēnā i angitu te huna: mā ngā ōrau matapae, tētahi taupū huna, tētahi atu mea rānei i tua atu i te tapanga hoahoa?
Kāore te waikano e aukati i te whakahaere whakamātautau tōkeke. Engari nā taua waikano, kāore e rawaka te kupu kotahi, huna, hei whakarāpopototanga. Nā te āhua o te mahi a te waikano i roto i te tinana, ka puta tonu ētahi kōrero, ā, ka whakaū ngā tuhinga mō tōna āhua haumaru he wāhanga noa ngā tohu o te mahi ā-rongoā, ehara i te aituā. Nō reira, pānuitia te wāhanga tikanga hei raupapa wā e whakaatu ana ko wai i āhei ki te kite i te aha, ā, nōnahea. Ina tangohia te inenga i mua i te putanga o te mimi kikorangi, me nui ake te whakawhirinaki ki taua inenga. Ina tangohia i muri mai, me whakaiti te taumaha e hoatu ana ki taua inenga kia hāngai ki tēnei āhuatanga, ā, me tono kia tukurua te rangahau mā ngā putanga e kore e taea e te waikano te whakararu.