EMB agar ۋە MacConkey agar: مۇھىتنى تاللاش ۋە نەتىجىنى ئىزاھلاش

بىر ئوقۇغۇچى ئوخشاش سۇ ئەۋرىشكىسىنى ئىككى پەترىگە سىزىپ تېرىيدۇ. بىرىدە يېشىل مېتال پارقىراقلىقى بار قېنىق كولونىيەلەر پەيدا بولىدۇ. يەنە بىرىدە تۇمانسىمان ھالقا بىلەن ئورالغان ئوچۇق ھالرەڭ كولونىيەلەر كۆرۈنىدۇ. ھەر ئىككى پەترىگە ئوخشاش تۇرۇبيدىكى ئەۋرىشكە تېرىلغان، يانمۇ-يان ئىنكۇباتسىيە قىلىنغان ۋە ئوخشاش سائەتتە ئوقۇلغان. ئوقۇغۇچى قايسى پەترى توغرا ئىكەنلىكىنى سورايدۇ.

ھەر ئىككى پەترى توغرا. ئۇلار ئوخشىمىغان سوئاللارغا جاۋاب بېرىدۇ. قالايمىقانچىلىق بۇ ئىككى مۇھىتنى ئۈچەي باكتېرىيەلىرىنى تەكشۈرۈشتە ئۆزئارا ئالماشتۇرغىلى بولىدىغان ۋاسىتە دەپ قاراشتىن كېلىپ چىقىدۇ. ئۇلارنىڭ ئورتاق مەقسىتى گرام مەنپىي ئۈچەي باكتېرىيەلىرىنى تاللاش ۋە لاكتوزا ئېچىتقۇچىلارنى ئېچىتمايدىغانلاردىن ئايرىش، ئەمما بۇ مەقسەتنى ئوخشىمىغان خىمىيە ۋە ئوخشىمىغان كۆرۈنۈش لوگىكىسى ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشۇرىدۇ. ئاساستىكى بۇ ئىككى ئۇقۇمنى چۈشەنگەندىن كېيىن، پەترى تاللاش ۋە كولونىيەنى ئوقۇش ئادەتتىكى جەريانغا ئايلىنىدۇ.

قىسقىچە جاۋاب

EMB agar ئىككى بوياق، eosin Y ۋە methylene blue نى ئىشلىتىدۇ؛ ئۇلار بىرلا ۋاقىتتا ئىككى خىزمەتنى قىلىدۇ: گرام مۇسبەتلەرنىڭ ئۆسۈشىنى بېسىدۇ ۋە كۈچلۈك كىسلاتا ھاسىل قىلغۇچىلارنىڭ ئەتراپىدا چۆكمە ھاسىل قىلىپ قېنىق كولونىيەلەرنى پەيدا قىلىدۇ، Escherichia coli دا ئادەتتە مېتالسىمان يېشىل پارقىراقلىق كۆرۈلىدۇ. MacConkey agar بۇ خىزمەتلەرنى ئايرىيدۇ: ئۆت تۇزلىرى بىلەن crystal violet گرام مۇسبەتلەرنى بېسىدۇ، lactose ئېچىشقا سۇبسترات تەمىنلەيدۇ، neutral red بولسا كىسلاتا ھاسىل بولغاندا ھالرەڭ ياكى قىزىل كولونىيە ئارقىلىق بەلگە بېرىدۇ. ۋەزىپە E. coli نى كۆرۈنەرلىك دەسلەپكى تونۇش بولسا، EMB نىڭ ئورنى بار. ۋەزىپە، بولۇپمۇ چوڭ تەرەت ياكى سۈيدۈك خىزمەت جەريانىدا، لاكتوزا ئېچىتقۇچىلارنى ئېچىتمايدىغانلاردىن ھالرەڭ بىلەن رەڭسىز شەكىلدە ئاددىي ئايرىش بولسا، MacConkey نى ئوقۇش ئادەتتە ئاسانراق. ھېچقايسى پەترى يالغۇز رەڭگە قاراپ ئورگانىزمنى تونۇپ بەرمەيدۇ.

EMB: بىرلا ۋاقىتتا تاللايدىغان ۋە بەلگە بېرىدىغان بوياقلار

EMB ئۇقۇمىدا تاللاش ۋە كۆرسەتكۈچ رولى ئوخشاش مولېكۇلالارغا جەملىنىدۇ. ASM eosin methylene blue agar كېلىشىمى EMB نى تاللىغۇچ ھەم پەرقلەندۈرگۈچ دەپ تەسۋىرلەيدۇ؛ بوياق جۈپى نۇرغۇن گرام مۇسبەت ئورگانىزملارنى توسسا، lactose ئېچىشى بوياقنىڭ سۈمۈرۈلۈشى ۋە چۆكمە ھاسىل قىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. ئۆلچەملىك Levine فورمۇلاسىدا peptone، lactose، phosphate، eosin Y، methylene blue ۋە agar بار، بۇ FDA BAM نىڭ Levine EMB agar ئۇسۇلى دا كۆرسىتىلگەن. دىققەت قىلىش كېرەككى، كونا EMB رېتسېپلىرىنىڭ بەزىلىرى lactose بىلەن بىللە sucrose نىمۇ قوشقان، ئەمما Levine EMB دا lactose بار، sucrose يوق؛ شۇڭا تەجرىبىخانىڭىزدا قايسى فورمۇلا ئىشلىتىلىدىغانلىقىنى خاتىرىلەڭ.

EMB نى ئوقۇش دېگەنلىك بوياقنىڭ ھەرىكىتىنى ئوقۇش دېمەكتۇر. كۈچلۈك lactose ئېچىشى يېتەرلىك كىسلاتا ھاسىل قىلىپ، كۆپ مىقداردا بوياق چۆكمىسىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ؛ بۇ E. coli غا قېنىق كۆك-قارا مەركەز ۋە كلاسسىك ھالەتتە قايتقان نۇردا يېشىل مېتال پارقىراقلىق بېرىدۇ. Enterobacter ۋە Klebsiella غا ئوخشاش ئاجىزراق ئېچىتقۇچىلار ئادەتتە بۇ پارقىراقلىقسىز، ھالرەڭدىن سۆسۈن رەڭگىچە بولغان شىلىمشىق كولونىيە شەكلىدە ئۆسىدۇ. Salmonella، Shigella ۋە Proteus غا ئوخشاش ئېچىتمايدىغانلار ئادەتتە رەڭسىز ياكى يېرىم سۈزۈك كولونىيە بولۇپ ئۆسىدۇ، چۈنكى ئۇلار بوياقلارنى چۆكتۈرىدىغان كۈچلۈك كىسلاتا دولقۇنىنى ھاسىل قىلمايدۇ. گرام مۇسبەتلەر ئادەتتە بېسىلىدۇ، ئەمما بېسىش دەرىجىسى سورت ۋە مەھسۇلاتقا قاراپ ئۆزگىرىدۇ. بوياق تەييارلاش خىمىيەسىنىڭ تولۇق تەپسىلاتى، جۈملىدىن methylene blue نىڭ نېمىشقا ئەسلىدىنلا كاتيونلۇق بوياق بولىدىغانلىقى، بوياق فورمۇلالىرىغا ئائىت ئايرىم مۇنازىرىگە تەۋە؛ ئومۇمىي مىكروسكوپىيە ئارقا كۆرۈنۈشى بولسا بوياش ئۇسۇللىرى ئاتلىسى دا بار. بۇ ماقالە پەترى تاللاش ۋە نەتىجىنى ئوقۇشقا مەركەزلىشىدۇ.

يۇقىرىدىكى رەسىم تەسۋىرىي. ئۇ مۆلچەرلەنگەن كۆرۈنۈش لوگىكىسىنى كۆرسىتىدۇ: EMB دا قېنىق پارقىراق كولونىيەلەر، ھالرەڭ شىلىمشىق تىپلار ۋە سۇس تىپلار؛ MacConkey دا بولسا ھالرەڭ بىلەن سۇس تىپلارنىڭ پەرقى. بۇنى ئەندىزىنى ئۆگىنىش ئۈچۈن ئىشلىتىڭ، ئاندىن ھەر بىر ھۆكۈمنى فوتوسۈرەتلىك كونتروللار ۋە خىزمەت ئۈستىلىڭىزدىكى دەل شۇ مۇھىتنىڭ مەھسۇلات قوللانمىسى بىلەن دەلىللەڭ.

MacConkey: خىزمەتلەر ئايرىلغان، كۆرۈنۈش قائىدىسى ئاددىيراق

MacConkey ئۇقۇمى ھەر بىر خىزمەتنى ئايرىم تەركىبكە تاپشۇرىدۇ. ASM MacConkey agar كېلىشىمى ئوخشاش تاللىغۇچ ۋە پەرقلەندۈرگۈچ چۈشەنچىسىنى بېرىدۇ، FDA BAM نىڭ MacConkey agar ئۇسۇلى بولسا ئىشلىتىلىدىغان تەركىبلەرنى تىزىدۇ: peptones، lactose، bile salts، salt، neutral red، crystal violet ۋە agar. Bile salts بىلەن crystal violet گرام مۇسبەتلەرنى تاللاپ بېسىدۇ. Lactose ئېچىش سۇبستراتىنى تەمىنلەيدۇ. Neutral red pH كۆرسەتكۈچى سۈپىتىدە خىزمەت قىلىپ، كىسلاتا ھاسىل بولغان جايدا ھالرەڭدىن قىزىلغىچە ئۆزگىرىدۇ؛ كۈچلۈك ئېچىتقۇچىلارنىڭ ئەتراپىدا بەزىدە ئۆت چۆكمىسىمۇ كۆرۈلىدۇ.

ئوقۇش قائىدىسى قەستەن ئاددىي: ھالرەڭ lactose ئېچىتقۇچىنى، رەڭسىز ياكى سۇس بولسا ئېچىتمايدىغاننى بىلدۈرىدۇ. E. coli ھالرەڭدىن قىزىلغىچە كۆرۈنىدۇ، كۆپىنچە ئەتراپىدا ئۆت چۆكمىسى ھالقىسى بولىدۇ. Klebsiella ۋە Enterobacter ھالرەڭ بولۇپ، كاپسۇلى سەۋەبىدىن دائىم شىلىمشىق كۆرۈنىدۇ. Salmonella، Shigella، Proteus ۋە باشقا نۇرغۇن گرام مەنپىي تاياقچە شەكىللىك باكتېرىيەلەر رەڭسىز كۆرۈنىدۇ. ئوقۇتۇش تەجرىبىخانىلىرىدا يەنە بىر پايدىسى بار: bile salts ئادەتتە Proteus نىڭ يېيىلىپ ئۆسۈشىنى ئازايتىدۇ، شۇڭا MacConkey دا تاللىغۇچ بولمىغان مۇھىتقا قارىغاندا ئايرىم كولونىيە ئېلىش ئاسانراق؛ لېكىن بۇ بېسىش مۇتلەق ئەمەس، يېيىلىشنى كونترول قىلىش ئاساسلىق مەقسەت بولغاندا تۇزسىز تاللاشلارمۇ بار.

بوياقلارنىڭ بۇنداق ھەرىكەت قىلىشىدىكى مولېكۇلا سەۋەبى زەرەت ۋە قۇرۇلمىغا باغلىق. Methylene blue كاتيونلۇق phenothiazine بوياق بولۇپ، ئۇنىڭ قۇرۇلمىسى ۋە خۇسۇسىيەتلىرى كىسلاتالىق باكتېرىيە يۈزىگە بولغان يېقىنلىقىنى چۈشەندۈرىدۇ؛ EMB دىكى كىسلاتالىق رايونلاردا چۆكمە ھاسىل قىلغاندا ئىشلىگەن يېقىنلىقمۇ دەل مۇشۇ.

بىر قاراشتىكى سېلىشتۇرۇش

جەدۋەلنى قارار چىقىرىش تەرتىپى سۈپىتىدە ئوقۇڭ. مەشىق ئوقۇغۇچىلارغا ئېچىش كۈچىنىڭ دەرىجىلىرىنى، جۈملىدىن بىر روشەن ئاخىرقى نۇقتىنى كۆرسىتىشنى تەلەپ قىلسا، EMB بۇنى ياخشى كۆرسىتىدۇ. مەشىق بىيوخىمىيەلىك دەلىللەشتىن بۇرۇن تېز ئىككى تۈرگە ئايرىشنى تەلەپ قىلسا، MacConkey بۇنى كۆرسىتىدۇ.

قايسى ئەۋرىشكە ئۈچۈن قايسى مۇھىت

سۇ مەشىقلىرىدە دەسلەپكى fecal coliform ياكى E. coli تونۇش نىشان قىلىنسا، EMB جەلپ قىلارلىق، چۈنكى ئۇنىڭ پارقىراقلىقى كۆزگە روشەن. MacConkey مۇ ئۈچەيگە مۇناسىۋەتلىك گرام مەنپىي باكتېرىيەلەرنى قوللايدۇ ۋە تارىختا سۇ تەكشۈرۈشىدە ئىشلىتىلگەن، ئەمما ھېچقايسى پەترى نىزامدا بەلگىلەنگەن سۇ تەكشۈرۈش ئۇسۇلىنىڭ ئورنىنى ئالمايدۇ؛ سىناققا قاراپ modified mTEC ياكى MI غا ئوخشاش مۇھىتلار بەلگىلەنگەن بولۇشى مۇمكىن. تەجرىبىخانىڭىز ئەمەل قىلىشى كېرەك بولغان ئۇسۇلنى تەكشۈرۈڭ.

چوڭ تەرەت تۈرىدىكى ئەۋرىشكىلەردە ئېچىتقۇچىلارنى ئېچىتمايدىغانلاردىن ئايرىشتا، MacConkey ئادەتتە بۇ ئىككىسىنىڭ ئىچىدە تېخىمۇ قولايلىق. Salmonella ياكى Shigella نى تەكشۈرۈشتىكى ئەمەلىي چوڭ تەرەت خىزمىتىدە ئادەتتە يالغۇز MacConkey غا تايانماستىن، XLD ياكى Hektoen enteric غا ئوخشاش تېخىمۇ تاللىغۇچ ئۈچەي مۇھىتلىرىمۇ قوشۇلىدۇ.

كلىنىكىلىق خىزمەت جەريانىنى تەقلىد قىلىدىغان سۈيدۈك ئوقۇتۇشىدا MacConkey نى blood agar بىلەن جۈپلەڭ. MacConkey دەسلەپكى گرام مەنپىي ئايرىشنى تەمىنلەيدۇ، blood agar بولسا MacConkey بېسىپ قالىدىغان ئورگانىزملارنى ئۆستۈرىدۇ. بۇ جۈپلەش كلىنىكىلىق سۈيدۈك كۇلتۇرىسى تەسۋىرلىرىدە ئۆلچەملىك ئۇسۇل ھېسابلىنىدۇ.

ساپ ئۇقۇم ئۆگىتىشتە، ھەر ئىككىسىنى ئىشلىتىڭ. EMB ئېچىش كۈچىنىڭ مۇھىملىقىنى ۋە بىر مولېكۇلانىڭ ئىككى رول ئوينىيالايدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ. MacConkey بولسا مودۇللۇق لايىھەنى ئۆگىتىدۇ: تاللىغۇچ، سۇبسترات ۋە كۆرسەتكۈچ ئايرىم ساقلىنىدۇ. مەلۇم E. coli، مەلۇم Klebsiella aerogenes ۋە مەلۇم Salmonella نى ھەر ئىككى مۇھىتتا يانمۇ-يان تېرىغان ئوقۇغۇچىلار بۇ ئىككى لوگىكىنى كېيىن ناھايىتى ئاز ئارىلاشتۇرىدۇ.

ھەر مەۋسۇمدا تەكرارلىنىدىغان ئوقۇش خاتالىقلىرى

ئەڭ كۆپ ئۇچرايدىغان خاتالىق يالغۇز رەڭگە قاراپ تونۇش. MacConkey دىكى ھالرەڭ E. coli، Klebsiella، Enterobacter ياكى باشقا ئېچىتقۇچى بولۇشى مۇمكىن. رەڭسىز بولسا Salmonella، Shigella، Proteus، Pseudomonas ياكى باشقا ئېچىتمايدىغان ئورگانىزم بولۇشى مۇمكىن. رەڭ بىر تۈر نامى ئەمەس، بەلكى Gram stain، oxidase، بىيوخىمىيەلىك پەنەل ياكى ئەسۋاب ئارقىلىق تونۇشقا ئوخشاش دەلىللەش خىزمىتىگە يۆنىلىش بېرىدىغان تەكشۈرۈش فېنوتىپىدۇر.

ئىككىنچى خاتالىق پارقىراقلىق يوقلىقىنى ھەددىدىن زىيادە ئىزاھلاش. بەزى ھەقىقىي E. coli كولونىيەلىرى، بولۇپمۇ ئايرىم كولونىيەلەر، EMB دا ناھايىتى ئاز ياكى پۈتۈنلەي مېتال پارقىراقلىق چىقارماسلىقى مۇمكىن. پارقىراقلىقنىڭ يوقلۇقى E. coli نى چەتكە قاقمايدۇ، بارلىقىمۇ ئۇنى ئىسپاتلىمايدۇ. پارقىراقلىقنى دەسلەپكى يىپ ئۇچى سۈپىتىدە قوبۇل قىلىڭ.

ئۈچىنچى خاتالىق يېشى ئوخشىمىغان پەترىلەرنى سېلىشتۇرۇش. كېچىكىپ lactose ئېچىيدىغانلار ئۇزۇن ئىنكۇباتسىيەدىن كېيىن MacConkey دا ھالرەڭگە ئۆزگىرىشى مۇمكىن؛ بۇ ئېچىتقۇچى بىلەن ئېچىتمايدىغان ئوتتۇرىسىدىكى روشەن پەرقنى تۇتۇقلاشتۇرىدۇ. تەجرىبىخانا بەلگىلىگەن سائەتتە ئوقۇڭ ۋە ئىنكۇباتسىيە ۋاقتىنى نەتىجە بىلەن بىللە خاتىرىلەڭ.

تۆتىنچى خاتالىق ئارىلاش ئۆسۈشنى بىر ئورگانىزم دەپ ئوقۇش. ھالرەڭ كولونىيەنىڭ يېنىدىكى رەڭسىز كولونىيە ئوتتۇرا ھالەتنى ئەمەس، ئىككى فېنوتىپنى كۆرسىتىدۇ. ياخشى ئايرىلغان كولونىيەلەرنى تاللاپ، ھەر بىر مورفوتىپنى ئايرىم بىر تەرەپ قىلىڭ. شىلىمشىق توقۇلما مۇشۇنىڭغا ئوخشاش تۇزاق پەيدا قىلىدۇ: Klebsiella بىلەن Enterobacter نىڭ ھەر ئىككىسى شىلىمشىق كۆرۈنۈشى مۇمكىن، شۇڭا يالغۇز كاپسۇل نامنى بېكىتەلمەيدۇ. بۇرۇن Enterobacter aerogenes دەپ ئۆگىتىلگەن ئورگانىزم ھازىر Klebsiella aerogenes دەپ تۈرگە ئايرىلىدۇ؛ كونا جەدۋەللەر بىلەن يېڭى بەلگىلەرنىڭ نېمىشقا ماس كەلمەيدىغاندەك كۆرۈنىدىغانلىقىنى بۇ چۈشەندۈرىدۇ.

كونتروللار ۋە ئاخىرقى قائىدە

ھەر قېتىم فوتوسۈرەتلىك ياكى يېڭى كونتروللارنى ئىشلىتىڭ: كۈچلۈك ئېچىتقۇچى رېئاكسىيە ئۈچۈن E. coli، كلاسسىك پارقىراقلىقسىز شىلىمشىق ئېچىش ئۈچۈن Klebsiella aerogenes، رەڭسىز ئېچىتمايدىغان رېئاكسىيە ئۈچۈن بىر Salmonella سورت، ۋە دەل ئىشلىتىۋاتقان مەھسۇلاتىڭىزدا گرام مۇسبەت بېسىلىشىنى دەلىللەش ئۈچۈن Staphylococcus aureus. سورت نومۇرى ۋە قوبۇل قىلىش ئۆلچىمىنى ئىشلەپچىقارغۇچىنىڭ قوللانمىسىغا ماسلاشتۇرۇڭ، چۈنكى تاللىغۇچلۇق bile، crystal violet ۋە بوياق مىقدارىغا قاراپ ئۆزگىرىدۇ.

خىزمەت ئۈستىلىدە بىر جۈملىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇڭ. EMB ھەم تاللايدىغان، ھەم بەلگە بېرىدىغان بوياقلارنى ئىشلىتىدۇ؛ بۇ ئوقۇشنى بىر ئاز نازۇكلاشتۇرۇش بەدىلىگە روشەن E. coli بەلگىسى بېرىدۇ. MacConkey تاللاش بىلەن بەلگە بېرىشنى ئايرىيدۇ؛ بۇ ئېچىش تەپسىلاتىنى ئازايتىش بەدىلىگە ھالرەڭ بىلەن سۇس رەڭنى ئاددىي ئايرىشقا شارائىت يارىتىدۇ. سوئالنىڭ ئۇقۇمىغا ماس كېلىدىغان مۇھىتنى تاللاڭ، رەڭنى مۇۋاپىق سىناقلار بىلەن دەلىللەڭ؛ شۇنداقتا بۇ ئىككى پەترى رىقابەتلىشىشتىن توختاپ، بىر-بىرىنى تولۇقلايدۇ.