ሜቲሊን ብሉን ሆርሜሲስን፦ ስለምንታይ ናይ መጠን–ምላሽ ኩርባታት ኣንፈቶም ክቕይሩ ይኽእሉ

ሓደ ኣንጭዋ ንሓደ ነገር ከለልዮ ድሕሪ ምምሃሩ፡ 4 milligrams per kilogram ሜቲሊን ብሉ ይወሃቦ፡ ኣብ ዝቕጽል መዓልቲ ድማ ይዝክሮ። ካልእ ኣንጭዋ 50 ይወሃቦ፡ ንመጉየዪ መንኮራኹሩ ድማ ኣዝዩ ብውሑድ እዩ ዘዘውሮ። እቲ ሞለኪውል ሓደ እዩ። ኣንፈት እቲ ጽልዋ ግን ሓደ ኣይኮነን። ካብ ውሑዳት ብዝበዝሑ ጽሑፋት ምርምር ሜቲሊን ብሉ ዘንበበ ሰብ፡ ነዚ ምግልባጥ ረኺብዎ ኣሎ። ስም ድማ ኣለዎ፦ ሆርሜሲስ፡ ትሑትን ልዑልን ተቓላዕነት ንሓደ መለክዒ ውጽኢት ብተቓራኒ ኣንፈታት ዝደፍኡሉ ክልተ-ደረጃዊ ምላሽ።

እዚ ስም፡ እንታይ ከም ዘመልክትን እንታይ ከም ዘየመልክትን ምስ እትፈልጥ ጥራይ እዩ ጠቓሚ። እዚ ጽሑፍ ኣርባዕተ ዝተሓትሙ እኩባት መረዳእታ ሜቲሊን ብሉ ይምርምር። ነፍሲ ወከፎም ናቱ መለክዒ ውጽኢት፡ ደረት ጽዓትን ኣወዳድባ ፈተነን ኣለዎ። ኬሚስትሪ እቲ መቐለሚ ስለምንታይ ከምዚ ዝበሉ ምግልባጣት ክኽሰቱ ዘኽእል ምዃኑ እውን የርኢ። ኣብ መወዳእታ፡ እቲ መረዳእታ ዘጽንዖ መጠንቀቕታ ይቐርብ፦ ኣብ ሓደ ፈተነ ዝለዓለ ነጥቡ ዝበጽሕ ኩርባ፡ መግለጺ ናይቲ ፈተነ እዩ፡ ውልቃዊ መጠን ንምምራጽ ዝጠቅም ኣገባብ ኣይኮነን።

እቲ ቅዲ ስም ኣለዎ፡ ትርጉም እቲ ስም ድማ ካብቲ ዝስማዕ ዝጸበበ እዩ

ሆርሜሲስ ዝብል ቃል ብ1943 ብሳውታምን ኤርሊኽን ተፈጢሩ፡ ብካላብሬዘን ባልድዊንን ድማ ዘመናዊ ቁጽራዊ መልክዑ ተዋሂብዎ፦ ውሽጣዊ ሚዛን ድሕሪ ምዝባዕ፡ ብቐጥታ ወይ ብመካሓሲ ስርሓት ዝፍጠር፡ ናይ ምልምማድ ክልተ-ደረጃዊ ምላሽ። ኣብዚ ትርጉም እንታይ ከም ዘየለ ኣስተውዕሉ። ጠቓሚ ዝብል ቃል ኣይርከብን። ሆርሜሲስ እቲ ኩርባ ኣንፈቱ ከም ዝቕይር ጥራይ እዩ ዝገልጽ፡ ካብኡ ንላዕሊ ኣይኮነን።

እቲ እትርእይዎ ቅርጺ፡ ኣብቲ ቀጥ ዝበለ ዘንጊ ኣየናይ መለክዒ ውጽኢት ከም ዘሎ ይምርኮስ። እቲ መለክዒ ከም ንጥፈት ኤንዛይም፡ ኣጠቓቕማ ኦክስጅን ወይ ነጥቢ ዝኽሪ ዝኣመሰለ ኣወንታዊ ተግባር እንተኾይኑ፡ ብትሑት መጠን ምንቕቓሕ ድሕሪኡ ድማ ብልዑል መጠን ምዕጋት፡ ዝተገልበጠ U ይስእል። እቲ መለክዒ ከም መጠን ምኽሳት ሕማም ዝኣመሰለ ኣሉታዊ ነገር እንተኾይኑ፡ ብትሑት መጠን ምዕጋት ድሕሪኡ ድማ ብልዑል መጠን ምውሳኽ፡ J ወይ U ይስእል። ዝምድናኡ ሓደ እዩ፡ እቲ ቀጥ ዝበለ ዘንጊ ግን ዝተፈልየ እዩ። መብዛሕትኡ ምርምር ሜቲሊን ብሉ ኣወንታዊ ተግባራት ይዕቅን። ስለዚ እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ዝተገልበጡ U ኩርባታት ይዛረብ፡ እቲ ፊደል ግን ናይ ስእሊ ምርጫ ምዃኑ ክርዳእ ኣለዎ።

እቲ ሆርሜቲክ ምላሻት ሜቲሊን ብሉ ዝኣከበ ናይ 2008 ግምገማ ነቲ መጠን ብግቡእ የነጽሮ። ኣብ ባህሪ፡ ፊዝዮሎጂን ባዮኬሚስትሪን፡ ኣብቲ መነቓቕሒ ክልል ዘለዉ ምላሻት ናብ ኣስታት 130 ክሳብ 160 ሚእታዊት ናይቲ መቆጻጸሪ ይበጽሑ፡ ማእከላይ መጠኖም ድማ ኣብ ከባቢ 140 እዩ። እቲ መጠን እናወሰኸ ምስ ዝቕጽል፡ ናብ ደረጃ እቲ መቆጻጸሪ ይምለሱ፡ ድሕሪኡ ድማ ትሕቲኡ ይወርዱ። እዚ ክልል ጽማቝ ብዙሓት ፈተነታት እዩ፡ ባህርይ እቲ ሞለኪውል ኣይኮነን። ነፍሲ ወከፍ ካብቶም ኣብ ታሕቲ ዘለዉ ኩርባታት፡ ብናቱ ኣሃዱታት ዝዕቀን ዝለዓለ ነጥቢ ኣለዎ።

ስለምንታይ ብፍላይ እዚ ሞለኪውል ኣንፈቱ ክቕይር ይኽእል

ሜቲሊን ብሉ ቀሊል ለጋሲ ኤሌክትሮን ኣይኮነን። ተመላላሲ ኣጓዓዚ እዩ። እቲ ኦክሲዳይዝድ ዝኾነ ሰማያዊ መልክዑ ኤሌክትሮናት ይቕበል፡ ሕብሪ ዘይብሉ ሪዱስድ መልክዕ ድማ ይኸውን። እቲ ሪዱስድ መልክዕ ነቶም ኤሌክትሮናት ናብቶም ቀጺሎም ዘለዉ ክፍልታት ከመሓላልፎም ይኽእል። ድሕሪ እዞም ኩርባታት ዘሎ ምትሕልላፍ ኤሌክትሮናት፡ ኣብቲ ሜቲሊን ብሉ ብኸመይ ኤሌክትሮናት ከም ዘንቀሳቕስ ዝገልጽ መብርሂ ተገሊጹ ኣሎ። ኣብዚ ግን እቲ ተመላላሲ ኣጓዓዚ እዩ ማእከል እቲ መብርሂ።

ኣብ ትሑት ጽዓት፡ እዚ ዑደት ንዋህዮኣዊ ትንፋስ ኣማራጺ መንገዲ ይህቦ። እቲ ሪዱስድ መቐለሚ፡ ኣብ ሳይቶክሮም ኦክሲዴዝ፡ እቲ ናይ ሰንሰለት መጓዓዝያ ኤሌክትሮናት ናይ መወዳእታ ኤንዛይም፡ ኦክሲዳይዝድ ክኸውን ይኽእል። እዚ ድማ ፍጥነት ስርሑ፡ ኣጠቓቕማ ኦክስጅንን ዓቕሚ ዋህዮኣዊ ትንፋስን ይውስኽ። ኣብ ዝለዓለ ጽዓት፡ እቲ ኤሌክትሮናት ናይ ምቕባል ድሌት ዘለዎ ኬሚስትሪ፡ ነቲ ንቡር ሰንሰለት ኣብ ክንዲ ዝሕግዞ ክወዳደሮ ይጅምር፦ ኤሌክትሮናት ካብ ልሙድ መንገዶም ይጠውዮም፡ ኦክስጅን ብቐጥታ ይሃልኽ፡ ኣብ ክንዲ ጠቓሚ ጸዓት ድማ ተነባበርቲ ዓይነታት ኦክስጅን ይፈጥር። ንእሽቶ ካታሊቲክ ኣጓዓዚ፡ ዝያዳ ፍሰት፤ ልዕሊ ዓቐን ዝወዳደር ሰሓቢ፡ ዝወሓደ ፍሰት። እቲ ኬሚስትሪ ለውጢ ኣንፈት ክኽሰት ከም ዝኽእል ይገልጽ፡ ዝኾነ ፍሉይ መለክዒ ውጽኢት ግን ኣበይ ዝለዓለ ነጥቡ ከም ዝበጽሕ ኣየረጋግጽን።

እቲ ምላሽ ኣብ ጽዓት ከም ዝምርኮስ ዘርኢ ናጻ መርትዖ፡ ሚቶኮንድርያ ፈጺሞም ካብ ዘይብሎም ዋህዮታት ይመጽእ። ኣብቶም ናይ 1976 ፈተነታት ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም፡ ትሑት ጽዓት 1 micromolar፡ ብኦክሲሄሞግሎቢን ብዓቢኡ ዝምርኮስ መንገዲ፡ ንመንገዲ ሄክሶዝ ሞኖፎስፌት ኣነቓቒሑ። ብሚእቲ ዕጽፊ ዝለዓለ ጽዓት 0.1 millimolar ግን፡ ኦክሲሄሞግሎቢን እንተሃለወ ወይ እንተዘይሃለወ ዳርጋ ኣይተጸልወን፡ ብሰለስቲኦም ዝተጠቕሙሎም መርመራታት ድማ ሃይድሮጅን ፐሮክሳይድ ከም ዝፈጠረ ተረኺቡ። ሓደ መቐለሚ፡ ብጽዓት ዝተፈላለዩ ክልተ መንገድታት ስርሓት። ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ዋህዮኣዊ ትንፋስ ክገብሩ ኣይክእሉን። ስለዚ እዚ ናይ ሚቶኮንድርያ ኩርባ ኣይኮነን። ግን ጽዓት እናወሰኸ ክኸይድ ከሎ፡ ናይቲ መቐለሚ ሬዶክስ ኬሚስትሪ ባህርዩ ከም ዝቕይር የርኢ። እዚ ድማ እቲ ናይ ሚቶኮንድርያ መብርሂ ብልክዕ ዝጠልቦ እዩ።

ኣርባዕተ ኩርባታት፡ ኣርባዕተ ኣወዳድባታት

እቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ስእሊ፡ ነቶም ኣርባዕተ እኩባት መረዳእታ ጎድኒ ጎድኒ ዳግማይ ይስእሎም። ነፍሲ ወከፍ ክፋል ናቱ ዘንግታትን ኩነታትን ይዕቅብ፡ ምኽንያቱ ኣብ ሓደ መለክዒ ደራሪብካ ምርኣይ፡ እዚ ጽሑፍ ክገልጾ ዝኽእል ቀዳማይ ሓሶት ምኾነ። እቲ ስእሊ መብርሃዊ እዩ፤ ልክዕ ክብርታትን ኩነታትን ኣብቲ ጽሑፍ ኣለዉ።

ክፋል A፦ ሳይቶክሮም ኦክሲዴዝ ኣብ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ ሓንጎል ኣንጭዋ። እቲ ዝነጸረ ናይ ሚቶኮንድርያ ኩርባ ካብ ካልእ ምንጪ ተወሲዱ፡ ኣብቲ ግምገማ ካብ መረዳእታ ናይ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ ሓንጎል ኣንጭዋ ተሳኢሉ እዩ፦ ኣብ 0.5 micromolar ኣስታት 138 ሚእታዊት ናይ ንጥፈት መቆጻጸሪ፡ ኣብ ከባቢ 5 micromolar ናብ ደረጃ መቆጻጸሪ ምምላስ፡ ኣብ ከባቢ 10 micromolar ድማ ትሕቲ መሰረታዊ ደረጃ ምውራድ። ኣብዚ ነጥቢ፡ እቶም ጸሓፍቲ እቲ መቐለሚ ካብቶም ንቡራት ኮምፕሌክሳት እቲ ሰንሰለት ኤሌክትሮናት ይወስድ ከም ዘሎ ይእምቱ። ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ፡ micromolar፡ ስፔክትሮፎቶሜትሪክ መርመራ። እዚ ሓረግ ምሉእ ዓውዱ እዩ፡ እቲ ኩርባ ድማ ካብኡ ወጻኢ ትርጉም የብሉን።

ክፋል B፦ ዝኽሪ ኣናጹን ኣብ መንኮራኹር ምጉያይን። ኣብቲ መጽናዕቲ ዝኽሪ ኣናጹ፡ ድሕሪ ስልጠና ሓንሳብ ዝተዋህቡ መርፍኣት፡ 24 ሰዓታት ጸኒሖም ተፈቲኖም። ካብ 1 ክሳብ 10 milligrams per kilogram ዝነበሩ መጠናት፡ ምንቅስቓስን ኣመጋግባን ካብ ናይ ጨዋማ መፍትሒ ዘይፍለ ገይሮሞ። ካብ 50 ክሳብ 100 milligrams per kilogram ግን፡ ኣብ መንኮራኹር ምጉያይ ብኣዝዩ ዓቢ መጠን ኣጉዲሎሞ፡ ማእከላይ ዋጋ 35 ምስ 279 ዙረታት ክነጻጸር ከሎ። እቲ ዝለዓለ መጠን ድማ ምቕናዕ ጸጉሪ፡ ዘይተወሃሃደ ምንቅስቓስን ሓደ ሞትን ኣስዒቡ። እቲ 4 milligram per kilogram መጠን፡ ምልማድን ነገራት ምልላይን ኣመሓይሹ፦ እቶም መጠን ዝተዋህቦም ኣናጹ፡ ነቲ ሓድሽ ነገር ኣብ ምምርማር ዳርጋ 10 ሰከንድ ዝያዳ ኣሕሊፎም። ኣጠቓቕማ ኦክስጅን ሓንጎል፡ ኣብ ትሑት micromolar ሪዱስድ መቐለሚ ዝተቓልዐ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ፡ ከምኡውን ኣብ ህያው እንስሳ 1 milligram per kilogram ድሕሪ ምውሃብ 24 ሰዓታት ጸኒሖም ኣብ ዝተወስዱ ሓንጎላት፡ ወሲኹ። ነቲ ፍልልይ ኣስተውዕሉ፦ ንባህሪ ዝምልከት ፈተነ፡ ድሕሪ ስልጠና ንምሉእ ኣካል ዝተዋህቡ መጠናት ተጠቒሙ። ንኣጠቓቕማ ኦክስጅን ዝምልከት ፈተነ ግን፡ ናይ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ ጽዓታትን ሓደ ኣብ ህያው እንስሳ ዝተዋህበ መጠንን ተጠቒሙ። እዚኦም ክልተ ፈተነታት እዮም፡ ሓደ ኩርባ ኣይኮኑን።

ክፋል C፦ ናይ ዘብራፊሽ T-ቅርጺ ዘለዎ ዝተሓላለኸ መንገዲ። እቲ መጽናዕቲ ዘብራፊሽ፡ ዝሰልጠኑ ዓሳታት ድሕሪ ስልጠና ን12 ሰዓታት፡ ኣብ 0.1፡ 0.5፡ 5.0 ወይ 10.0 micromolar ስማዊ ጽዓት ዘለዎ ማይ ኣጥሊቕዎም። ከም መቆጻጸሪ ድማ ሰማያዊ መቐለሚ መግቢ ተጠቒሙ። እቲ 0.5 micromolar ጉጅለ ዝበለጸ ኣፈጻጽማ ኣርእዩ፡ እቲ 5.0 ጉጅለ ምስ መቆጻጸሪ ተመሳሲሉ፡ እቲ 10.0 ጉጅለ ድማ ካብቶም ዝተሓተ መጠን ዝተዋህቦም ጉጅለታት ዝኸፍአ ኣፈጻጽማ ኣርእዩ። እዚ ክፋል ክልተ መጠንቀቕታታት ኣለዉዎ። ኣብ ማይ ዘሎ micromolar፡ ኣብ ደም ወይ ሓንጎል ዘሎ micromolar ኣይኮነን፤ ኣብ መንጎ ማይ ጋንን ሕብረ ዋህዮን፡ ዝርጋሐን ምእካብን ኣለዉ። ከምኡውን እቲ ስታቲስቲካዊ መርትዖ፡ ካብቲ ቅርጺ ዝእምቶ ዝደኸመ እዩ፦ እቲ ልዑል መጠን ካብቶም ዝተሓተ መጠን ዝተዋህቦም ጉጅለታት ተፈልዩ፡ ካልኦት ስታቲስቲካዊ ኣገዳስነት ዘለዎም ፍልልያት ጉጅለታት ግን ኣይተጸብጸቡን። እቲ ኩርባ እውን እዩ፡ ግን ገና ዘይልክዕ እዩ።

ክፋል D፦ ተለዋጢ መንገዲ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም። መትዝን መሳርሕቱን፡ ኣብ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ሰብ፡ 1 micromolar ምስ 0.1 millimolar ኣነጻጺሮም። እዚ ድማ ኣብ ኣየር፡ ካርቦን ሞኖክሳይድ፡ ከምኡውን ኣብ ፊዝዮሎጂያዊ ጸቕጢ ኦክስጅን ዳርጋ ምሉእ ካርቦክሲሄሞግሎቢን ዝፈጥር ድብልቕ ተኻይዱ። ኦክሲሄሞግሎቢን ብዘይብሉ፡ ናይ ትሑት መጠን ምንቕቓሕ ዳርጋ ጠፊኡ፤ ናይ ልዑል መጠን ምንቕቓሕ ግን ዳርጋ ኣይተጸልወን። ፐሮክሳይድ ኣብቲ ልዑል መጠን ጥራይ ተራእዩ። እዚ ክፋል ከም ኬሚስትሪ ጎድኒ እቶም ካልኦት ክቐርብ ይግባእ፡ ኣብ ሓደ ዝሓቖፈ ሓፈሻዊ ኩርባ ከም ራብዓይ ነጥቢ ኣይኮነን፦ ሚቶኮንድርያ የለን፡ ናይ ሚእቲ ዕጽፊ ፍልልይ ጽዓት ኣሎ፡ ድብልቓት ጋዝ ድማ ብዕላማ ተቐይሮም እዮም።

ስለምንታይ እቶም ዝለዓሉ ነጥብታት ዘይሰማምዑ፡ ክሰማምዑ ድማ ዘይግባእ

እቶም ኣርባዕተ ዝለዓሉ ነጥብታት፡ ኣብ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ 0.5 micromolar፡ ድሕሪ ስልጠና ብመርፍእ ዝተዋህበ 4 milligrams per kilogram፡ ኣብ ማይ ጋን 0.5 micromolar፡ ኣብ ቀያሕቲ ዋህዮታት ደም ድማ ብሚእቲ ዕጽፊ ዝፈላለዩ ትሑትን ልዑልን ጽዓታት እዮም። ዝኾኑ ክልተ ካብኣቶም ከም ሓደ ቁጽሪ ምውሳድ፡ ዝተፈላለዩ ምድባት ምድብላቕ እዩ። ነፍሲ ወከፍ መለክዒ ውጽኢት ናቱ ኩርባ ኣለዎ፦ ንዝኽሪ ዝበለጸ መጠን፡ ንንጥፈት ኦክሲዴዝ፡ ኣጠቓቕማ ኦክስጅን፡ ምንቅስቓስ ወይ ምፍጣር ፐሮክሳይድ ምስ ዝበለጸ መጠን ክሰማማዕ ኣየድልን። ነፍሲ ወከፍ ኣሃዱ ጽዓት ዝተፈልየ ትርጉም ኣለዎ፦ ናይ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ micromolar፡ ናይ ማይ ስማዊ micromolar፡ ንምሉእ ኣካል ዝተዋህበ milligrams per kilogram፡ ከምኡውን ኣብ ፕላዝማ፡ ሓንጎልን ሚቶኮንድርያን ዘለዉ ጽዓታት፡ ዝተፈላለዩ መጠናት እዮም። ሜቲሊን ብሉ ኣብ ሚቶኮንድርያን ሓንጎልን ናይ ምእካብ ዝንባለ ስለ ዘለዎ፡ እዞም መጠናት ዝተፈላለዩ ይኾኑ። ነፍሲ ወከፍ ሞዴል ናቱ ፋርማኮኪነቲክስ ይውስኽ፦ ዓሌት እንስሳ፡ መንገዲ ምውሃብን ግዜን፡ ኣየናይ ሕብረ ዋህዮ ንክንደይ መቐለሚ ንክንደይ ግዜ ከም ዝተቓላዕ ይውስኑ።

ኣብዚ እውን፡ ኣብ ድሕነት ሜቲሊን ብሉ ናይ መጠንን መንገዲ ምውሃብን ተራ ኣገዳሲ ይኸውን። ምኽንያቱ፡ ኣብዞም ጽሑፋት ዝተገልጹ ናይ ልዑል መጠን ጽልዋታት፡ ምዕጋት ምንቅስቓስ፡ ዘይተወሃሃደ ምንቅስቓስ፡ ሓደ ዝሞተ ኣንጭዋን ምፍጣር ፐሮክሳይድን፡ ኣብ ናቶም ኣወዳድባታት ምልክታት መርዛምነት እዮም፡ ንካልእ ሰብ ናይ ድሕነት ደረታት ኣይኮኑን። ኣብ ኣንጭዋ ዝተዋህበ 4 milligrams per kilogram ናብ ናይ ሰብ መደብ ኣወሃህባ ክቕይር ዝፍተን ሰብ፡ ቅድም ኣብ እንስሳታት ዝተረኽቡ ውጽኢታት ምስ ናይ ሰብ መርትዖ ብኸመይ ከም ዝዛመዱ ከንብብ ይግባእ፦ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ዓሌታት፡ ቀሊል milligram-per-kilogram ቅየራ እኹል ኣይኮነን።

ክውገድ ዘለዎ ጌጋ

እቲ ዝተገልበጠ U ሰሓቢ እዩ፡ ምኽንያቱ ዝበለጸ ነጥቢ ዝተመልከተሉ መቆጻጸሪ መጠን ይመስል። ከምኡ ግን ኣይኮነን። ሆርሜሲስ፡ ኣብ ሓደ ኣወዳድባ ንሓደ መለክዒ ውጽኢት እንታይ ከም ዘጋጠመ ይገልጽ። ኣርባዕተ ከምዚ ዝበሉ መግለጺታት ምስ እተእክብ፡ ኣብ ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ስርዓታት ኣሃዱታት ኣርባዕተ ዝለዓሉ ነጥብታት ትረክብ። እዚ ድማ ተቓራኒ ናይ ሓደ መቆጻጸሪ እዩ። ቅኑዕ ኣጠቓቕማ እዞም ኩርባታት፡ ንምንጽጻርን ንጥንቃቐን እዩ፦ ጽልዋታት ምስ ጽዓት ኣንፈቶም ክቕይሩ ተጸበዩ፡ ነፍሲ ወከፍ መለክዒ ውጽኢት ኣብ ናቱ ነጥቢ ኣንፈቱ ክቕይር ተጸበዩ፡ ካብ ሓደ ፈተነ ዝለዓለ ነጥቢ ተለቂሑ፡ ኣብ ዝተፈልየ ዓሌት፡ መንገዲ ምውሃብ፡ ሕብረ ዋህዮ ወይ ዕላማ መጠን ንምጽዳቕ ዝቐርብ ዝኾነ ሓሳብ ድማ ኣይትእመኑ። ኣብ መንጎ ናይ ፈተነ ቅዲታትን ውልቃዊ ውሳነታት መጠንን ዘሎ ፍልልይ፡ ቀንዲ ነጥቢ ናይዚ ምሉእ ጽሑፍ እዩ። ከይስሓት ድማ ደጊሙ ተገሊጹ ኣሎ።

ነቲ ዝቕጽል ናይ መጠን–ምላሽ ጽሑፍ ምርምር ብኸመይ ከም እተንብብዎ

ኣርባዕተ ሕቶታት፡ ዳርጋ ንዝኾነ እትረኽብዎ ናይ ሜቲሊን ብሉ ኩርባ ይምልከቱ። ኣብቲ ቀጥ ዝበለ ዘንጊ ኣየናይ መለክዒ ውጽኢት ኣሎ፡ ኣንፈቱ እንተቐየረኸ U ድዩ ወይ J ዝስእል። እቲ ጋድም ዘንጊ ብሓቂ ኣየናይ ጽዓት እዩ ዘርኢ፦ ስማዊ ጽዓት ማይ፡ ናይ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ፡ ናይ ፕላዝማ፡ ዝተገመተ ናይ ሓንጎል፡ ወይ ንምሉእ ኣካል ዝተዋህበ መጠን። ኣየናይ ሞዴልን ግዜን እዩ ነቲ ውጽኢት ፈጢርዎ፦ ሓደ ዓይነት ዝተገብረ ድብልቕ፡ መብራህቲ እናበርሀ ወይ እናጠፍአ ዝካየድ ምዕባይ ዋህዮታት፡ ቅድሚ ወይ ድሕሪ ስልጠና መጠን ዝተዋህቦም ዝሰልጠኑ እንስሳታት፡ መዓስ ድማ ተፈቲኖም። እቲ መቆጻጸሪኸ እንታይ ነይሩ፦ ጨዋማ መፍትሒ፡ ሰማያዊ መቐለሚ መግቢ፡ መሸከሚ መፍትሒ፤ ናይቲ ጽሑፍ ስታቲስቲክስ ድማ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ጉጅለታት ዘነጻጽር ሓሳብ ድዩ ዝድግፍ፡ ወይ ነቲ ሓፈሻዊ ቅርጺ ጥራይ። ንኣርባዕቲኦም ዝምልስ ጽሑፍ ግዜኹም ይግብኦ። ብዘይ እዚኦም ዝለዓለ ነጥቢ ጥራይ ዝገልጽ ጽሑፍ ግን፡ ኣድራሻ ዘይብሉ ቁጽሪ እዩ ሂቡኩም።