Metylenblátt, preussiskt blátt og hydroxokobalamin: trý móteitur til ymiskar trupulleikar

Trý heilivágsevni hava eitt litorð í felag og næstan einki annað. Metylenblátt er eitt blátt redox-litevni. Preussiskt blátt er eitt blátt kristallgittur. Hydroxokobalamin, sum verður selt undir navninum Cyanokit, er eitt reytt forevni til vitamin B12. Ein lesari, sum bólkar tey eftir navninum, kann vænta, at tey gera líknandi arbeiði. Tað gera tey ikki. Hvørt teirra er grundað á eina ymiskа fatan av, hvat er farið galið í kroppinum, og einki teirra virkar uttan fyri tann samanhangin.

Sambandið er einfalt. Metylenblátt endurvirkjar hemoglobin, sum oxidering hevur gjørt óvirkið. Hydroxokobalamin bindur cyanid beinleiðis. Preussiskt blátt fangar geislavirkið cesium og tallium inni í tarmunum, so kroppurin kann útskilja tey. Liturin er tað sjónliga. Undirliggjandi virkishátturin er sjálvt grundarlagið, og ørkymlanin tekur seg upp, tá sambandið millum hesi bæði verður misskilt.

Hetta er ein samanbering til kunningar, ikki ein viðgerðarleiðbeining. Illgruni um methemoglobinemi, ávirkan frá cyanidi ella kolmonoksidi ella geislavirknari dálking er ein bráðstøða. Ring til neyðtænastuna og fylg ráðunum frá staðbundnari eiturkunning heldur enn at handla út frá eini grein.

Metylenblátt: ein millumliður, sum endurvirkjar hemoglobin

Vanligt hemoglobin ber súrevni bundið at jarni í tvígildum formi, Fe2+. Við methemoglobinemi er hetta jarnið oxiderað til trígilda formin, Fe3+, sum ikki kann binda súrevni. Blóðið kann síggja sjokulátubrúnt út. Vanlig pulsoximetri kann vera villleiðandi. Sjúklingurin hevur ov lítið virkið hemoglobin, hóast luft kemur til og frá lungunum.

Metylenblátt virkar her, tí tað er ein millumliður fyri elektronir, sum lýst í frágreiðingini um, hvussu metylenblátt flytur elektronir millum gevarar og móttakarar. Inni í reyðum blóðkyknum verður tað reduserað til leukometylenblátt gjøgnum eina NADPH-hefta leið, og reduseraði formurin letur elektronir til trígilt jarn uttan enzym og ger tað aftur tvígilt. Litevnið ferðast í einum ringrásarferli heldur enn at verða uppbrúkt. Hesin virkishátturin er orsøkin til, at nýtsla av metylenbláum við methemoglobinemi er ein sjúkrahúsviðgerð við máldum virðum og eftirliti við viðgerðarsvarinum, ikki ein framferðarháttur til heimanýtslu.

Galdandi vørulýsingin fyri metylenblátt ásetur góðkenda nýtsluøkið sum tilognaða methemoglobinemi hjá vaksnum og børnum, við einum vanligum skammti til bæði vaksin og børn á 1 mg per kg í æðr yvir 5 til 30 minuttir og møguleika fyri einum endurtiknum skammti, um virðini ella sjúkueyðkennini halda fram. Nærri upplýsingar um skammtamørk, treytir fyri endurtøku og nær skiftast skal til annað viðgerðartiltak standa í galdandi vørulýsingini fyri metylenblátt, og praktiskir spurningar um, hvussu heilivágurin verður givin og fylgdur við, verða viðgjørdir í frágreiðingini um skammtan og eftirlit við metylenbláum.

Tríggjar avmarkingar hava týdning. Í fyrsta lagi er trot á glukosu-6-fosfat-dehydrogenasu ein formlig kontraindikatión, tí veitingin av NADPH, sum krevst fyri at redusera litevnið, er skerd. Hetta ger heilivágin óvirknan og økir vandan fyri hemolysu. Í øðrum lagi tálmar metylenblátt monoaminoxidasa A við nanomolarum styrkum. Tí er ein ávaring í rammu um serotoninsyndrom við samtíðis nýtslu av SSRI, SNRI, MAOI og fleiri opioidum, eitt evni, sum verður gjøgnumgingið í frágreiðingini um trygd og samvirkan við annan heilivág við nýtslu av metylenbláum. Í triðja lagi broytir skerd nýravirkni, hvussu kroppurin verður útsettur fyri heilivágnum, og vørulýsingin avmarkar nýtsluna hjá sjúklingum við miðal ella álvarsliga skerdari nýravirkni til ein einstakan skammt. Einki av hesum er ein hjámerking. Alt stendst av sama grundhugsan um ein millumlið: heilivágur, sum lænir elektronveitingina hjá kykjuni og ávirkar monoaminensym, hevur samvirkan við bæði.

Metylenblátt hevur eisini verið nýtt við cyanideitran frá 1930-árunum, men søgulig nýtsla er ikki tað sama sum núverandi viðgerðarvenja. Fyrstu granskararnir skutu upp, at ávirkanin kundi vera redox-grundað ella miðlað av methemoglobini, men í 1950-árunum varð heilivágurin mettur at vera lítið virkin móti cyanidi samanborið við viðgerðir við nitritti og tiosulfati. Í dag hevur tað einki góðkent nýtsluøki móti cyanidi í USA. Nýggjar rottu- og kyknukanningar um cyanid eru forklinisk tekin, ikki ein grund til at velja tað í eini bráðstøðu við cyanidi.

Hydroxokobalamin: ein koboltkjarni, sum bindur cyanid

Cyanid blokkerar cytokrom c-oxidasa í mitokondriunum, so kyknurnar ikki kunnu nýta súrevni, hóast súrevnisnøgdin í slagæðrablóðinum sær nøktandi út. Síðan koma mjólkursýruacidosa, broytt tilvit og hjarta- og æðrakollaps. Grundhugsanin í viðgerðini er at beina cyanidið sjálvt burtur, ikki at broyta hemoglobinið.

Hydroxokobalamin, sum verður marknaðarført sum Cyanokit, ger hetta beinleiðis. Koboltkjarnin bindur eitt cyanidion í staðin fyri hydroxo-ligandin og myndar cyanokobalamin, vanligt vitamin B12, sum nýruni útskilja. Hetta er binding og burturbeining, ikki redox-ringrás. Góðkendi skammturin til vaksin er 5 g í æðr yvir umleið 15 minuttir, við einum øðrum skammti á 5 g, um viðgerðarsvarið er ófullnøgjandi, upp til í mesta lagi 10 g. Tí er skjótt at greiða samanberingar millum metylenblátt og Cyanokit, tá spurningurin verður settur neyvt: við staðfestari ella møguligari cyanideitran er hydroxokobalamin nútímans fyrsta valið í USA, saman við serstøku vøruni við nitritti og tiosulfati til ávís útvald føri. Metylenblátt er ikki eitt alternativ í tí leiklutinum.

Tvær praktiskar avleiðingar standast av evnafrøðini. Heilivágurin er sera reyður, so væntast kann reyð húð og reytt land, og mislitingin av landinum varir viðhvørt í vikur. Sterka ljósgleypingin órógvar eisini kolorimetriskar starvsstovukanningar og co-oximetriskar mátingar av karboxyhemoglobini, methemoglobini og oxyhemoglobini. Bæði støddin og ættin á feilinum eru ymisk eftir greiningartólinum. Ein klinikari, sum ikki veit hetta, kann mistulka júst tey tølini, sum verða nýtt til at meta um eitranina. Eldra cyanidmóteitursettið, sum bygdi á amylnitritt, natriumnitritt og natriumtiosulfat, virkaði øðrvísi: nitritt varð tilætlað nýtt til at mynda methemoglobin, sum kundi binda cyanid, meðan tiosulfat hjálpti við at umgera cyanid til tiocyanat. Hesin hátturin skerjir evnið til at bera súrevni og kann lækka blóðtrýstið. Tað er ein óheppin býting, tá innanding av royki merkir, at kolmonoksid eisini kann vera til staðar. Hydroxokobalamin sleppur undan hesum vansanum við at binda cyanid uttan at mynda methemoglobin.

Preussiskt blátt: ein kristallfella, sum verður verandi í tarmunum

Preussiskt blátt, sum verður selt undir navninum Radiogardase, er óloysiligt jarn(III)-hexacyanoferrat. Orðið cyanid í tí formlinum lýsir ligandar, sum eru læstir í einum jarnkristalli, ikki frítt cyanid, og evnið hevur ongan leiklut í viðgerð av cyanideitran. Góðkenda nýtsluøkið er innvortis dálking við geislavirknum cesium ella geislavirknum ella ikki-geislavirknum tallium.

Grundhugsanin er ionbýti í tarmholinum. Kristallarnir verða ikki upptiknir gjøgnum ein heilan tarmvegg. Teir verða verandi í tarmunum, adsorbera cesium- ella talliumion inn í gitturið, eisini ion, sum verða útskild við galli, og bróta enterohepatiska endurringrás, so meira av metallinum fer út við skarninum. Viðgerðarsíðan hjá CDC um preussiskt blátt lýsir sama virkishátt við vanligum orðum: tað fangar hesi metallini í tarmunum og skundar undir útskiljing við skarninum. Viðgerðin hjá vaksnum og ungum er 3 g um munnin tríggjar ferðir dagliga, við lægri, vektgrundaðum skammtum til smábørn, og heldur ofta fram í 30 dagar ella longur undir eftirliti við dálkingini.

Hetta greiðir beinleiðis spurningin í leitingum um preussiskt blátt samanborið við metylenblátt. Metylenblátt virkar í blóðinum sum millumliður fyri elektronir. Preussiskt blátt virkar í tarmunum sum ein fella, ið ikki verður upptikin. Annað endurvirkjar eitt metalloprotein. Hitt styttir tíðina, sum eitt metall verður verandi í kroppinum. At býta tey um hevði latið báðar trupulleikarnar óviðgjørdar: methemoglobinið hevði verið verandi oxiderað, og cesium hevði hildið fram í endurringrás.

Kolmonoksid: har metylenblátt ikki hoyrir heima

Kolmonoksid bindur seg at hemoglobini við nógv størri bindingarmegi enn súrevni og flytur dissociatiónskurvuna. Tað ávirkar eisini hjartað og mitokondriurnar. Vanlig viðgerð er at steðga ávirkanini og geva 100 prosent súrevni, til sjúkueyðkennini hvørva, vanliga í fleiri tímar. Hyperbar súrevnisviðgerð verður umhugsað í útvaldum álvarsligum førum, eitt nú við týðiligari neurologiskari skerjing, tilvitsloysi, hjartaávirkan ella álvarsligari acidosu. Samveldiskeldur um bráðviðgerð, savnaðar í keldusavninum hjá CDC um bráðviðgerð, seta súrevni og stuðlandi viðgerð í miðdepilin í hesum viðgerðarháttinum.

Leiting eftir metylenbláum móti kolmoneitran byggir tí á eina villu, sum ljóðar sannlík: um eitt blátt litevni loysir ein hemoglobintrupulleika, loysir tað kanska eisini ein annan. Tað ger tað ikki. Heilivágurin hevur einki góðkent nýtsluøki móti kolmonoksidi, og núverandi viðgerðarskipanir fyri kolmoneitran hava tað ikki við. Hugskotið er gamalt; tað varð sett fram í djóraroyndum tíðliga í 1930-árunum og vrakað eftir royndargrundaðari atfinning innan eitt ár. Tann eina nýggjari rottukanningin, sum viðhvørt verður víst til, kannaði seinkaða taugavernd eftir ávirkan heldur enn bráða afturvend av karboxyhemoglobini. Oxiderað jarn og jarn bundið at kolmonoksidi eru ymiskir formar av sama proteini, og ein millumliður, sum er lagaður til tann fyrra, hevur onga staðfesta ávirkan á tann seinna. Lesarar, sum fylgja við hesum markinum, kunnu hava gagn av at síggja tað saman við breiðara granskingarøkinum um metylenblátt, sum skilur millum góðkend nýtsluøki hjá menniskjum og tekin úr kyknum og djórum.

Ein samanberandi kanning, áðrenn nakað verður borið saman

Hav hesa talvuna í huga, tá tú metir um tær tríggjar vanligu villurnar. Líknandi nøvn merkja ikki líknandi mál. Sterkur litur merkir ikki felags farmakologi; reyði liturin á hydroxokobalamini og blái liturin á hinum báðum siga einki um, hvørt tey kunnu koma í staðin fyri hvørt annað. Og eitt royndarúrslit við einari eitran kann ikki flytast yvir á eina aðra eitran, bara tí nøvnini ljóða skyld. Fyrst grundhugsanirnar, síðani heitini, og bráðavgerðir saman við klinikarum í bráðviðgerð.