Einføld liting við metýlenbláum samanborin við Gram-liting: hvat hvør háttur kann prógva

Ein lesandi ger eitt stroksýni úr einari dyrking merktari E. coli, dekkar tað við metýlenbláum í ein minutt, skolar og hyggur gjøgnum oljuimmersiónslinsuna. Bláir stavar fylla sjónøkið. Í starvsstovufrágreiðingini stendur: "Gram-negativir stavar eyðmerktir sum E. coli." Eygleiðingin er røtt. Niðurstøðan hevur ikki grundarlag í hesum objektglasinum.

Villan snýr seg um hugtøk, ikki tøkni. Tann lesandi viðgjørdi eina einfalda liting, sum um hon var ein sundurgreinandi roynd. Einføld liting og Gram-liting svara ymiskum spurningum, tí tær byggja á ymiskar litingarmannagongdir. Onnur spyr: hvat skap sæst. Hin spyr: hvussu ber frumuveggurin seg at, tá ið hann verður royndur. Verða tær blandaðar saman, kann eitt rætt litað objektglas føra til eina frágreiðing við órættvísgjørdum niðurstøðum.

Henda samanberingin heldur teir báðar hættirnar sundur, vísir, hvat hvør úrslit gevur grundarlag fyri at siga, og svarar teimum báðum spurningunum, sum lesandi oftast seta: kann metýlenblátt nýtast í Gram-liting, og hvat vísir liting av E. coli við metýlenbláum í veruleikanum.

Stutta svarið

Einføld liting við metýlenbláum litar allar frumur, sum kunnu litast, eins bláar. Tí vísir hon skap (stavar, kúlur, spiralar) og skipan (stakar, pør, ketur), men einki um Gram-flokk. Gram-liting leggur jod, eitt avlitingarstig og eina mótliting afturat. Tí skilur hon bakteriur í Gram-positivar (violettar) og Gram-negativar (ljósareyðar ella reyðar) eftir, hvussu frumuumsløgini halda upp á litievnið. Bláir stavar eftir metýlenblátt merkja "stavskapaðar frumur eru til staðar." Ljósareyðir stavar eftir eina fullfíggjaða Gram-liting merkja "Gram-negativir stavar eru til staðar." Seinna útsøgnin er sterkari, tí mannagongdin fevndi um eina eyka roynd.

Um breiðara bólkin av bakteriulitingarháttum við einum litievni, sum henda greinin hoyrir til, sí atlasið yvir liting til mikroskopi.

Einføld liting: eitt litievni, ein spurningur

Metýlenblátt er eitt basiskt (katjóniskt) litievni. Litaða jónin hevur positiva løðing og bindur seg til negativt løddar bygnaðir í frumuni, millum annað nukleinsýrur og súrar bólkar á yvirflatuni. Tí síggjast frumurnar bláar móti einum ljósum bakstøði. OpenStax lýsir hesa meginregluna um positiva liting í kapitlinum um liting. Sjálv litievniskatjónin er tann lítla, flata fenotiazinjónin, sum er lýst í evnafrøðiliga tilfarinum um metýlenblátt; kloridmótjónin stendur ikki fyri litingini.

Ein vanlig undirvísingarmannagongd er tilvitað einføld: ger eitt tunt stroksýni, lat tað luftturka, fest við hita, dekk við umleið 1% metýlenbláum í vatnloysn í umleið ein minutt, skola varliga við vatni, turka við at leggja sugandi pappír á og kanna við oljuimmersión. Ein undirvísingarmannagongd hjá LibreTexts lýsir júst henda háttin við 1% í ein minutt, men nevnir eisini, at summar starvsstovur leingja tíðina. Einki beitsievni, einki avlitingarevni, einki annað litievni. Tað er júst hetta, sum er poengið. Við bara einum litievni og ongari selektivari burturtøku fáa allar frumur, sum binda litievnið, sama lit.

Við E. coli væntar ein at síggja bláar stavar (basillur), stakar, í pørum ella í smáum bólkum. Blái liturin kemur frá litievninum. Stavskapurin kemur frá lívveruni. Men samansetingin eyðmerkir ikki lívveruna, tí nógv sløg eru stavskapað, og nógvir stavar verða bláir við einfaldari liting. ATCC ger greitt í leiðbeiningini um mikrobiologiska dyrking, at hetta bert sigur nakað um skap. Ein røtt frágreiðing sigur: "bláar basillur sæddar." Alt út um skap og skipan krevur fleiri prógv.

Gram-liting: fýra reagens, ein roynd av atburði

Gram-liting er ein sundurgreinandi liting. Allar frumur fara ígjøgnum somu stig, og kannað verður, hvørjar halda upp á fyrsta litievnið, og hvørjar missa tað. Gram-litingarmannagongdirnar hjá American Society for Microbiology áseta vanligu raðfylgjuna við fýra stigum: kristallviolett (høvuðslitievni), Gram-jod (beitsievni), alkohol ella aceton-alkohol (avlitingarevni) og síðani safranin (mótlitievni).

Vanliga undirvísingarlíkanið greiðir frá muninum við bygnaðinum í frumuumslagnum. Gram-positivar frumur hava ein tjúkkan peptidoglykanvegg, sum missir vatn og heldur upp á kristallviolett-jodkompleksi undir alkoholskolingini. Gram-negativar frumur hava eitt tunt peptidoglykanlag og eina lipidríka ytru himnu, sum avlitingarevnið brýtur niður. Tí verður kompleksi skolað út, og frumurnar taka síðani safranin upp. Yvirlitið um Gram-liting hjá NCBI Bookshelf gevur hesa frágreiðing um frumuveggin. Serfrøðingar leggja afturat, at øll alis- og evnafrøðin er fløktari enn bara tjúktin á vegginum. Men við tulking á starvsstovuni heldur reglan um atburð: violett merkir, at fyrsta litievnið er varðveitt; ljósareytt merkir, at tað er mist og síðani mótlitað.

Lýsandi myndøki. Stílførdar tekningar til samanbering av hættum, ikki mikroskopmyndir tiknar við myndatóli. Litirnir eru einfaldaðir fyri at læra meginregluna: ein litur við einfaldari liting, tveir litir eftir Gram-avliting.

Kann metýlenblátt nýtast í Gram-liting

Hesin spurningurin kann skiljast á tveir hættir, sum krevja ymisk svar.

Fyrri týdningurin: kann ein einstøk liting við metýlenbláum koma í staðin fyri alla Gram-mannagongdina. Nei. Uttan jod, avlitingarevni og mótlitievni er einki sundurgreinandi stig, og tí verður eingin Gram-flokkur royndur. Eitt blátt sjónøki eftir bara metýlenblátt er úrslitið av einfaldari liting, hóast fløskan stendur við síðuna av Gram-reagensunum. Skráset tað ikki sum eitt Gram-úrslit.

Seinni týdningurin: kann metýlenblátt koma í staðin fyri safranin sum mótlitievni í stigi 4. Tað kann lita tær avlitaðu frumurnar, og ein lærubókaruppgáva væntar violettar Gram-positivar frumur og bláar Gram-negativar frumur eftir slíkt býti. Hugsanin er røtt, tí rætt avlitaðar Gram-negativar frumur eru næstan litleysar og taka eitt annað katjóniskt litievni upp. Men hetta er ikki vanliga mannagongdin. ASM-mannagongdirnar áseta safranin, við viðurkendum valmøguleikum sum basiskum fuksini í summum frábrigdum, men ikki metýlenbláum. Har er eisini ein praktiskur vansi: tað er torførari at skilja blátt frá violettum enn ljósareytt frá violettum, serliga hjá byrjarum og serliga við slitnum mikroskoplampum. Til undirvísing og øll úrslit, sum hava týdning, skalt tú nýta mótlitievnið, sum mannagongdin ásetur, vanliga safranin, og viðgera mótliting við metýlenbláum sum eitt sýningarfrábrigdi heldur enn ein javnsettan standardhátt.

Tann tengdi spurningurin um, hvussu metýlenblátt stendur seg móti øðrum valmøguleikum við einum litievni, verður viðgjørdur í einari samanbering av einfaldari bakteriuliting.

Hvat liting av E. coli við metýlenbláum prógvar, og hvat hon ikki prógvar

E. coli er ein Gram-negativur stavur, men tann setningurin sameinir upplýsingar frá fleiri hættum: skap frá mikroskopi, Gram-reaktión frá Gram-liting og samleika frá dyrking saman við lívevnafrøðiligum ella molekylærum royndum. Eitt stroksýni litað við metýlenbláum gevur bara fyrra partin. Tað staðfestir, at stavskapaðar frumur eru til staðar í litaða sýninum, og hvussu tær eru skipaðar. Tað staðfestir ikki Gram-reaktiónina, tí eingin avlitingarroynd varð gjørd. Tað eyðmerkir ikki slagið, tí stavar av nógvum sløgum líkjast við hesi upploysn.

Her fara frágreiðingar skeivar á ein fyrisigandi hátt. Skrivarin tekur bakgrundsvitan ("henda dyrkingin eigur at vera E. coli, og E. coli er Gram-negativ") inn í eygleiðingina, so objektglasið tykist vátta tað, sum í veruleikanum varð gingið út frá. Ein greiðari frágreiðing heldur upplýsingarnar sundur: "Einføld liting við metýlenbláum: bláar basillur sæddar; bara skap, eingin Gram-flokkur royndur." Síðani, um ein Gram-liting varð gjørd rætt við kontrollum: "Gram-liting: ljósareyðir stavar, samsvarandi við Gram-negativar bakteriur." Eyðmerking av slagnum kemur seinni, úr eyðmerkingarmannagongdini, ikki úr litinum einsamøllum.

Ein praktisk leiðbeining til tulking

Nýt hesa avgerðarreglu á starvsstovuni. Um allar frumur hava sama lit, og mannagongdin nýtti eitt litievni uttan avlitingarevni, gjørdi tú eina einfalda liting. Skráset skap, metta stødd og skipan. Steðga har. Um mannagongdin nýtti kristallviolett, jod, avlitingarevni og mótlitievni við kendum positivum og negativum kontrollum, gjørdi tú eina Gram-liting. Skráset lit saman við skapi: violettir kokkar í ketum, ljósareyðir stavar og so framvegis.

Tríggjar villur standa fyri meginpartinum av ørkymlanini. Fyrst, at tulka bláar stavar sum váttan av E. coli. Síðani, at skráseta eitt objektglas litað við metýlenbláum undir yvirskriftini "Gram-liting" í einari notatbók, sum seinni lesarar fara at mistulka. At enda, at skifta mótlitievni tilvildarliga og síðani samanbera litir millum starvsstovur, sum um litasettini vóru tey somu. Allar villurnar hava somu loysn: nevn háttin, sum í veruleikanum varð nýttur, og sig bara tað, sum tann hátturin roynir.

Einføld liting hevur sín rætt júst tí, at hon sigur so lítið. Hon er skjót, tolir smærri frávik og er nóg mikið, tá ið spurningurin snýr seg um skap: er nakað har, og hvat skap hevur tað. Tá ið spurningurin snýr seg um flokking, skalt tú gera ta sundurgreinandi royndina. Bláa objektglasið sigur tær, hvussu frumurnar síggja út. Tað violetta ella ljósareyða objektglasið sigur tær, hvussu veggirnir bera seg at. Einki teirra sigur tær einsamalt, hvat slagið er.