Metylenblátt og pína eftir burturskurð av gyllini: royndarúrslit

Ein skurðlækni mælir til burturskurð av gyllini. Sjúklingurin hoyrir eitt orð: pína. Spurningurin kemur skjótt. Finnst ein staðbundin viðgerð, givin undir skurðviðgerðini, sum ger fyrstu vikuna lættari? Tríggjar tilvildarbýttar royndir kanna ein møguleika: metylenblátt, sum verður sprænt inn í húðina kring endatarmsopið undir skurðviðgerðini. Allar royndirnar vísa minni pínu fyrstu tíðina við metylenbláum. Allar hava eisini avmarkingar, sum ávirka, hvussu langt niðurstøðan røkkur.

Henda síðan samanber tær tríggjar royndirnar lið um lið. Hon er skrivað til tvey sløg av lesarum. Ein sjúklingur kann brúka hana til at fyrireika spurningar til skurðviðgerðartoymið. Ein skrivari kann brúka hana til at kanna, hvat gransking í staðbundnari pínu við inngrep veruliga skrásetti, dag fyri dag.

Hvat hesar royndir eru, og hvat tær ikki eru

Allar royndirnar tóku við vaksin, sum fingu Milligan-Morgan-burturskurð av gyllini, ta opnu skurðviðgerðina, har gyllini verða skorin burtur. Í hvørjari roynd sprændi eitt heilsustarvsfólk metylenblátt inn nær skurðstaðnum, meðan sjúklingurin var doyvdur. Úrslitini, sum vórðu mátað, vóru pína eftir skurðviðgerð, nýtsla av eyka pínulinnandi heilivági og fylgikvillur.

Eingin av teimum trimum royndunum kannaði varandi skriða við endatarmsopið, viðgerð av rivu í endatarmsopinum ella gyllinieyðkenni uttan skurðviðgerð. Gransking í skriða verður bert nevnd sum bakgrund fyri einum møguligum virkishátti, fyribils doyving av staðbundnum kenslunervum, ikki sum nýtslan, ið varð kannað. Royndin frá 2024 útilokaði sjúklingar, sum samstundis høvdu rivu ella fistul. Royndin frá 2026 útilokaði rivu, fistul, ígerð og aðrar tarmsjúkur. Um pínustigar ørkymla teg, greiðir greinin um, hvussu tú lesur eina pínuroynd, frá VAS og NRS, áðrenn tú samanber tøl. Skriði og rivur eru ymiskir trupulleikar; sí greinina um rivur í endatarmsopinum og skriðatilstandir fyri at halda kanningarøkið greitt.

Hvussu tær tríggjar royndirnar vórðu skipaðar

Viðgerðarskipanirnar eru so ymiskar, at tær ikki eiga at verða viðgjørdar sum sama ávirkan. Skamtarnir eru upp til tíggju ferðir ymiskir, og tíðspunkt, vevnaðarlag og samanberingarbólkur eru eisini ymisk. Skurðviðgerð er ein av fleiri viðgerðarmøguleikum fyri gyllini; hesar royndir fevna bert um pínu eftir skurðviðgerð.

Roynd	Sjúklingar í greiningini	Viðgerðarskipan við metylenbláum	Samanbering og grundviðgerð
Sim og Tan 2014	67 (metylenblátt 37, samanbering 30), opin burturskurður av gyllini við diatermi	4 mL av 1 prosent metylenbláum (40 mg) blandað við 16 mL av 0.5 prosent bupivacaini, innspræning í húðina kring endatarmsopið áðrenn frílegging	Sama bupivacain við saltvatni í staðin fyri blátt litevni; paracetamol sum grundviðgerð við diclofenac nevnt í einari seinni úrtøku av dáta
Azhough 2024	97 (metylenblátt 48, samanbering 49), stig III ella IV, eitt skurðviðgerðartoymi, spinaldoyving	5 mL av 1 prosent metylenbláum (50 mg) sum fimm 1 mL goymslur í húðini umleið 2 cm frá skurðkantinum, eftir burturskurð	5 mL av 0.5 prosent bupivacaini eftir burturskurð; ketorolac eftir fastari ætlan, tramadol sum eyka pínulinnan, síðani naproxen við acetaminopheni og codeini við útskriving
Zhu 2026	60 (30 í hvørjum bólki), blandað gyllini, ein skurðlækni, lumbaldoyving	Tynt 0.1 prosent blátt litevni (1 mL av 1 prosent við 9 mL av saltvatni), 0.5 til 1 mL við hvønn skurð í viftumynstri við stuttum nuddi, tilsamans 5 mL ella minni (5 mg ella minni), eftir burturskurð	Eingin staðbundin innspræning; lornoxicam 8 mg eftir áheitan frá sjúklinginum við í minsta lagi 6 tímum millum skamtarnar

Tvey viðurskifti við royndarskipanini hava týdning. Í fyrsta lagi samanbera royndirnar frá 2014 og 2024 litevnið við innspræning av bupivacaini, so ein møguligur munur er tann eyka ávirkanin av litevninum oman á staðbundna doyving. Royndin frá 2026 samanber hinvegin litevnið við onga staðbundna innspræning. Í øðrum lagi er blindingin veik, tá blái liturin sæst. Høvundarnir í 2026 siga, at mislit av vevnaði og landi gjørdi virkna blinding ómøguliga, og tí kunnu subjektiv pínustig vera ávirkað av skeivleika.

Pína dag fyri dag eftir skurðviðgerð

Felags mynstrið er, at bólkarnir skiljast sundur tíðliga og síðani nærkast hvørjum øðrum. Hvør roynd nýtir sín egna stiga, so les hvørja sær við tí í huga. Almennir hættir verða lýstir í greinini um pínuviðgerð eftir skurðviðgerð, sum fevnir um grundpínulinnan og skipan av eyka pínulinnan.

Í einari tilvildarbýttari, einblindaðari roynd við metylenbláum í húðina eftir opnan burturskurð av gyllini við diatermi førdu sjúklingarnir dagbók við einum visuellum analogum stiga. Miðalpínan var munandi lægri við metylenbláum dagarnar 1 til 3 eftir skurðviðgerð, við minni nýtslu av paracetamoli í sama tíðarskeiði, og eingin marktækur fyrimunur sást eftir dag 3. Neyv miðalpínustig eru ikki í atkomiliga samandráttinum, so henda gjøgnumgongdin finnur ikki upp á tøl fyri einstakar dagar.

Í einari tvíblindaðari roynd við metylenbláum í húðina eftir burturskurð av gyllini skrásettu sjúklingarnir hægstu pínu hvønn dag við songartíð á einum 11-stiga stiga frá 0 til 10 í 14 dagar. Munurin var marktækur dagarnar 1 til 7, við p undir 0.001 hvønn dag, og ikki marktækur dagarnar 8 til 14:

Dagur 1: blátt 4.08 pluss ella minus 1.23, samanbering 5.20 pluss ella minus 1.40.
Dagur 2: blátt 3.94 pluss ella minus 1.17, samanbering 5.22 pluss ella minus 0.87.
Dagur 3: blátt 3.90 pluss ella minus 1.10, samanbering 5.02 pluss ella minus 0.95.
Dagur 4: blátt 3.71 pluss ella minus 1.25, samanbering 4.71 pluss ella minus 1.21.
Dagur 5: blátt 3.60 pluss ella minus 1.27, samanbering 4.67 pluss ella minus 1.21.
Dagur 6: blátt 3.46 pluss ella minus 1.27, samanbering 4.31 pluss ella minus 1.21.
Dagur 7: blátt 3.35 pluss ella minus 1.27, samanbering 3.92 pluss ella minus 1.21.
Dagarnir 8 til 14: báðir bólkar lækka niður móti umleið 2.5 til 3.5, við ongum marktækum muni millum bólkarnar nakran av hesum seinni døgunum (øll p yvir 0.2).

Í einari tilvildarbýttari kanning frá 2026 av innspræning við tynntum metylenbláum eftir Milligan-Morgan-skurðviðgerð var pína í hvíld á einum visuellum stiga frá 0 til 10 lægri við metylenbláum eftir 6, 24, 48 og 72 tímar, við p undir 0.001 á hvørjum tíðspunkti. Neyvu miðaltølini síggjast bert á einari mynd heldur enn í einari taltalvu, so henda gjøgnumgongdin lýsir mynstrið uttan at umgera hæddir í grafinum til falskan neyvleika.

Eyka pínulinnandi heilivágur

Tá ið tað ræður um nýtslu av eyka pínulinnandi heilivági, er góðskan á frágreiðingunum ymisk millum royndirnar.

Royndin frá 2014 vísir munandi minni nýtslu av paracetamoli við metylenbláum dagarnar 1 til 3, í samsvari við tíðarskeiðið við minni pínu, men atkomiligi samandrátturin gevur ongar mongdir, lutføll ella neyvt p-virði.

Royndin frá 2024 ásetti ketorolac eftir fastari ætlan við tramadoli sum eyka pínulinnan og skráseting av tablettum heima, men útgivnu úrslitini upplýsa ikki nýtsluna í hvørjum bólki. Henda manglandi upplýsingin er í sjálvum sær ein niðurstøða: ábendingin um pínulinnan byggir bert á pínustigini.

Royndin frá 2026 er greiðast á hesum øki. Samlaða nýtslan av lornoxicami í 72 tímar var í miðal 22.67 pluss ella minus 17.01 mg við metylenbláum móti 56.80 pluss ella minus 9.32 mg í bólkinum uttan innspræning, p undir 0.001. Legg til merkis ójavnvágina: samanberingarbólkurin fekk bert pínulinnan eftir áheitan, meðan litevnisbólkurin fekk eitt einstakt inngrep undir skurðviðgerðini.

Fylgikvillur og uppfylging

Eingin roynd fráboðar álvarsamar ábendingar um staðbundnar trygdartrupulleikar, men eingin var skipað til at finna sjáldsamar ella seinar skaðar. Fyri samanhang um váðar, sí trygdarprofilin hjá metylenbláum saman við fylgikvillutalvunum niðanfyri.

Samandrátturin frá 2014 leggur dent á eitt serliga merkisvert úrslit: váðalutfallið fyri bráðfeingis landsteðg, tá metylenblátt ikki varð nýtt, var 2.32, við einum 95 prosent álitisbili frá 1.75 til 3.07. Títtleikin av øðrum fylgikvillum var ikki marktækt ymiskur.

Royndin frá 2024 fráboðar fylgikvillur eftir 14 dagar. Landsteðgur kom fyri hjá 5 av 48 við bláum og 5 av 49 í samanberingarbólkinum. Fyribils inkontinensur kom fyri hjá 3 móti 1, og eftirbløðing hjá 0 móti 2. Húðnekrosa, infektión, staðbundin húðreaktión og trongi vóru 0 í báðum bólkum, og skriði kom fyri eina ferð í hvørjum bólki. Eingin av mununum var marktækur.

Royndin frá 2026 fráboðar bert úrslit fyri 72 tímar. Cellulitis kring endatarmsopið, húðnekrosa og trombosa kring endatarmsopið vóru 0 í báðum bólkum. Hon gevur eingi skipað tøl fyri landsteðg, bløðing, infektión, inkontinens, seinkaða grøðing ella afturkomu. Blátt mislit av vevnaði og landi verður viðurkent sum ein trupulleiki fyri blindingina heldur enn skrásett sum ein hending í talvu.

Longdin á uppfylgingini er avgerandi avmarkingin í øllum trimum royndunum: umleið 14 dagar í teimum fyrstu báðum og 72 tímar í tí triðju. Seinkað grøðing, evnið at halda upp á skarn í fleiri mánaðir og afturkoma av gyllini kunnu ikki metast út frá hesum dátum.

Yvirlit yvir prógv dag fyri dag eftir skurðviðgerð

Talvan niðanfyri er samlaða yvirlitið á hesi síðuni. Hon savnar pínu, nýtslu av eyka pínulinnandi heilivági, samanberingar, fylgikvillur og uppfylging á einum stað.

Roynd	Ábending um pínulinnan dag fyri dag	Eyka pínulinnan	Munur á samanberingarviðgerð	Fylgikvillur	Uppfylging
Sim og Tan 2014, n er 67	VAS lægri við bláum dagarnar 1 til 3; eingin marktækur munur eftir dag 3; neyv miðaltøl ikki í atkomiliga samandráttinum	Minni paracetamol við bláum dagarnar 1 til 3; mongdir ikki upplýstar	Blátt við bupivacaini móti bupivacaini við saltvatni; avbyrgir eyka ávirkanina av litevninum	Váðalutfall fyri landsteðg 2.32 uttan blátt; aðrar hendingar ikki marktækt ymiskar	Pínudagbók í umleið 14 dagar
Azhough 2024, n er 97	Dagligt hægsta NRS lægri við bláum dagarnar 1 til 7 (munur umleið 1.1 stig tíðliga, 0.6 á degi 7); eingin munur dagarnar 8 til 14	Ásett í royndarætlanini, men nýtsla í hvørjum bólki ikki fráboðað	Blátt 50 mg móti bupivacaini; avbyrgir eyka ávirkanina av litevninum	Landsteðgur 5 móti 5; fyribils inkontinensur 3 móti 1; bløðing 0 móti 2; nekrosa og infektión 0 móti 0; einki marktækt	14 dagar
Zhu 2026, n er 60	VAS í hvíld lægri við bláum eftir 6, 24, 48, 72 tímar, p undir 0.001 hvørja ferð; miðaltøl bert á mynd	Samlað lornoxicam 22.67 móti 56.80 mg, p undir 0.001	Tynt blátt 5 mg ella minni móti ongari innspræning; størsti munurin í viðgerðarskipan	Cellulitis, nekrosa, trombosa 0 móti 0; landsteðgur, bløðing, grøðing og afturkoma ikki skipað fráboðað	72 tímar

Hvat hetta merkir fyri samrøðuna við skurðlæknan

Tríggjar smáar royndir, hvør á einum kanningarstaði, við trimum ymiskum litevnisskamtum samanbornum við tvey ymisk sløg av samanberingarviðgerð, eru samdar um, at pínan er lægri fyrstu dagarnar eftir burturskurð av gyllini, tá metylenblátt verður lagt afturat undir skurðviðgerðini. Longsta ábendingin um pínulinnan varir í 7 dagar. Dáta um eyka pínulinnan stuðla mynstrinum í tveimum royndum og mangla í tí triðju. Stutt uppfylging og smá úrtøk kunnu ikki útiloka sjáldsamar ella seinar ávirkanir.

Spurningar, sum eru verd at taka við til skurðlæknan:

Hvør skurðviðgerð er ætlað, og hvørji staðbundin tiltøk eru longu vanlig har?
Verður innspræning við bláum litevni boðin, við hvørjum skamti og í hvørjum lagi, og hvør er alternativið?
Hvør grundviðgerð og hvør eyka pínulinnandi heilivágur eru ásett, og hvussu verður nýtslan skrásett?
Hvussu verður fylgt við landsteðgi, bløðing, infektión og evninum at halda upp á skarn, og í hvussu nógvar vikur?
Hvussu kann væntast, at fyribils blátt mislit av húð ella landi sær út, og nær hvørvur tað?

Fyri skrivarar, sum gjøgnumganga gransking í pínu við inngrep, er eftirlitslistin stuttur: neyv styrki, rúmd og samlaður skamtur; vevnaðarlag og tíðspunkt í mun til burturskurðin; virkið innihald í samanberingarsproytuni; grundpínulinnan eftir fastari ætlan móti eftir tørvi; samlað eyka pínulinnan í hvørjum bólki; pínustig fráboðað fyri hvønn dag; og ein fylgikvillutalva við samlaðum tali í hvørjum bólki og longd á uppfylgingini. Uttan hesar upplýsingar er ein felags niðurstøða um skamt ikki stuðlað, tí 50 mg av litevni í húðina móti bupivacaini og 5 mg av litevni undir húðina móti ongari viðgerð eru ymisk inngrep.