Methylene blue pakufufuza za sitiroko ndi kuchepa kwa magazi oyenda mu ubongo: zimene mitundu itatu ya mayesero imasonyezadi

Mtsempha wotsekeka, maselo olimidwa mu labotale osowa zofunika kuti akhale amoyo, ndi khoswe amene mitsempha yake ya m'khosi yafinyika zingamveke ngati mitundu itatu ya kuyesera kumodzi. Koma si choncho. Chilichonse chimafunsa funso losiyana, ndipo methylene blue imapereka yankho losiyana pa chilichonse. Mukazisakaniza, kafukufuku wofalitsidwa amaoneka ngati akutsutsana. Mukazisiyanitsa, njira yomveka bwino imaonekera, imene imalamulidwa makamaka ndi nthawi.

Kusiyanitsa kumeneko ndi cholinga chonse cha kuunikaku. Mitundu itatuyi ndi sitiroko yadzidzidzi ya m'dera limodzi la ubongo, kusowa kwa oxygen ndi glucose kenako kubwezeretsedwa kwa oxygen m'maselo olimidwa mu labotale, ndi kuchepa kwa magazi oyenda mu ubongo kwa milungu ingapo. Njira imene akuganiza kuti imazigwirizanitsa ikukhudza mitochondria, koma zotsatira zimasiyana chifukwa mikhalidwe ya kagayidwe ka zinthu imasiyana.

Mitundu itatu ya mayeseroyi imayankha mafunso osiyana

Sitiroko yadzidzidzi ya m'dera limodzi la ubongo wa makoswe nthawi zambiri imapangidwa potseka mtsempha wapakati wa ubongo, zomwe zimafupikitsidwa kuti MCAO. Kutsekeka kofanana ndi kumene kumachitika ndi magazi oundana kumapanga dera lapakati losowa magazi, lozunguliridwa ndi penumbra, minofu yomwe ili pachiwopsezo koma ingathe kupulumutsidwa magazi akayambanso kuyenda. Funso pano ndi lakuti ngati njira yothandizira imachedwetsa kukula kwa minofu yakufa chifukwa chosowa magazi kapena kusunga ntchito za ubongo pa nthawi yobwezeretsa kuyenda kwa magazi.

Kusowa kwa oxygen ndi glucose, kofupikitsidwa kuti OGD, kumayesedwa pa mlingo wina wosiyana kwambiri. Maselo a ubongo olimidwa mu labotale amaikidwa pamalo omwe oxygen ili pafupifupi zero ndipo palibe glucose, kenako amabwezeretsedwa m'madzi owalimiramo a nthawi zonse. Palibe magazi oundana, palibe njira zina zoyendera magazi, palibe kuthamanga kwa magazi, ndipo palibe chitetezo cha m'thupi. Funso limangokhudza maselo: chimachitika n'chiyani pa kupuma kwa maselo, ATP, ndi kukhalabe amoyo pamene zinthu zogwiritsidwa ntchito pa kagayidwe zatha kenako zabwereranso.

Mayesero a kuchepa kwa magazi oyenda mu ubongo kwa nthawi yaitali amagwiritsa ntchito kutseka kosatha kwa mitsempha ya carotid ya mbali zonse ziwiri m'makoswe, kotchedwa mtundu wa mayesero wa 2VO. Magazi oyenda kupita ku gawo lakutsogolo la ubongo amachepa ndipo amakhalabe ochepa kwa milungu ingapo. Palibe kufa kwadzidzidzi kwa minofu ya m'dera limodzi ndipo palibe kubwezeretsa magazi mwadzidzidzi. Funso ndi lakuti ngati kuthandiza kagayidwe ka zinthu kwa milungu ingapo kumasunga mitsempha, mitochondria, ndi kukumbukira pa nthawi imene magazi oyenda akhala ochepa kwa nthawi yaitali.

Choncho, kuwongoka kwa kukumbukira pambuyo pa mwezi umodzi wa chithandizo mu mayesero a 2VO sikunena chilichonse mwachindunji za kupulumutsa ubongo wa munthu pochotsa magazi oundana mwadzidzidzi kudzera mu thrombectomy. Kusiyana kumeneku n'kofunika chifukwa zidule zambiri zokhala ndi chiyembekezo chachikulu zimangokudumpha.

Sitiroko yadzidzidzi: kuteteza magazi akabwezeretsedwa, kuchedwetsa akapanda kubwezeretsedwa

Zotsatira zomveka bwino kwambiri za sitiroko yadzidzidzi zimachokera ku MCAO ya kanthawi kenako kubwezeretsa kuyenda kwa magazi. Mitsempha ya makoswe inatsekedwa kwa mphindi 60, kenako anapatsidwa methylene blue yochepa kudzera mumtsempha kuyambira nthawi yobwezeretsa magazi, ndi milingo ina pambuyo pa maola 3 komanso pa tsiku 2. MRI inasonyeza kuti dera lowonongeka m'gulu lopatsidwa madzi onyamulira mankhwalawo okha linakula ndi pafupifupi 19 peresenti pofika tsiku 2, pamene dera lowonongeka m'gulu lopatsidwa mankhwalawo linachepa ndi pafupifupi 17 peresenti. Pamapeto pake, minofu yakufa inali yocheperapo ndi pafupifupi 30 peresenti, ndipo zotsatira za kuwunika ntchito za mitsempha ndi ubongo zinali zabwinoko pa masiku 2 ndi 7. Zithunzi zinasonyeza kuti minofu ya pakati ndi ya penumbra inakhalabe yamoyo bwino kwambiri. Kafukufuku wambiri wokhudza kuteteza ubongo amaika kuteteza kumeneku, komwe kumadalira nthawi yobwezeretsa magazi, pamodzi ndi zotsatira za kusowa magazi mu ubongo wonse ndi kuvulala.

Zotsatira zimasintha mtsempha ukakhalabe wotsekeka. Mu mayesero a MCAO yosatha, methylene blue yoperekedwa pamene kusowa kwa magazi kunali kupitirirabe inachedwetsa kukula kwa dera lowonongeka looneka pa zithunzi za diffusion ndipo inatalikitsa pang'ono nthawi ya kusiyana pakati pa madera ooneka pa perfusion ndi diffusion. Magazi oyenda m'deralo anali abwinoko pang'ono, koma kukula komaliza kwa minofu yakufa pambuyo pa maola 24 sikunasiyane kwambiri potengera ziwerengero. Inachedwetsa kusanduka kwa minofu yomwe ili pachiwopsezo kukhala yakufa, koma sinalowe m'malo mwa kutsegulanso mtsempha.

Kafukufuku wachitatu wa sitiroko yadzidzidzi akuwonjezera mfundo za njira yogwirira ntchito ndi kusiyana kwa milingo. Mlingo umodzi wolowetsedwa m'mimba kudzera pa jekeseni nthawi yomweyo mtsempha utatsekedwa unasonyeza kuchepa kwakukulu kwambiri kwa minofu yakufa, pafupifupi 50 peresenti, pa mlingo wapakati wa 5 mg/kg osati pa 1 kapena 10 mg/kg, limodzi ndi zotsatira zabwinoko za kumva ndi kuyenda. Ofufuzawo anagwirizanitsa izi ndi kusungidwa kwa kapangidwe ka mitochondria komanso kuwonjezeka kwa mitophagy, kuchotsa mosankha mitochondria zowonongeka. Choncho mlingo, njira yoperekera, ndi ndandanda yake n'zofunika, ndipo milingo ya mg/kg ya makoswe si milingo ya anthu odwala sitiroko.

Maselo olimidwa mu labotale: mankhwala omwewo amathandiza kapena kuwononga malinga ndi nthawi imene afika

Mayesero a astrocyte ndi omwe amaphunzitsa kwambiri komanso amene nthawi zambiri amanenedwa molakwika. Maselo oyambirira a astrocyte otengedwa ku khungwa la ubongo wa mbewa anaikidwa kwa maola 6 m'mikhalidwe ya kusowa kwakukulu, pa oxygen ya 0.1 peresenti, m'madzi owalimiramo opanda glucose, pyruvate, kapena serum. Kenako oxygen inabwezeretsedwa kwa maola 24, ndi zinthu zogwiritsidwa ntchito pa kagayidwe zitabwezeretsedwanso. Pafupifupi theka la maselowo linafa, zomwe zinapatsa mayeserowo mpata wosonyeza ngati zotsatira zake zinali zothandiza kapena zowononga.

Methylene blue ikakhala ilipo pa nthawi ya kusowako, kukhalabe amoyo kwa maselo kunatsika, osati kuwongoka. Koma ikaperekedwa pamene oxygen ikubwezeretsedwa, milingo yochepa ya micromolar inawonjezera kukhalabe amoyo kwa maselo komanso kugwiritsa ntchito oxygen, kulowetsa glucose m'maselo, ndi kupanga ATP. Pa mikhalidwe ya nthawi zonse, milingo yomweyi inawonjezera kulowetsa glucose ndi pafupifupi 89 peresenti pa 0.1 micromolar komanso pafupifupi 200 peresenti pa 1 micromolar. Glycogen ndi ntchito ya hexokinase zinasungidwa pambuyo pa kuwonongeka, ndipo kuyeza sikunasonyeze kukwera kwa superoxide.

Njira yogwirira ntchitoyi imamveka mosavuta tikaifanizira ndi jenereta yosungirako mphamvu ngati magetsi azima. Methylene blue imagwira ntchito ngati chonyamulira china cha ma electron chimene chimalandira mphamvu zochepetsera makutidwe ndi kuzipititsa ku cytochrome c ndi complex IV. Izi zimathandiza kuyenda kwa ma electron ndi kupanga ATP pamene zimachepetsa kutuluka kosayenera kwa ma electron koyambirira kwa njirayo. Pa kusowa kwakukulu, kulimbikitsa kumeneku kumakhala koopsa chifukwa kumawonjezera zofunika pa kagayidwe ka zinthu pamene oxygen ndi glucose zili pafupifupi kulibe, zomwe zingamalize mwamsanga zotsala zochepa zomwe zilipo. Zinthu zogwiritsidwa ntchito pa kagayidwe zikabwerera, khalidwe lomwelo limakhala lothandiza chifukwa limathandiza mitochondria zowonongeka kugwiritsa ntchito bwino oxygen ndi glucose zomwe zabwezeretsedwa. N'chifukwa chakenso zotsatira zochokera ku mafotokozedwe a kusamutsa ma electron mu mitochondria ziyenera kufotokozedwa limodzi ndi mikhalidwe ya kusowako.

Chenjezo limodzi: mfundo imeneyi yokhudza nthawi ndi ya mayesero amenewo a astrocyte. Kafukufuku wina wa maselo wogwirizana nawo, womwe unagwiritsa ntchito mtundu wina wa maselo, kusowa kocheperako, ndi mlingo wocheperako, unapeza kuteteza ngakhale mankhwalawo analipo pa nthawi ya kusowa. Mtundu wa maselo, oxygen yotsala, mlingo, ndi njira ya mayesero n'zimene zimatsimikiza ngati zotsatira zake zikhala zothandiza kapena zowononga.

Kuchepa kwa magazi oyenda kwa nthawi yaitali: kukumbukira, cytochrome oxidase, ndi mitsempha pa milungu ingapo

Mayesero a nthawi yaitali anagwiritsa ntchito chithandizo cha mlingo wochepa tsiku lililonse kwa milungu ingapo, osati mlingo umodzi woperekedwa mwachangu pa vuto ladzidzidzi. Mu kafukufuku woyamba, makoswe omwe mitsempha yawo ya carotid inatsekedwa kosatha anapatsidwa 4 mg/kg tsiku lililonse kwa mwezi umodzi. Mankhwalawo anaperekedwa pambuyo pa gawo lililonse la maphunziro a tsiku ndi tsiku, kuti athandize kukhazikika kwa zimene aphunzira m'kukumbukira osati momwe amachitira nthawi yomweyo. Nyama zomwe mitsempha yawo inatsekedwa zinaphunzira kusiyanitsa zinthu poona pang'onopang'ono ndipo zinachita bwino pang'ono pa mayeso ovuta a kukumbukira, pamene luso losambira, kuyenda, ndi kuzindikira fungo sizinakhudzidwe. Chithandizo cha tsiku lililonse chinachepetsa mavuto a kuphunzira ndi kukumbukira popanda kusintha machitidwe onse a kuyenda.

Kafukufuku wotsatira anajambula mmene cytochrome oxidase, yomwe ndi complex IV ya mitochondria, inkagwirira ntchito m'madera 44 a ubongo pambuyo pa ndandanda yomweyo ya mwezi umodzi. Kutsekeka kunachepetsa ntchito ya enzyme m'madera a khungwa la ubongo okhudza kuona, a prefrontal, ndi a perirhinal, komanso mu hippocampus ndi amygdala, ndipo kunafooketsa kugwirizana kwa ntchito pakati pa khungwa la ubongo lokhudza kuona ndi hippocampus. Chithandizo chinasunga ntchito ya enzyme m'maderawo ndipo chinalimbitsa kugwirizana kwa kagayidwe ka zinthu pakati pa madera amenewo; ntchito yosungidwayo inagwirizana ndi kuchita bwino pa ntchito zoyesedwa. Kugwirizana kumeneku kumafotokoza ntchito yogwirizana ya ma enzyme a kagayidwe ka zinthu, osati kuyeza mwachindunji kulumikizana kwa ntchito pakati pa madera a ubongo wa munthu. Zowunika za kagayidwe ka mphamvu mu ubongo zimathandiza kuti kusiyana kumeneku kumveke bwino.

Kafukufuku wina wa sabata imodzi anagwiritsa ntchito 2 mg/kg tsiku lililonse ndipo anawonjezera choletsa njira ya maselo kuti ayese mmene mankhwalawo amagwirira ntchito. Ndi chithandizo, magazi oyenda mu ubongo anakwera kuchokera pa pafupifupi 60 kufika pa pafupifupi 100 mL pa 100 g pa mphindi, ndipo kuchuluka kwa mitsempha mu hippocampus kunakwera kuchokera pa pafupifupi 15.1 kufika pa 23 peresenti. Kuwongoka konseku kunabwerera m'mbuyo pang'ono pamene njira ya PI3K/Akt yothandiza maselo kukhalabe amoyo inaletsedwa, ndipo Akt yokhala ndi phosphate inawonjezeka ndi chithandizo. Zotsatira za kuyenda kwa magazi, kuchuluka kwa mitsempha, chotchinga pakati pa magazi ndi ubongo, ndi maselo a mitsempha zikusonyeza kutetezedwa kwa ubongo ndi mitsempha yake kogwirizana ndi kutumiza zizindikiro kwa PI3K/Akt, osati zotsatira za kagayidwe ka zinthu kokha.

Chifukwa chake palibe mwa izi chomwe chikufanana ndi chithandizo chadzidzidzi cha sitiroko

Kutha kulamulira mikhalidwe mu labotale ndi chifukwa chake zotsatirazi sizingagwiritsidwe ntchito mwachindunji kwa anthu. Maselo olimidwa mu labotale alibe magazi oundana ndipo sakhala ndi kayendedwe ka mankhwala m'thupi. Mtundu wa mayesero wa 2VO ndi kuchepa kwa magazi mu ubongo wonse kwa nthawi yaitali, osati kutsekeka kwadzidzidzi kwa dera limodzi ndi embolus, komwe penumbra yangoyamba kumene mphindi zochepa zapitazo. Ngakhale MCAO ya makoswe imagwiritsa ntchito nyama zazing'ono zathanzi, mankhwala ogonetsa, kutsekeka kofanana, ndi kupereka mankhwala pa nthawi yeniyeni. Izi n'zosiyana ndi odwala achikulire omwe ali ndi magazi oundana osiyanasiyana, atherosclerosis, kuthamanga kwa magazi, matenda a shuga, ndi nthawi zoyambira za sitiroko zosadziwika.

Palibe kafukufuku wofalitsidwa wa anthu omwe anagawidwa mwachisawawa m'magulu amene watsimikizira methylene blue ngati chithandizo chadzidzidzi cha sitiroko yoyambitsidwa ndi kusowa kwa magazi. Kafukufuku wa zithunzi za ubongo wa anthu amene nthawi zina amatchulidwa analembetsa anthu achikulire athanzi 26, osati odwala sitiroko. Mlingo umodzi womwedwa unasintha zizindikiro za ubongo zokhudzana ndi ntchito zomwe ankachita, ndipo unawonjezera pang'ono luso lokumbukira zimene anaphunzira. Izi zimasonyeza kuti imakhudza ubongo, osati kuti imagwira ntchito pochiza sitiroko. Malangizo amakono a chithandizo chadzidzidzi amayang'ana m'malo mwake pa kubwezeretsa kuyenda kwa magazi mwachangu, ndi mankhwala osungunula magazi oundana operekedwa kudzera mumtsempha kwa odwala oyenerera, komanso thrombectomy pa kutsekeka koyenerera kwa mitsempha ikuluikulu. Njira zovomerezeka za chithandizo chadzidzidzi cha sitiroko zikadali njira yokhayo yotsimikiziridwa. Chithandizo cha munthu amene akuganiziridwa kuti ali ndi sitiroko sichiyenera kuchedwetsedwa kuti apatsidwe methylene blue. Zolepheretsa zenizeni zosamutsa milingo ya mayesero oyambirira kupita kwa anthu zimafotokoza chifukwa chake ndandanda za makoswe sizingatengedwe ngati ndandanda za chithandizo cha anthu.

Nkhani ya chitetezo ikulimbikitsa malire amenewa. Methylene blue yoperekedwa kudzera mumtsempha ili ndi chenjezo lolembedwa m'bokosi lokhudza serotonin syndrome yoopsa kapena yakupha ikaphatikizidwa ndi mankhwala okhudza serotonin, kuphatikizapo SSRIs, SNRIs, ndi mankhwala oletsa MAO, amene odwala ambiri a msinkhu wokhala ndi sitiroko amamwa. Siyenera kugwiritsidwa ntchito kwa anthu omwe ali ndi kuchepa kwa G6PD chifukwa cha chiwopsezo cha kuwonongeka kwa maselo ofiira a magazi. Imaletsanso kutumiza zizindikiro kwa nitric oxide, zomwe zimawonjezera kukana kwa mitsempha ndi kuthamanga kwa magazi m'mikhalidwe ina. Choncho siyenera kungofotokozedwa ngati mankhwala owonjezera magazi oyenda mu ubongo. Ndandanda yovomerezeka ya 1 mg/kg yoperekedwa kudzera mumtsempha pa methemoglobinemia yomwe munthu wapeza si ndandanda ya sitiroko.

Chidule choona chili ndi malire koma chili ndi maziko enieni. Pa nthawi yozungulira kubwezeretsa magazi pambuyo pa kusowa kwa magazi kwa kanthawi m'dera limodzi, methylene blue ya mlingo wochepa inachepetsa kukula kwa kuwonongeka m'makoswe. Mtsempha ukatsekedwa kosatha, inachedwetsa koma sinaletse kufa kwa minofu. M'maselo a astrocyte inawononga pa nthawi ya kusowa kwakukulu ndipo inathandiza pamene oxygen inabwezeretsedwa. Pa kuchepa kwa magazi oyenda kwa nthawi yaitali, inasunga cytochrome oxidase, mitsempha, ndi kukumbukira kwa milungu ingapo. Chonyamulira chimodzi, mikhalidwe itatu, mayankho atatu.