Àpilẹ̀kọ
Methylene blue àti àrùn Alzheimer: ìtumọ̀ àwọn ìdánwò

Tí o bá wá methylene blue àti àrùn Alzheimer, ìtàn méjì ni wàá rí lẹ́ẹ̀kan náà. Ọ̀kan sọ pé àwọ̀ búlúù tó ti wà fún ọgọ́rùn-ún ọdún dín bí ìrántí ṣe ń sọnù kù. Èkejì sọ pé àwọn ìdánwò tó tẹ̀ lé e kò ṣàṣeyọrí. Ìtàn méjèèjì tọ́ka sí àwọn ìwé ìwádìí gidi. Rírú àwọn kẹ́míkà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ pọ̀ bí ẹni pé oògùn kan náà ni wọ́n ló ń fa ìdàrúdàpọ̀ náà.
Wọn kì í ṣe oògùn kan náà. Ìdánwò àkọ́kọ́ ṣe àyẹ̀wò methylthioninium chloride tí ó wà ní fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀, kẹ́míkà búlúù tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀. Gbogbo ìdánwò Alzheimer tó tẹ̀ lé e ṣe àyẹ̀wò fọ́ọ̀mù tí a dín kù tí a sì mú dúró ṣinṣin, leuco-methylthioninium, tí a ń pè ní hydromethylthionine mesylate (HMTM) báyìí. Ìwọ̀n oògùn, bí ara ṣe ń fa á wọlé, àti àwọn ẹgbẹ́ ìfiwéra pàápàá yàtọ̀ láàárín ètò méjèèjì. Nígbà tí o bá ya àwọn kẹ́míkà náà sọ́tọ̀, àkọsílẹ̀ àwọn ìdánwò yóò ṣe kedere, kò sì tọ́ka sí lílo àfikún oúnjẹ.
Àwọn kẹ́míkà méjì náà
Methylene blue inú ìgò sábà máa ń jẹ́ methylthioninium chloride, tí ìkékúrú rẹ̀ jẹ́ MTC. Apá rẹ̀ tó ń ṣiṣẹ́ ni ion methylthioninium ní fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀, MT+, molikula tó ní ẹrù iná mànàmáná àti àwọ̀ búlúù tó jinlẹ̀. Ẹrù iná yìí jẹ́ ìṣòro gidi nínú ìfun. Kí MT+ lè gba ògiri ìfun kọjá dáadáa, a gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ dín in kù sí fọ́ọ̀mù leuco tí kò ní ẹrù iná tàbí àwọ̀. Ìgbésẹ̀ ìdínkù yẹn kì í ṣẹlẹ̀ bákan náà ní gbogbo ìgbà, ní ìwọ̀n oògùn tó ga sì ni ìtúká MTC àti bí ara ṣe ń fa á wọlé di èyí tí ìwọ̀n oògùn ń fi ààlà sí. Èyí jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìdí tí ètò Alzheimer àkọ́kọ́ fi dojú kọ ìṣòro nínú bí a ṣe pèsè oògùn náà.
Oògùn tó tẹ̀ lé e kọjá ìgbésẹ̀ yẹn. LMTM, tí àmì rẹ̀ tún jẹ́ TRx0237, tí a sì sábà ń pè ní HMTM báyìí, ń pèsè molikula tí a ti dín kù náà tààrà gẹ́gẹ́ bí iyọ̀ mesylate kírísítálì tó dúró ṣinṣin. Methylthioninium tí a dín kù tí kò sí nínú iyọ̀ máa ń padà sí fọ́ọ̀mù búlúù láàárín ìṣẹ́jú díẹ̀ nínú afẹ́fẹ́. Nítorí náà, fọ́ọ̀mù iyọ̀ náà ló sọ ọ́ di oògùn tí a lè tọ́jú, dípò ohun ìyanu ilé ìdánwò lásán. Ní ṣókí: MTC jẹ́ aṣáájú oògùn búlúù ní fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀ tí ara kì í fa wọlé déédéé, nígbà tí LMTM/HMTM jẹ́ fọ́ọ̀mù tí a dín kù tí a mú dúró ṣinṣin, tí a ṣe kí ìwọ̀n oògùn tí ara ń rí lè jẹ́ èyí tí a lè sọ tẹ́lẹ̀. Àwọn ẹ̀sùn ìmúlò tó dára fún ọ̀kan kò kan èkejì, kò sì sí èyíkéyìí tó kan àwọn omi àwọ̀ tí a ń tà láìbéèrè ìwé oògùn. Ó yẹ kí a lóye kẹ́mísírì àwọn fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀ àti àwọn fọ́ọ̀mù tí a dín kù kí a tó ka àkọlé ìròyìn ìdánwò kankan.
Ọ̀nà ìṣiṣẹ́ tí a ń dán wò tún kéré ju ohun tí àwọn ìròyìn sábà ń fi hàn lọ. Ètò náà dojú kọ ìkójọpọ̀ tau, ìdìpọ̀ èròjà amuaradagba tau sí àwọn fọ́nrán àti àwọn ìdì dídàrú nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì iṣan ọpọlọ, dípò àwọn ìkójọpọ̀ amyloid. Èyí mú kí ọ̀nà rẹ̀ yàtọ̀ sí ti àwọn agboguntí tó ń dojú kọ amyloid. Ó sì wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìwádìí ọ̀tọ̀ tó ṣáájú ìdánwò lórí ènìyàn nípa àwọn ọ̀nà yíyọ amyloid kúrò àti àwọn àtúnyẹ̀wò tó gbòòrò nípa àwọn àbá mitochondria àti ààbò sẹ́ẹ̀lì iṣan, tí a kò gbọ́dọ̀ kà sí ẹ̀rí ìṣègùn.
Kẹ́míkà kọ̀ọ̀kan nínú ìdánwò rẹ̀
Èyí ni tábìlì tó yẹ kí o sàmì sí fún ìpadàbọ̀. Ìlà kọ̀ọ̀kan sọ kẹ́míkà pàtó, àwọn ìwọ̀n oògùn, àwọn àbájáde tí a díwọ̀n, àti àmì ìdánimọ̀ ìdánwò, nítorí àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ wọ̀nyí ni ọ̀pọ̀ àkótán ti máa ń ṣàṣìṣe.
| Ìdánwò (kẹ́míkà) | Àwọn ìwọ̀n tí a dán wò | Àmì ìdánimọ̀ ìdánwò | Àwọn àbájáde pàtàkì tí a díwọ̀n | Àbájáde pínpin láìsí àṣàyàn |
|---|---|---|---|---|
| Rember, ìpele 2 (MTC, methylene blue ní fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀) | 69, 138, 228 mg/day tó dọ́gba pẹ̀lú MT ní ìfiwéra pẹ̀lú placebo, ọ̀sẹ̀ 24 | NCT00515333 | ADAS-cog ní ọ̀sẹ̀ 24; ADCS-CGIC, MMSE, ìṣàn ẹ̀jẹ̀ SPECT gẹ́gẹ́ bí àwọn àbájáde kejì | Kò sí ìbáṣepọ̀ ìwọ̀n oògùn àti ìdáhùn lápapọ̀. Ẹgbẹ́ abẹ́nú àwọn tó ní àrùn ní ìpele àárín tó gba 138 mg/day ní ìlọsíwájú 5.4 ojuami ADAS-cog ju placebo lọ (p tí a ṣàtúnṣe = 0.047); àwọn tí àrùn wọn kò le gan-an tí wọ́n gba placebo kò fẹ́rẹ̀ẹ́ ní ìrẹ̀wẹ̀sì, nítorí náà kò ṣeé fi wé ara wọn; ìwọ̀n tó ga jù ní ìṣòro fífa oògùn wọ ara |
| TRx237-015, ìpele 3 (LMTM) | 150, 250 mg/day ní ìfiwéra pẹ̀lú ẹgbẹ́ ìfiwéra tó gba oògùn gidi 8 mg/day, ọ̀sẹ̀ 65 | NCT01689246 | Ìyípadà ADAS-Cog àti ADCS-ADL gẹ́gẹ́ bí àwọn àbájáde pàtàkì méjì títí dé ọ̀sẹ̀ 65 | Kò ṣàṣeyọrí. Àwọn ìwọ̀n tó ga kò fẹ́rẹ̀ẹ́ ju ẹgbẹ́ ìfiwéra 8 mg/day lọ lórí èyíkéyìí nínú àwọn òṣùwọ̀n méjèèjì |
| TRx237-005, ìpele 3 (LMTM) | 200 mg/day ní ìfiwéra pẹ̀lú ẹgbẹ́ ìfiwéra tó gba oògùn gidi 8 mg/day, ọ̀sẹ̀ 78 | NCT01689233 | ADAS-cog11 àti ADCS-ADL23 gẹ́gẹ́ bí àwọn àbájáde pàtàkì méjì ní ọ̀sẹ̀ 78 | Kò ṣàṣeyọrí nígbà tí a ṣe àyẹ̀wò gẹ́gẹ́ bí pínpin láìsí àṣàyàn (+6.41 ní ìfiwéra pẹ̀lú +6.27 ojuami ADAS-cog ti ìrẹ̀wẹ̀sì; agbára ṣíṣe nǹkan jọra). Àǹfààní farahàn nínú àyẹ̀wò àwọn ẹgbẹ́ abẹ́nú tó lo oògùn náà nìkan, tí a kò pín láìsí àṣàyàn |
| Lucidity, ìpele 3 (ètò HMTM 16 mg/day) | 16 mg/day, 8 mg/day, àti ẹgbẹ́ ìfiwéra MTC tó kéré jù, ọ̀sẹ̀ 52 pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ tó pẹ́ títí dé ọ̀sẹ̀ 104 | NCT03446001 | ADAS-cog11 àti ADCS-ADL23 gẹ́gẹ́ bí àwọn àbájáde pàtàkì méjì ní ọ̀sẹ̀ 52 | Ìwọ̀n oògùn nínú ẹgbẹ́ ìfiwéra dé ibi tí ó ti ń ṣiṣẹ́ láìròtẹ́lẹ̀, nítorí náà kò ṣeé fi oògùn wé placebo láìsí ìdàrúdàpọ̀; àwọn àyẹ̀wò tí a ròyìn gbára lé ìyípadà láti ìbẹ̀rẹ̀, ìbẹ̀rẹ̀ tó pẹ́, àti ìfiwéra àwọn àmì ẹ̀dá |
Àwọn ìwé ìwádìí pípé: ìròyìn Rember ìpele 2, ìdánwò LMTM ìpele 3 àkọ́kọ́, àyẹ̀wò ẹgbẹ́ ìdánwò ìpele 3 kejì, àtúnyẹ̀wò ìbáṣepọ̀ ìwọ̀n oògùn nínú ara àti ìdáhùn, àti ìwé nípa bí a ṣe ṣètò Lucidity.
Kíka àbájáde kọ̀ọ̀kan bí àwọn tó ṣètò ìdánwò ṣe máa kà á
Jẹ́ ká kọ́kọ́ wo Rember. Ó ní placebo gidi, èyí sì dára, ṣùgbọ́n àwọ̀ búlúù mú kí fífi irú ìtọ́jú pamọ́ nira. Ìyípadà àwọ̀ ìtọ̀ àti ìgbẹ́ lè fi ẹni tó ń gba oògùn gidi hàn, àwọn olùwádìí sì jẹ́wọ́ pé ẹgbẹ́ placebo kò ní àmì yẹn. Wọ́n ya àwọn tó ń ṣàyẹ̀wò ààbò sọ́tọ̀ kúrò lára àwọn tó ń ṣàyẹ̀wò bí oògùn ṣe ń ṣiṣẹ́, wọ́n sì tọ́ka sí dátà àwòrán ara gẹ́gẹ́ bí àtìlẹ́yìn. Síbẹ̀, ewu díẹ̀ ṣì wà pé irú ìtọ́jú lè di mímọ̀. Tí a bá fi ẹ̀rí tó farahàn nínú ẹgbẹ́ abẹ́nú nìkan àti ìkùnà ìwọ̀n tó ga jù kún un, ìdájọ́ òtítọ́ ni pé ó fa ìfẹ́ sí ìwádìí ṣùgbọ́n ẹ̀rí rẹ̀ kò lágbára. Ìdí nìyẹn tí ètò náà fi yí padà sí kẹ́míkà tuntun dípò ìdánwò MTC tó tóbi sí i.
Àwọn ìdánwò LMTM ìpele 3 méjì yanjú ìṣòro fífi irú ìtọ́jú pamọ́ ní ọ̀nà mìíràn, wọ́n sì dá ìṣòro tuntun sílẹ̀. Kí ìtọ̀ ẹgbẹ́ ìfiwéra lè máa ní àwọ̀, àwọn ìdánwò méjèèjì fún ẹgbẹ́ ìfiwéra ní 8 mg/day LMTM gidi. Tí 8 mg/day bá ń ṣiṣẹ́ fúnra rẹ̀, ìfiwéra ìwọ̀n tó ga pẹ̀lú ẹgbẹ́ ìfiwéra jẹ́ ìfiwéra ìtọ́jú méjì. Àbájáde tí kò fi ìyàtọ̀ hàn kò sì lè yà “méjèèjì ń ṣiṣẹ́” kúrò ní “kò sí èyíkéyìí tó ń ṣiṣẹ́.” Àwọn àyẹ̀wò tó tẹ̀ lé e nípa lílo oògùn náà nìkan àti ìwọ̀n rẹ̀ nínú ẹ̀jẹ̀ jiyàn pé ìwọ̀n kékeré náà ń ṣiṣẹ́ lóòótọ́, àwọn ìwé àtúnyẹ̀wò nípa ogbó sì jíròrò ìṣòro yìí ní fífi ìwádìí sí ìmúlò. Ṣùgbọ́n àwọn àyẹ̀wò wọ̀nyẹn kò tẹ̀ lé pínpin láìsí àṣàyàn mọ́. Bóyá aláìsàn lo LMTM nìkan tàbí pẹ̀lú àwọn oògùn Alzheimer tí a sábà ń lò sinmi lórí ìwé oògùn rẹ̀ tó ti wà tẹ́lẹ̀, kì í ṣe lórí yíyan ní àìròtẹ́lẹ̀. Nítorí náà, ìyàtọ̀ nínú bí a ṣe ń kọ oògùn àti ipò ìlera ní ìbẹ̀rẹ̀ lè ṣàlàyé apá kan nínú ìyàtọ̀ náà. Ìwádìí ìbáṣepọ̀ ìwọ̀n oògùn nínú ara àti ìdáhùn mú àlàyé nípa ẹ̀dá lágbára sí i, láìpèsè ìfiwéra pẹ̀lú placebo tí kò ṣiṣẹ́ tí ó ṣì ń ṣòfò.
Lucidity tún tẹ̀ lé àpẹẹrẹ náà ní àwọn ìwọ̀n tó kéré sí i. Ẹgbẹ́ ìfiwéra gba àwọn ìwọ̀n MTC kékeré lẹ́ẹ̀mejì lọ́sẹ̀, tí ète wọn jẹ́ fífún ìtọ̀ ní àwọ̀ nìkan. Síbẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn tó wà nínú ẹgbẹ́ ìfiwéra kó ìwọ̀n oògùn jọ sínú ara tó lè ní ipa gẹ́gẹ́ bí oògùn. Olùgbékalẹ̀ ìdánwò sọ ní kedere pé a kò lè ṣe ìfiwéra tí a pinnu pẹ̀lú placebo tí kò ṣiṣẹ́. Àwọn ìròyìn tó tẹ̀ lé e tẹnu mọ́ ìfiwéra àwọn àmì ẹ̀dá àti ìbẹ̀rẹ̀ tó pẹ́. Àwọn wọ̀nyí ń fúnni ní ìmọ̀ nípa ẹ̀dá àrùn náà, ṣùgbọ́n wọn kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú àṣeyọrí lórí placebo nínú ìdánwò tí a ṣètò tẹ́lẹ̀. Ní 2024 sí 2025, kẹ́míkà náà ṣì wà lábẹ́ ìwádìí, a ti fi ìbéèrè àṣẹ sílẹ̀ ní UK, ìwé ìwádìí àwọn àmì ẹ̀dá tó yẹ kí ó fìdí ẹ̀rí múlẹ̀ sì ṣì ń gba àyẹ̀wò àwọn amòye ẹlẹgbẹ́ kọjá.
Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún òǹkàwé tó ń ronú nípa methylene blue
Àwọn kókó mẹ́ta tó wúlò ló jáde láti inú èyí.
Àkọ́kọ́, àwọn oògùn ìdánwò kì í ṣe àfikún oúnjẹ náà. HMTM jẹ́ iyọ̀ oògùn tí a ti sọ di mímọ́, tó ní fọ́ọ̀mù kan ṣoṣo, tí a ń fún ní ìwọ̀n 8 sí 16 mg/day nínú ètò lọ́wọ́lọ́wọ́. Methylene blue inú ìgò sábà jẹ́ chloride ní fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀, tí ìmọ́ rẹ̀ yàtọ̀ síra, tí a ń wọn pẹ̀lú ohun ìṣàn-sílẹ̀, tí bí ara ṣe ń fa á wọlé àti àwọn èérí inú rẹ̀ sì yàtọ̀. Bí àwọn ènìyàn ṣe fara da ìwọ̀n HMTM kékeré nínú ìdánwò kò sọ ohunkóhun nípa fífi omi àwọ̀ fún ara ẹni fún ìgbà pípẹ́.
Èkejì, ó yẹ kí a fi ọwọ́ pàtàkì mú àwọn àmì ewu ààbò láti ìgbà tí a ń lo ìwọ̀n tó ga, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìwọ̀n lọ́wọ́lọ́wọ́ kéré sí i. Nínú ètò ìpele 3 tó tóbi, ìgbẹ́ gbuuru kan nǹkan bí ẹnìkan nínú mẹ́rin lára àwọn aláìsàn tó gba ìwọ̀n tó ga, ríru inú, èébì, àti ìfẹ́ kíákíá láti tọ̀ tún pọ̀ sí i ní kedere. A kò gba àwọn tí G6PD wọn kéré sí ìdánwò, nítorí àwọn oògùn methylthioninium lè fa ìparun sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa nínú ẹgbẹ́ yẹn. Ìbáṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn tó ń ṣiṣẹ́ lórí serotonin jẹ́ ohun gidi nípa ìṣiṣẹ́ oògùn, nítorí methylene blue jẹ́ ohun tó lágbára láti dènà MAO-A lọ́nà tí ó ṣeé yí padà. Èyí rí bẹ́ẹ̀ bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìdánwò Alzheimer ṣàkọsílẹ̀ àwọn àmì àìsàn fún ìgbà díẹ̀ nínú ìwọ̀nba àwọn tó ń lo SSRI, dípò àìsàn àpọ̀jù serotonin tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Ẹnikẹ́ni tó bá ń darapọ̀ àwọn oògùn wọ̀nyí nílò àbójútó oníṣègùn, kókó kan tí ìtọ́sọ́nà ààbò àti ìbáṣepọ̀ oògùn ṣàlàyé sí i.
Ẹ̀kẹta, jẹ́ kí ìrètí bá ìpele ẹ̀rí mu. Ẹ̀rí láti ẹgbẹ́ abẹ́nú kan, pẹ̀lú ìfiwéra méjì tí a pín láìsí àṣàyàn tí kò ṣàṣeyọrí, àti ẹgbẹ́ ìfiwéra tí àwọn ohun mìíràn rú àbájáde rẹ̀ jẹ́ àbá ìwádìí, kì í ṣe ìmọ̀ràn ìtọ́jú. Àwọn ìdílé tó ń gbé àwọn àṣàyàn yẹ̀ wò yóò rí ìpìlẹ̀ tó wúlò fún ìgbésẹ̀ nínú bí a ṣe ń ṣe ìpinnu ìtọju Alzheimer ní ti gidi ju nínú ètò lílo àwọ̀ èyíkéyìí tó ń tàn ká lórí ayélujára lọ.
Àkótán náà rọrùn tó láti sọ nínú gbólóhùn kan. Methylene blue ní fọ́ọ̀mù afẹ́fẹ́sọ̀rọ̀ fúnni ní ẹ̀rí aláìlágbára kan ní ìpele 2, pẹ̀lú àwọn ààlà ní fífi irú ìtọ́jú pamọ́ àti fífa oògùn wọ ara; kẹ́míkà tó tẹ̀ lé e ní fọ́ọ̀mù tí a dín kù kò ṣàṣeyọrí nínú ìfiwéra ìwọ̀n oògùn méjì tí a pín láìsí àṣàyàn; ètò ìwọ̀n kékeré kò sì tíì fi àṣeyọrí hàn nínú ìdánwò pẹ̀lú placebo láìsí ìdàrúdàpọ̀. Èyí lè yí padà pẹ̀lú àwọn ìwé ìwádìí ọjọ́ iwájú tàbí àyẹ̀wò àwọn aláṣẹ. Títí tí èyí yóò fi ṣẹlẹ̀, methylene blue fún àrùn Alzheimer wà nínú ẹ̀ka ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó ṣe pàtàkì ṣùgbọ́n tí kò tíì di ìtọ́jú ìṣègùn.