Methylene blue nínú ìwádìí ìkọlù ọpọlọ àti ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tí kò tó sí ọpọlọ: ohun tí àwòṣe mẹ́ta fi hàn gan-an

Iṣan ẹ̀jẹ̀ àlọ tí ó dí, àkójọpọ̀ sẹẹli tí a ń tọ́ tí a fi pàṣẹ oúnjẹ mọ́, àti eku tí àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ àlọ ọrùn rẹ̀ dín kù dà bí ẹ̀yà mẹ́ta ti ìdánwò kan náà. Kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Ọ̀kọ̀ọ̀kan ń béèrè ìbéèrè ọ̀tọ̀, methylene blue sì ń fúnni ní ìdáhùn ọ̀tọ̀ nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan. Bí a bá da wọ́n pọ̀, àwọn ìwé ìwádìí yóò dà bí ẹni pé wọ́n ń tako ara wọn. Bí a bá yà wọ́n sọ́tọ̀, ìlànà tó ṣe kedere yóò farahàn, èyí tí àkókò lílò rẹ̀ ń darí ní pàtàkì.

Yíya wọn sọ́tọ̀ yìí ni gbogbo ète àtúnyẹ̀wò yìí. Àwọn àwòṣe mẹ́ta náà ni ìkọlù ọpọlọ òjijì ní agbègbè kan, àìsí atẹ́gùn àti glukosi pẹ̀lú ìdápadà atẹ́gùn nínú àwọn sẹẹli tí a ń tọ́, àti ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tí kò tó sí ọpọlọ fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀. Ìlànà iṣẹ́ tí a dá lérò pé ó so wọ́n pọ̀ kan mitochondria, ṣùgbọ́n àwọn èsì yàtọ̀ nítorí pé ipò ìyípadà kẹ́míkà inú sẹẹli yàtọ̀.

Àwọn àwòṣe mẹ́ta náà ń dáhùn ìbéèrè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀

A sábà máa ń fa ìkọlù ọpọlọ òjijì ní agbègbè kan nínú eku nípa dídí iṣan ẹ̀jẹ̀ àlọ àárín ọpọlọ, tí a kúkúrú sí MCAO. Ìdènà tó dà bí ẹ̀jẹ̀ dídì ń dá àárín àsopọ̀ tí ẹ̀jẹ̀ kò tó sí sílẹ̀, tí penumbra yí ká; àsopọ̀ tó wà nínú ewu ni penumbra yìí, ṣùgbọ́n ó ṣeé ṣe láti gbà á là bí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ bá padà. Ìbéèrè níbí ni bóyá ìgbésẹ̀ ìtọ́jú kan ń fa ìdàgbàsókè agbègbè àsopọ̀ tó kú lọ́ra tàbí ń pa iṣẹ́ ọpọlọ mọ́ ní àkókò ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀.

Àìsí atẹ́gùn àti glukosi, tí a kúkúrú sí OGD, ń ṣiṣẹ́ ní ìwọ̀n kékeré tó yàtọ̀ sí èyí. A ń fi àwọn sẹẹli ọpọlọ tí a ń tọ́ sí ibi tí atẹ́gùn ti fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ òdo láìsí glukosi, lẹ́yìn náà a dá wọn padà sínú àyíká ìtọ́jú sẹẹli déédéé. Kò sí ẹ̀jẹ̀ dídì, kò sí ìṣàn ẹ̀jẹ̀ láti ọ̀nà àfikún, kò sí ìfúnpá ẹ̀jẹ̀, kò sì sí ètò ààbò ara. Ìbéèrè náà dá lórí sẹẹli nìkan: kí ló ń ṣẹlẹ̀ sí mímí sẹẹli, ATP, àti ìwàláàyè nígbà tí àwọn èròjà tí sẹẹli ń lò bá sọnù, tí wọ́n sì padà lẹ́yìn náà.

Àwòṣe ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tí kò tó sí ọpọlọ fún ìgbà pípẹ́ ń lo dídí àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ carotid ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì títí láé nínú eku; a ń pè é ní àwòṣe 2VO. Ìṣàn ẹ̀jẹ̀ sí apá iwájú ọpọlọ ń dín kù, ó sì ń wà ní ìwọ̀n kékeré fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀. Kò sí ikú àsopọ̀ òjijì ní agbègbè kan, kò sì sí ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ pàjáwìrì. Ìbéèrè náà ni bóyá ìtìlẹ́yìn fún ìyípadà kẹ́míkà inú sẹẹli fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀ ń pa àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, mitochondria, àti agbára ìrántí mọ́ nígbà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ kékeré tó pẹ́.

Nítorí náà, ìlọsíwájú agbára ìrántí lẹ́yìn oṣù kan ti ìtọ́jú nínú àwòṣe 2VO kò sọ ohunkóhun tààrà nípa gbígba ọpọlọ ènìyàn là nígbà iṣẹ́ yíyọ ẹ̀jẹ̀ dídì kúrò ní pàjáwìrì. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì nítorí pé ọ̀pọ̀ àkótán tó ń mú ìrètí wá kì í mẹ́nu kàn án.

Ìkọlù ọpọlọ òjijì: ààbò nígbà ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀, ìdádúró nígbà tí kò bá sí

Èsì òjijì tó ṣe kedere jù lọ wá láti MCAO fún àkókò díẹ̀ pẹ̀lú ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀. A dí iṣan ẹ̀jẹ̀ àwọn eku fún 60 minutes, lẹ́yìn náà wọ́n gba methylene blue ní ìwọ̀n kékeré nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀, tí a bẹ̀rẹ̀ ní àkókò ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀, pẹ̀lú àwọn ìwọ̀n àfikún ní 3 hours àti ní ọjọ́ 2. MRI fi hàn pé agbègbè ìpalára nínú ẹgbẹ́ tó gba omi àgbékalẹ̀ láìsí oògùn pọ̀ sí i ní nǹkan bí 19 percent ní ọjọ́ 2, nígbà tí agbègbè ìpalára nínú ẹgbẹ́ tó gba ìtọ́jú dín kù ní nǹkan bí 17 percent, pẹ̀lú agbègbè àsopọ̀ tó kú ní ìparí tó kéré sí i ní nǹkan bí 30 percent àti àwọn àmì ìdánwò iṣẹ́ iṣan-ara tó dára sí i ní ọjọ́ 2 àti 7. Àwọn àwòrán fi hàn pé ìwàláàyè àsopọ̀ ní àárín àti ní penumbra dára sí i. Àwọn ìwé ìwádìí tó gbòòrò sí i lórí ààbò ọpọlọ gbé ààbò yìí, tí a ṣètò sí àkókò ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀, sí ẹ̀gbẹ́ àwọn èsì lórí àìtó ẹ̀jẹ̀ káàkiri ọpọlọ àti ìpalára.

Èsì náà yí padà nígbà tí iṣan ẹ̀jẹ̀ àlọ bá ṣì wà ní dídí. Nínú ìdánwò MCAO títí láé, methylene blue tí a fún nígbà tí àìtó ẹ̀jẹ̀ ṣì ń bá a lọ mú kí ìfẹ̀sí agbègbè ìpalára tí àwòrán diffusion fi hàn lọ́ra, ó sì fa àkókò àìbáramu láàárín perfusion àti diffusion gùn fún ìgbà díẹ̀, pẹ̀lú ìṣàn ẹ̀jẹ̀ agbègbè náà tó dára díẹ̀ sí i, ṣùgbọ́n ìwọ̀n agbègbè àsopọ̀ tó kú ní ìparí ní 24 hours kò yàtọ̀ ní ọ̀nà tó ṣe pàtàkì ní ìṣirò. Ó fa ìyípadà àsopọ̀ tó wà nínú ewu sí àsopọ̀ tó kú sẹ́yìn, láìrọ́pò ṣíṣí iṣan ẹ̀jẹ̀ padà.

Ìwádìí òjijì kẹta fi kúlẹ̀kúlẹ̀ nípa ìlànà iṣẹ́ àti ìwọ̀n oògùn kún un. Ìwọ̀n oògùn kan ṣoṣo tí a fi sínú ihò ikùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn dídí iṣan ẹ̀jẹ̀ fi ìdínkù agbègbè àsopọ̀ tó kú tó pọ̀ jù lọ hàn, ní nǹkan bí 50 percent, ní ìwọ̀n àárín 5 mg/kg dípò 1 tàbí 10 mg/kg, pẹ̀lú àwọn àmì ìdánwò iṣẹ́ ìmọ̀lára àti ìṣípòpadà tó dára sí i. Àwọn òǹkọ̀wé so èyí mọ́ bí ìṣètò mitochondria ṣe wà ní ìpamọ́ àti bí mitophagy ṣe pọ̀ sí i, ìyẹn yíyọ mitochondria tó bà jẹ́ kúrò lọ́nà yíyan. Nítorí náà, ìwọ̀n oògùn, ọ̀nà fífún un, àti ètò àkókò ṣe pàtàkì, àwọn iye mg/kg fún eku kì í sì í ṣe ìwọ̀n oògùn ìkọlù ọpọlọ fún ènìyàn.

Ìtọ́jú sẹẹli nínú yàrá ìdánwò: oògùn kan náà ń ràn lọ́wọ́ tàbí ń ṣèpalára gẹ́gẹ́ bí àkókò tí ó dé

Ìdánwò astrocyte ni èyí tó kọ́ni jù lọ, tí a sì ń ṣàyọlò rẹ̀ lọ́nà àṣìṣe jù lọ. Àwọn astrocyte tí a mú tààrà láti cortex ọpọlọ eku kékeré wà lábẹ́ àìsí àwọn èròjà tó le gan-an fún 6 hours ní 0.1 percent atẹ́gùn nínú àyíká tí kò ní glukosi, pyruvate, tàbí serum, lẹ́yìn èyí ni 24 hours ti ìdápadà atẹ́gùn pẹ̀lú àwọn èròjà tí sẹẹli ń lò tí a dá padà. Nǹkan bí ìdajì àwọn sẹẹli kú, èyí sì fún ìdánwò náà ní àyè láti fi ipa tó lè lọ sí ọ̀nà méjèèjì hàn.

Nígbà tí methylene blue wà ní apá àìsí àwọn èròjà náà, ìwàláàyè burú sí i, kì í ṣe dára sí i. Nígbà tí a fi í kún un ní àkókò ìdápadà atẹ́gùn dípò bẹ́ẹ̀, àwọn ìfojúsùn micromolar kékeré mú agbára sẹẹli láti wà láàyè dára sí i, wọ́n sì mú lílo atẹ́gùn, gbígba glukosi wọlé, àti ìṣelọpọ ATP pọ̀ sí i. Ní àwọn ipò déédéé, àwọn ìfojúsùn kan náà mú gbígba glukosi wọlé pọ̀ sí i ní nǹkan bí 89 percent ní 0.1 micromolar àti ní nǹkan bí 200 percent ní 1 micromolar, pẹ̀lú glycogen àti iṣẹ́ hexokinase tí a pa mọ́ lẹ́yìn ìpalára, láìsí ìlọsíwájú superoxide tí a wọn.

Ìlànà iṣẹ́ náà rọrùn láti lóye nípa fífi wé ẹ̀rọ amúnáwá àfikún. Methylene blue ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùgbé elekitironi mìíràn tó ń gba àwọn èròjà tó ní agbára ìdínkù, tí ó sì ń gbé wọn lọ sí ọ̀dọ̀ cytochrome c àti complex IV, èyí tó ń ṣètìlẹ́yìn fún ìṣàn elekitironi àti ìṣelọpọ ATP, tí ó sì ń dín jíjáde elekitironi láti àwọn ìpele ṣáájú kù. Nígbà àìsí àwọn èròjà tó le gan-an, ìmúṣiṣẹ́ yẹn jẹ́ ewu, nítorí ó ń mú àìní ìyípadà kẹ́míkà sẹẹli pọ̀ sí i nígbà tí atẹ́gùn àti glukosi fẹ́rẹ̀ẹ́ má sí, èyí tó lè mú kí àwọn ìpamọ́ tó ṣẹ́ kù tán yára sí i. Lẹ́yìn tí àwọn èròjà tí sẹẹli ń lò bá padà, àbùdá kan náà di àǹfààní, nítorí ó ń ran mitochondria tó bà jẹ́ lọ́wọ́ láti lo atẹ́gùn àti glukosi tí a dá padà lọ́nà tó péye. Ìdí nìyẹn pẹ̀lú tí a fi gbọ́dọ̀ darúkọ ipò àìsí àwọn èròjà nígbà tí a bá ń ṣàlàyé àwọn èsì ìgbéjáde elekitironi nínú mitochondria.

Ìkìlọ̀ kan: ìlànà àkókò yìí jẹ́ ti àwọn astrocyte tí a pèsè fún ìdánwò yẹn. Ìwádìí sẹẹli mìíràn tó bá a rìn, tí ó lo irú sẹẹli ọ̀tọ̀, àìsí àwọn èròjà tó fẹ́rẹ̀ẹ́ rọrùn sí i, àti ìfojúsùn tó kéré sí i, rí ààbò àní nígbà tí a fi sẹẹli hàn sí oògùn ní apá àìsí àwọn èròjà. Irú sẹẹli, atẹ́gùn tó ṣẹ́ kù, ìfojúsùn, àti ìlànà ìdánwò ló ń pinnu bóyá ipa náà yóò jẹ́ rere tàbí búburú.

Ìṣàn ẹ̀jẹ̀ kékeré fún ìgbà pípẹ́: agbára ìrántí, cytochrome oxidase, àti àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀

Àwọn ìdánwò ìgbà pípẹ́ lo ìtọ́jú ìwọ̀n kékeré lójoojúmọ́ fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀, kì í ṣe ìwọ̀n pàjáwìrì kan ṣoṣo tí a fún lẹ́ẹ̀kan. Nínú ìwádìí àkọ́kọ́, àwọn eku tí a dí iṣan ẹ̀jẹ̀ carotid wọn títí láé gba 4 mg/kg lójoojúmọ́ fún oṣù kan, tí a ṣètò sí lẹ́yìn àkókò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ojoojúmọ́ kọ̀ọ̀kan láti dojú kọ fífi ìrántí múlẹ̀ dípò iṣẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Àwọn ẹranko tí a dí iṣan ẹ̀jẹ̀ wọn kọ́ bí a ṣe ń yà ohun tí a rí sọ́tọ̀ lọ́ra sí i, wọ́n sì ṣe búburú sí i nínú ìdánwò ìrántí tó nira, nígbà tí agbára lúwẹ̀ẹ́, ìṣípòpadà ara, àti mímọ òórùn kò ní ìyípadà. Ìtọ́jú ojoojúmọ́ dín àwọn àìpé ẹ̀kọ́ àti ìrántí kù láìyí ìhùwàsí ìṣípòpadà gbogbogbò padà.

Ìwádìí tó tẹ̀ lé e ṣe àwòrán bí cytochrome oxidase, èyí tí í ṣe complex IV mitochondria, ṣe ń ṣiṣẹ́ káàkiri agbègbè ọpọlọ 44 lẹ́yìn ètò oṣù kan kan náà. Dídí iṣan ẹ̀jẹ̀ dín iṣẹ́ ensáìmù kù nínú cortex ìríran, ti iwájú ọpọlọ, àti perirhinal, pẹ̀lú hippocampus àti amygdala, ó sì sọ ìṣọ̀kan iṣẹ́ láàárín cortex ìríran àti hippocampus di aláìlágbára. Ìtọ́jú pa iṣẹ́ ensáìmù àwọn agbègbè mọ́, ó sì mú àwọn ìbáṣepọ̀ ìyípadà kẹ́míkà láàárín àwọn agbègbè náà lágbára sí i; iṣẹ́ tí a pa mọ́ sì ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ṣíṣe iṣẹ́ ìdánwò dáadáa sí i. Àwọn ìbáṣepọ̀ wọ̀nyí ń ṣàpèjúwe ìṣọ̀kan iṣẹ́ ensáìmù ìyípadà kẹ́míkà, kì í ṣe ìwọ̀n tààrà ìsopọ̀ iṣẹ́ ọpọlọ ènìyàn, kókó kan tí àwọn àtúnyẹ̀wò ìyípadà agbára nínú ọpọlọ ń ràn wá lọ́wọ́ láti mọ̀ dáadáa.

Ìwádìí ọ̀tọ̀ tó gba ọ̀sẹ̀ kan lo 2 mg/kg lójoojúmọ́, ó sì fi ohun tó ń dènà ọ̀nà iṣẹ́ kún un láti dán ìlànà iṣẹ́ wò. Ìṣàn ẹ̀jẹ̀ sí ọpọlọ pọ̀ sí i láti nǹkan bí 60 sí nǹkan bí 100 mL fún 100 g ní ìṣẹ́jú kan pẹ̀lú ìtọ́jú, ìwọ̀n bí àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ ṣe pọ̀ tó nínú hippocampus sì pọ̀ sí i láti nǹkan bí 15.1 sí 23 percent. Àwọn ìlọsíwájú méjèèjì padà sẹ́yìn ní apá kan nígbà tí a dí ọ̀nà ìwàláàyè PI3K/Akt, Akt tí a ti so phosphate mọ́ sì pọ̀ sí i pẹ̀lú ìtọ́jú. Àwọn èsì lórí ìṣàn ẹ̀jẹ̀, bí iṣan ẹ̀jẹ̀ ṣe pọ̀ tó, ìdènà ààbò, àti àwọn sẹẹli iṣan-ara tọ́ka sí ààbò ọpọlọ àti iṣan ẹ̀jẹ̀ tó ní í ṣe pẹ̀lú ìfìránṣẹ́ àmì PI3K/Akt dípò ipa ìyípadà kẹ́míkà nìkan.

Ìdí tí kò fi sí èyíkéyìí nínú èyí tó dọ́gba pẹ̀lú ìtọ́jú ìkọlù ọpọlọ pàjáwìrì

Ìṣàkóso àwọn ipò nínú yàrá ìdánwò ni ìdí tí àwọn èsì wọ̀nyí kò fi lè kan ìtọ́jú ènìyàn tààrà. Àwọn sẹẹli tí a ń tọ́ kò ní ẹ̀jẹ̀ dídì tàbí ìlànà bí ara ṣe ń gba, pín, yí padà, àti yọ oògùn kúrò. Àwòṣe 2VO jẹ́ ìṣàn ẹ̀jẹ̀ kékeré káàkiri fún ìgbà pípẹ́, kì í ṣe ohun tó dí iṣan ẹ̀jẹ̀ òjijì ní agbègbè kan pẹ̀lú penumbra tó ṣẹ̀ṣẹ̀ wà fún ìṣẹ́jú díẹ̀. Àní MCAO nínú eku ń lo àwọn ẹranko ọ̀dọ́ tó ní ìlera, akuniloorun, dídí iṣan ẹ̀jẹ̀ tó rí bákan náà, àti fífún oògùn ní àkókò tó péye, èyí tó yàtọ̀ sí àwọn aláìsàn àgbàlagbà tí ẹ̀jẹ̀ dídì wọn yàtọ̀ sí ara wọn, tí wọ́n ní ìkójọpọ̀ ọ̀rá àti líle iṣan ẹ̀jẹ̀, ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ gíga, àtọ̀gbẹ, àti àkókò ìbẹ̀rẹ̀ àìsàn tí a kò mọ̀.

Kò sí ìdánwò ènìyàn tí a tẹ̀ jáde, tí a pín àwọn olùkópa sí ẹgbẹ́ nípasẹ̀ àṣàyàn àìròtẹ́lẹ̀, tí ó ti fìdí methylene blue múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú pàjáwìrì fún ìkọlù ọpọlọ òjijì tí àìtó ẹ̀jẹ̀ fà. Ìwádìí àwòrán ọpọlọ ènìyàn kan tí a máa ń tọ́ka sí nígbà mìíràn kó àgbàlagbà 26 tó ní ìlera jọ, kì í ṣe àwọn aláìsàn ìkọlù ọpọlọ, ìwọ̀n oògùn kan ṣoṣo tí wọ́n gbà lẹ́nu sì yí àwọn àmì ọpọlọ tó ní í ṣe pẹ̀lú iṣẹ́ ìdánwò padà, pẹ̀lú ìlọsíwájú kékeré nínú agbára láti mú ìrántí jáde. Èyí fi iṣẹ́ rẹ̀ nínú ètò iṣan-ara àárín hàn, kì í ṣe agbára rẹ̀ láti tọ́jú ìkọlù ọpọlọ. Dípò bẹ́ẹ̀, ìtọ́sọ́nà pàjáwìrì lọ́wọ́lọ́wọ́ dá lórí mímú ìṣàn ẹ̀jẹ̀ padà yára nípasẹ̀ títú ẹ̀jẹ̀ dídì pẹ̀lú oògùn tí a fún ní iṣan ẹ̀jẹ̀ fún àwọn aláìsàn tó yẹ, àti iṣẹ́ yíyọ ẹ̀jẹ̀ dídì fún dídí iṣan ẹ̀jẹ̀ ńlá tó yẹ; àwọn ìlànà ìtọ́jú ìkọlù ọpọlọ pàjáwìrì tó jẹ́ òṣùwọ̀n sì ṣì ni ọ̀nà kan ṣoṣo tí a ti fi ẹ̀rí múlẹ̀. A kò gbọ́dọ̀ fa ìtọ́jú ìkọlù ọpọlọ tí a fura sí sẹ́yìn láti fún ni ní methylene blue, àwọn ààlà lílo ìṣirò ìwọ̀n oògùn láti ìwádìí ṣáájú ìdánwò ènìyàn sì ṣàlàyé ìdí tí a kò fi lè ka ètò oògùn eku sí ètò ìtọ́jú ènìyàn.

Àwọn ọ̀rọ̀ ààbò túbọ̀ fi ààlà yìí múlẹ̀. Methylene blue tí a fún ní iṣan ẹ̀jẹ̀ ní ìkìlọ̀ inú àpótí nípa àìsàn serotonin tó le tàbí tó lè fa ikú nígbà tí a bá lò ó pẹ̀lú àwọn oògùn tó ń ṣiṣẹ́ lórí serotonin, títí kan SSRIs, SNRIs, àti àwọn ohun tó ń dènà MAO, èyí tí ọ̀pọ̀ aláìsàn tó wà ní ọjọ́ orí tí ìkọlù ọpọlọ wọ́pọ̀ ti ń lò. A kò gbọ́dọ̀ lò ó nínú àwọn tó ní àìtó G6PD nítorí ewu píparun àwọn sẹẹli ẹ̀jẹ̀ pupa. Ó tún ń dènà ìfìránṣẹ́ àmì nitric oxide, èyí tó ń mú ìdènà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú iṣan àti ìfúnpá pọ̀ sí i ní àwọn ipò kan, nítorí náà a kò gbọ́dọ̀ ṣàpèjúwe rẹ̀ lásán gẹ́gẹ́ bí oògùn tó ń mú ìṣàn ẹ̀jẹ̀ sí ọpọlọ pọ̀ sí i. Ètò 1 mg/kg nípasẹ̀ iṣan ẹ̀jẹ̀ tí a fọwọ́ sí fún methemoglobinemia tí a ní lẹ́yìn ìbí kì í ṣe ètò ìtọ́jú ìkọlù ọpọlọ.

Àkótán òtítọ́ náà ní ààlà, ṣùgbọ́n ó jẹ́ gidi. Ní àkókò ìdápadà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ nínú àìtó ẹ̀jẹ̀ fún ìgbà díẹ̀ ní agbègbè kan, methylene blue ní ìwọ̀n kékeré dín ìdàgbàsókè ìpalára kù nínú eku. Nígbà dídí iṣan ẹ̀jẹ̀ títí láé, ó fa ikú àsopọ̀ sẹ́yìn ṣùgbọ́n kò dènà rẹ̀. Nínú astrocyte, ó ṣèpalára nígbà àìsí àwọn èròjà tó le gan-an, ó sì ràn lọ́wọ́ nígbà ìdápadà atẹ́gùn. Nígbà ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tí kò tó fún ìgbà pípẹ́, ó pa cytochrome oxidase, àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀, àti agbára ìrántí mọ́ fún ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀. Olùgbé kan, àwọn ipò mẹ́ta, àwọn ìdáhùn mẹ́ta.