Metylenblátt við Lyme-sjúku: starvsstovufunn og klinisk prógv

Ein dyrkingarskál er ikki ein sjúklingur. Hesin munurin greiðir frá næstan øllum uppáhaldum um metylenblátt og Lyme-sjúku.

Ímynda tær, at tveir lesarar síggja sama setning: granskarar hava „útruddað“ Lyme-bakteriur við einari samanseting av heilivági. Annar lesarin skilir tað sum, at ein glasskál var uttan sjónligar bakteriur í tvær vikur. Hin skilir tað sum, at móðir sjúklingar komu fyri seg aftur. Báðar tulkingarnar tykjast natúrligar. Bara tann fyrra samsvarar við tað, sum starvsstovuroyndin mátaði.

Henda greinin heldur hesi bæði hugtøkini sundur. Hon gjøgnumgongur, hvat metylenblátt gjørdi við Borrelia burgdorferi í starvsstovudyrkingum, hvat hendi, tá ið tað varð brúkt í samansettum viðgerðum hjá sjúklingum, og hví hvørki úrslitið svarar spurninginum um, hvussu leingi metylenblátt skal takast við Lyme-sjúku.

Lyme stendst av bakterium, so prógv um sníkar kunnu ikki flytast yvir

Lyme-sjúka stendst av Borrelia burgdorferi, einari skrúvulagaðari bakteriu, sum verður borin millum vertir við skógarmottum. Vanlig viðgerð brúkar bakteriuhemjandi heilivág sum doxycycline, amoxicillin ella cefuroxime, sum lýst í Lyme-leiðregluni frá 2020 hjá IDSA, AAN og ACR.

Tað, at talan er um eina bakteriu, hevur týdning, tí metylenblátt hevur eina aðra søgu í nýtslu móti sníkum. Tað er kannað móti malariasníkum og verður viðhvørt umrøtt í sambandi við Babesia, ein sník, ið verður borin við skógarmottum og kann koma fyri saman við Lyme. Eitt úrslit móti einum sníki staðfestir ikki somu verkan móti Borrelia. Verurnar eru ymiskar í bygnaði, evnaskifti, málum fyri heilivág og tí parti av kroppinum, tær smitta. Okkara yvirlit yvir, hvussu metylenblátt virkar í frumum, vísir á sama viðurskifti í almennum høpi: redox-virkni er víðfevnt, men eitt lívfrøðiligt úrslit er framvegis treytað av veruni og umstøðunum.

Halt tí tveir spurningar sundur. Fyrst: hvat ger metylenblátt við Borrelia í einari stýrdari dyrking? Síðan: hvat hendir hjá fólki við Lyme-sjúku? Restin av greinini fylgir hesi raðfylgju.

Persistarar eru ein støða, ikki ein sterkari bakteriuætt

Antibiotika drepa ofta flestu Borrelia-bakteriurnar skjótt og lata ein minni bólk av tolnum bakterium vera eftir. Tá ið granskarar dyrkaðu tær eftirlivandi bakteriurnar aftur, vóru eftirkomararnir vanliga viðkvæmir aftur. Hetta mynstrið bendir á eina fysiologiska støðu, sum kann vendast aftur, heldur enn arvaligt mótstøðuføri. Ein týðilig frágreiðing um hetta sæst í arbeiðinum hjá Sharma og starvsfeløgum um dráp í tveimum fasum og endurvøkstur hjá persistarum.

Í praksis innihalda ungar dyrkingar í logaritmiskum vakstrarfasa mest røriligar spiroketar og eru meira viðkvæmar fyri vanligum heilivági. Eldri dyrkingar í støðufasa innihalda fleiri rundar formir og samantrongdar smákoloniir og tola sama heilivág betur. Hesi orðini lýsa formar og vakstrarumstøður í einari skál. Tey eru ikki prógv um, at somu formar greiða frá varandi sjúkueyðkennum eftir viðgjørda Lyme-sjúku.

Ein gagnlig hugsanarmynd er einføld. Virkin vøkstur ger mál sum nýgerð av frumuveggi atkomilig. Seinur ella broyttur vøkstur fjalir hesi málini. Eitt evni, sum hjálpir móti seinnu støðuni, kann hava lítlan týdning fyri fyrru støðuna, og tað øvugta er eisini galdandi.

Hvat skimingskanningin frá 2015 veruliga fann

Keldan, sum oftast verður víst til um hetta evnið, er ein skiming av FDA-evnasavninum frá 2015 hjá Feng og starvsfeløgum. Har vórðu evni roynd móti sjey dagar gomlum Borrelia-dyrkingum í støðufasa í sjey dagar afturat, við hvørjum skimaðum evni í einum styrkleika á 50 mikromolar.

Metylenblátt var nóg virkið til at vekja áhuga, men tað var ikki eitt fundið evni, sum gjørdi dyrkingina sterila. Við mikroskopi vóru umleið 40 prosent av frumunum framvegis lívførar eftir metylenblátt, samanborið við 93 prosent í óviðgjørda samanberingarbólkinum, 75 prosent eftir doxycycline, 76 prosent eftir amoxicillin, 49 prosent eftir cefuroxime og 35 prosent eftir samanbering við daptomycin. Úrslitið frá plátulesaranum fyri metylenblátt kundi ikki brúkast, tí sterki liturin órógvaði fluorescensmátingina. Niðurstøðan bygdi tí á beinleiðis mikroskopi.

Hetta er eitt tekin úr einari skiming, ikki útrudding. Tað varð ikki víst, at dyrkingarnar við metylenbláum hildu seg sterilar undir drúgvari framhaldsdyrking uttan heilivág. Høvundarnir mæltu til seinni arbeiði við samansetingum og djóraroyndum, sum er rætta tulkingin av einari skiming av einum evnasavni.

Hví úrslit við samansetingum eru løtt at mistulka

Ein skyld kanning frá 2015 verður ofta blandað upp í sama uppáhald. Í kanningini hjá Feng, Auwaerter og Zhang av heilivágssamansetingum móti Borrelia í støðufasa kom sterkasta starvsstovuúrslitið frá daptomycin saman við doxycycline og cefoperazone, hvørjum í einum styrkleika á 10 mikrogramm fyri hvønn millilitur í sjey dagar. Eftir viðgerðina varð heilivágurin tyntur í frískum dyrkingarmiðli, og dyrkingarnar vórðu eygleiddar fyri endurvøkstur.

Bara henda trýfalda samansetingin var framvegis uttan ávísiligar verur eftir 15 dagar av framhaldsdyrking. Uppgivna ávísingarmarkið við mikroskopi var undir 100,000 verum, so „útrudding“ merkti, at eingin endurvøkstur kundi ávísast við mikroskopi undir hesum royndartreytum. Tað merkti ikki prógvaða sterilitet heilt niður til eina einstaka veru, at heilivágurin trongdi inn í vevnað hjá einum djóri, ella at eitt menniskja varð grøtt. Greinin sjálv ávaraði móti at flyta úrslitini beinleiðis yvir á viðgerð.

Seinni dáta um samansetingar við metylenbláum komu frá einum øðrum og veikari próvstigi. Ein masterritgerð frá 2016 eftir Megan Weitner við Johns Hopkins royndi metylenblátt í einum styrkleika á 4 mikrogramm fyri hvønn millilitur, valdum við plasmaútseting í huga, saman við evnum sum cefuroxime, doxycycline, azithromycin, rifabutin, rifaximin, nitrofurantoin og pyrimethamine. Dyrkingarnar vórðu útsettar í sjey dagar og mettar við liting og mikroskopi. Samansetingar við normaliseraðum eftirverandi lívføri undir 0.90 vórðu mettar sum virknar. Til dømis kom metylenblátt saman við azithromycin niður á 0.88 og batnaði til 0.64, tá ið cefuroxime varð lagt afturat, meðan fleiri aðrar trýfaldar samansetingar komu niður á umleið 0.69 til 0.82.

Hetta eru minkingar í litingartekni, ikki sterilisering av dyrkingum. Ritgerðin vísti ikki, at dyrkingar við metylenbláum samansetingum hildu seg negativar í longri tíð á sama hátt sum úrslitið við trýfaldu daptomycin-samansetingini. Hon er eisini ein ritgerð, ikki ein javnlíkamett tíðarritsgrein. Hon kann geva grundarlag fyri hypotesum. Hon kann ikki hava sama próvvirði sum stýrd klinisk prógv.

Tí ber ikki til at taka eina „Lyme-viðgerðarætlan við metylenbláum“ beinleiðis úr hesum greinunum. Ein starvsstovuútseting, har verurnar støðugt liggja í heilivági í sjey dagar, ásetur ikki ein skamt til menniskju, ígevingarhátt, tíðarskeið, styrkleika í vevnaði ella góðtakandi eiturávirkan. Hon roynir heldur ikki metylenblátt einsamalt í mun til tey klinisku endamálini, sum hava týdning fyri sjúklingar, so sum pínu, møði, hovnar liðir, neurologisk tekin ella afturstig. Fyri hjálp til at skilja hesi próvstigini sundur, sí okkara vegleiðing til at lesa uppáhald úr gransking um metylenblátt.

Frá skálum til sjúklingar: manglandi kliniska stigið

Tá ið hetta verður skrivað, er eingin tilvildarbýtt ella stýrd framskygd roynd, sum vísir, at metylenblátt viðger Lyme-sjúku. Tað, sum finst hjá menniskjum, eru óstýrdar frágreiðingar, har metylenblátt var ein partur av einari viðgerð við fleiri heilivágum.

Týðiligasta dømið er afturlítandi arbeiði um samansetta dapsone-viðgerð hjá Horowitz, Fallon og starvsfeløgum, harímillum ein frágreiðing frá 2023 um 25 sjúklingar, sum høvdu fingið nógva viðgerð frammanundan. Hjá átta av 25 varð fráboðað, at virkin Lyme-sjúkueyðkenni vóru horvin í minst tríggjar mánaðir. Men sjúklingarnir fingu eisini dapsone, tetracyklin, rifampin ella rifabutin, makrolid og viðhvørt onnur evni afturat. Eingin royndarbólkur fekk bara metylenblátt, og eingin tilvildarbýttur samanberingarbólkur var. Seinni smáar sjúklingafrágreiðingar hava somu uppbygging.

Henda kanningarskipanin kann lýsa úrslit. Hon kann ikki tilskriva metylenbláum úrslitini. Bati kann stava frá øðrum heilivági, samansetingini, náttúrligu gongdini, placeboávirkan, tættari eftirliti ella úrvali av sjúklingum, sum vóru líklegir at fáa tað betur. Ein talva ger gloppið týðiligt.

Mynstrið er sostatt skiming, síðani samansetingar í einari ritgerð og at enda óstýrdar frágreiðingar um fleiri heilivág í senn. Henda røðin er veikari enn ein prógvaður viðgerðarvirknaður í einari kliniskari roynd.

Eingin próvgrundað svar er um, hvussu leingi tað skal takast

Áhugin fyri at leita eftir „hvussu leingi metylenblátt skal takast við Lyme“ er skiljandi. Varandi sjúkueyðkenni skapa trýst at gera okkurt. Men spurningurin um tíðarskeið byggir á, at ein virkin skamtur er staðfestur, og eingin roynd hevur staðfest ein slíkan fyri Lyme.

Metylenblátt er ein heilivágur, sum virkar í øllum kroppinum, við veruligum avmarkingum. Amerikanska ávísingarupplýsingin fyri fingna methemoglobinemi lýsir 1 mg fyri hvørt kg í æðr í 5 til 30 minuttir. Hetta er ein onnur sjúka, ein annar ígevingarháttur og eitt annað endamál, sum ikki kunnu brúkast sum grundarlag fyri einum Lyme-skamti. Heilivágsupplýsingarnar hava eina innrammaða ávaring um serotoninsyndrom, tá ið metylenblátt verður sett saman við serotonergum heilivági, serliga SSRI, SNRI og MAO-hemmarum, og áseta, at tað ikki skal brúkast við G6PD-troti vegna vanda fyri hemolytiskum blóðtroti. Øll, sum umhugsa tað, hava tørv á, at ein lækni gjøgnumgongur heilivág, G6PD-støðu, viðgongu, nýravirkni og samvirkan millum heilivág. Okkara samandráttur um trygd og handfaring greiðir frá, hví reinleiki og læknaligt eftirlit hava týdning undan allari nýtslu, sum ávirkar allan kroppin.

Við varandi sjúkueyðkennum eftir viðmælda Lyme-viðgerð, uttan objektiv prógv um nýggja smittu ella miseydnaða viðgerð, mælir IDSA-leiðreglan frá meira viðgerð móti smáverum og staðfestir, at eingi klinisk prógv stuðla viðgerðum, sum serliga miða eftir persistarfrumum ella avbrigðum í skapi. Hetta er ikki ein noktan av, at tolnar frumur eru til í skálum. Tað sigur, at kliniska brúgvin ikki er bygd.

Ein praktiskur máti at lesa næsta uppáhaldið, tú møtir, er at seta tríggjar spurningar. Var úrslitið í flótandi dyrkingarmiðli, hjá einum djóri ella hjá sjúklingum? Var metylenblátt roynt einsamalt ella bara sum partur av einari blanding við fleiri heilivágum? Mátaði endamálið endurvøkstur í einari skál ella bata hjá fólki? Eru svarini skál, blanding og endurvøkstur, so gevur kanningin grundarlag fyri hypotesum. Hon er ikki ein viðgerðarætlan.